Ocena właściwości przeciwutleniających in vitro żołędzi Quercus rubra pochodzących z różnych lokalizacji
DOI:
https://doi.org/10.12775/HERB.2025.003Palabras clave
dąb czerwony, metoda DPPH, metoda ABTS, aktywność antyoksydacyjnaResumen
W organizmie ludzkim nieprzerwanie mają miejsce procesy metaboliczne, podczas których dochodzi do powstania różnych produktów ubocznych, w tym – zaliczanych do reaktywnych form tlenu – wolnych rodników. W celu ochrony przed ich szkodliwym działaniem
stosuje się antyoksydanty. Dąb czerwony (Quercus rubra, Fagaceae), a dokładniej ekstrakty z jego żołędzi, jest cennym ich źródłem. Drzewo to jest przykładem rośliny, której różne części, w tym żołędzie czy kora, zawierają flawonoidy, które stanowią jedną z najważniejszych grup naturalnych związków eliminujących wolne rodniki. Celem badań było określenie aktywności antyoksydacyjnej ekstraktów z żołędzi Quercus rubra zebranych z różnych lokalizacji. Surowiec roślinny stanowiły świeże, a następnie wysuszone żołędzie dębu czerwonego, zebrane w październiku 2023 r. w trzech różnych lokalizacjach – w nadleśnictwie Nowogard, przy ruchliwej ulicy w Szczecinie oraz nad znajdującym się w tym mieście jeziorem Goplany. Zmielony surowiec poddano ekstrakcji wspomaganej ultradźwiękami. Ekstrakty przygotowano z użyciem czterech krótkołańcuchowych alkoholi alifatycznych: metanolu, etanolu, propan-1-olu, propan-2-olu – wszystkie w trzech stężeniach, tj. 40%, 70% oraz nierozcieńczone. Aktywność antyoksydacyjną uzyskanych ekstraktów oceniano metodami DPPH i ABTS. Ekstrakty z żołędzi wykazywały aktywność antyoksydacyjną, która w zasadzie zależała
od lokalizacji dębów. Żołędzie pochodzące z dębu czerwonego (Quercus rubra, Fagaceae) stanowią cenne źródło antyoksydantów. Ze względu na wspomniane właściwości można byłoby rozważyć ich zastosowanie w produkcji wybranych grup kosmetyków, głównie przeciwstarzeniowych.
Citas
[1] Urbańska M., Nowak G., Florek E., Wpływ palenia tytoniu na starzenie się skóry, Przegląd Lekarski, 2012, 69(10), s. 1111–1114.
[2] Węgłowska J., Milewska A., Pozytywne i negatywne skutki promieniowania słonecznego, Postępy Kosmetologii, 2011, 2(2), s. 93–97.
[3] Tobin D.J., Introduction to skin aging, Journal of Tissue Viability, 2017, 26(1), s. 37–46.
[4] Miller E., Malinowska K., Gałęcka E., Mrowicka M., Kędziora J., Rola flawonoidów jako przeciwutleniaczy w organizmie człowieka, Polski Merkuriusz Lekarski, 2008, 24(144), s. 556–560.
[5] Prior R.L., Oxygen radical absorbance capacity (ORAC): New horizons in relating dietary antioxidants/bioactives and health benets, Journal of Functional Foods, 2015, 18, s. 797–810.
[6] Skotnicka M., Golan M., Szmukała N., Rola naturalnych przeciwutleniaczy pochodzenia roślinnego w profilaktyce nowotworowej, Annales Academiae Medicae Gedanensis, 2017, 47, s. 119–127.
[7] Karadag A., Ozcelik B., Saner S., Review of methods to determine antioxidant capacities, Food Analytical Methods, 2009, 2(1), s. 41–60.
[8] Koss-Mikołajczyk I., Baranowska M., Namieśnik J., Bartoszek A., Metody oznaczania właściwości przeciwutleniających fitozwiązków w systemach komórkowych z wykorzystaniem zjawiska fluorescencji/luminescencji, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 2017, 71, s. 602–617.
[9] Puzanowska-Tarasiewicz H., Kuźmicka L., Tarasiewicz M., Antyoksydanty a reaktywne formy tlenu, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2010, 43(1), s. 9–14.
[10] Zabłocka A., Janusz M., Dwa oblicza wolnych rodników tlenowych, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 2008, 62, s. 118–124.
[11] Czajka A., Wolne rodniki tlenowe a mechanizmy obronne organizmu, Nowiny Lekarskie, 2006, 75(6), s. 582–586.
[12] Wawrzyniak A., Krotki M., Stoparczyk B., Właściwości antyoksydacyjne owoców i warzyw, Medycyna Rodzinna, 2011, 1, s. 19–23.
[13] Siti H.N., Kamisah Y., Kamsiah J., The role of oxidative stress, antioxidants and vascular inflammation in cardiovascular disease (a review), Vascular Pharmacology, 2015, 71, s. 40–56.
[14] Crobeddu B., Aragao-Santiago L., Bui L.C., Boland S., Baeza Squiban A., Oxidative potential of particulate matter 2.5 as predictive indicator of cellular stress, Environmental Pollution, 2017, 230, s. 125–133.
[15] Szwagrzyk J., Potencjalne korzyści i zagrożenia związane z wprowadzaniem do lasów obcych gatunków drzew, Sylwan, 2000, 144(2), s. 99–106.
[16] Bijak S., Bronisz A., Bronisz K., Wpływ czynników klimatycznych na przyrost radialny dębu szypułkowego i czerwonego w LZD Rogów, Studia i Materiały CEPL, 2012, 1(30), s. 1222.
[17] Tomusiak R., Wojtan R., Arasim W., Porównanie przyrostów radialnych dębu czerwonego i szypułkowego rosnących w bliskim sąsiedztwie, Studia i Materiały CEPL, 2016, 48(3), s. 81.
[18] Gazda A., Augustynowicz P., Obce gatunki drzew w polskich lasach gospodarczych: co wiemy o puli i rozmieszczeniu wybranych taksonów, Studia i Materiały CEPL, 2012, 33, s. 53–61.
[19] Tokarska-Guzik B., Dajdok Z., Zając M., Zając A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński C., Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych, Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, 2012, s. 197.
[20] Wilczek Z., Kluska P., Zarzycki W., Zarzycka M., Fitocenozy z udziałem dębu czerwonego (Quercus rubra L.) na terenie nadleśnictwa Kobiór i ich znaczenie dla tego gatunku, Acta Geographica Silesiana, 2017, 26, s. 79–87.
[21] Woziwoda B., Antropogeniczne wspomagana ekspansja dębu czerwonego Quercus rubra. Zagrożenia ekosystemów leśnych przez człowieka, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, 2008, s. 259–263.
[22] Wójcik S., Dąb czerwony, Las Polski, 2008, 18, s. 22–23.
[23] Kuc M., Piszczek M., Janusz A., Znaczenie dębu czerwonego w ekosystemie leśnym i rachunku ekonomicznym nadleśnictw Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach, Studia i Materiały CEPL, 2012, 33(4), s. 152–159.
[24] Chmura D., Charakterystyka fitocenotyczna leśnych zbiorowisk zastępczych z udziałem Quercus rubra L. na Wyżynie Śląskiej, Acta Botanica Silesiaca, 2014, 10, s. 17–40.
[25] Chmura D., Impact of alien tree species Quercus rubra L. on understorey habitat and flora: a study of the Silesian Upland (Southern Poland), Polish Journal of Ecology, 2013, 61(3), s. 431–442.
[26] Woziwoda B., Kopeć D., Witkowski J., The negative impact of intentionally introduced Quercus rubra L. on a forest community, Acta Societatis Botanicorum Poloniae, 2013, 83(1), s. 39–49.
[27] Woziwoda B., Potocki M., Sagan J., Zasada M., Tomusiak R., Wilczyński S., Commercial Forestry as a Vector of Alien Tree Species – the Case of Quercus rubra L. Introduction in Poland, Baltic Forestry, 2014, 20(1), s. 131–141.
[28] Muzykiewicz A., Zielonka-Brzezicka J., Florkowska K., Klimowicz A., Antioxidant potential of Hippophae rhamnoides L. extracts obtained with green extraction technique, Herba Polonica, 2018, 84(4), s. 14–22.
[29] Muzykiewicz A., Nowak A., Florkowska K., Klimowicz A., Optimization of ultraso und-assisted extraction of fresh and frozen Mirabelle plum to enhance antioxidant potential, polyphenols, plant pigments, and phenolic acid content, Acta Scientiarum Polonorum Technologia Alimentaria, 2022, 21(3), s. 239–250.
[30] Wąsik A., Klimowicz A., Extracts from Corylus avellana as a source of antioxidants useful in cosmetic preparations, Pomeranian Journal of Life Sciences, 2022, 68(4), s. 56–66.
[31] Koss-Mikołajczyk I., Baranowska M., Namieśnik J., Bartoszek A., Metody oznaczania właściwości przeciwutleniających fitozwiązków w systemach komórkowych z wykorzystaniem zjawiska fluorescencji/luminescencji, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 2017, 71, s. 602–616.
[32] Oracz J., Żyżelewicz D., Pacholczyk-Sienicka B., UHPLC-DAD-ESI-HRMS/MS profile of phenolic compounds in northern red oak (Quercus rubra L., syn. Q. borealis F. Michx.) seeds and its transformation during thermal processing, Industrial Crops and Products, 2022, 189, s. 115860.
[33] Górnaś P., Oak Quercus rubra L. and Quercus robur L. acorns as an unconventional source of gamma-and beta-tocopherol, European Food Research and Technology, 2019, 245(1), s. 257–261.
[34] Szabłowska E., Tańska M., Acorns as a source of valuable compounds for Food and Medical Applications: A Review of Quercus Species Diversity and Laboratory Studies, Applied Sciences, 2024, 14, 2799.
[35] Marc R.A., Niculae M., Páll E., Mureșan V., Mureșan A., Tanislav A., Puscas A., Muresan C., Cerbu C., Red Oak (Quercus rubra L.) Fruits as Potential Alternative for Cocoa Powder: Optimization of Roasting Conditions, Antioxidant and Biological Properties, Forests, 2021, 12(8), s. 1088.
[36] Oracz J., Prejzner M., Grzelczyk J., Kowalska G., Żyżelewicz D., Bioactive Compounds, Antioxidant Activity and Sensory Properties of Northern Red Oak (Quercus rubra L., syn. Q. borealis F. Michx.) Seeds Affected by Roasting Conditions, Molecules, 2023, 28(5), s. 2299.
Descargas
Publicado
Cómo citar
Número
Sección
Licencia
Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución-SinDerivadas 4.0.
Stats
Number of views and downloads: 1
Number of citations: 0
