Efektywność rolnicza i fizjologiczna nawożenia azotem kukurydzy (Zea mays L.) uprawianej na ziarno
DOI:
https://doi.org/10.12775/HERB.2025.012Słowa kluczowe
efektywność rolnicza, efektywność fizjologiczna, nawożenie azotem, Zea mays L., biostymulatoryAbstrakt
Celem przeprowadzonych badań było określenie efektywności rolniczej i fizjologicznej nawożenia azotem kukurydzy (Zea mays L.) uprawianej na ziarno. Eksperyment polowy przeprowadzono w latach 2015–2017 w indywidulanym gospodarstwie rolnym położonym
w północno-wschodniej Polsce. Czynnikami badawczymi były dwa morfotypy kukurydzy: odmiana mieszańcowa średniopóźna (280 FAO); odmiana mieszańcowa średniowczesna (240 FAO); czynnik II – dawki nawożenia azotem: 80 kg N·ha–1; 120 kg N·ha–1;160 kg N·ha–1; czynnik III – cztery rodzaje biostymulatorów: obiekt kontrolny (I); biostymulator (II) zawierający orto-nitrofenol sodu, para-nitrofenol sodu i 5-nitroguajakol sodu; biostymulator (III) zawierający para-nitrofenolan potasu, orto-nitrofenolan potasu i 5-nitrowajakolan potasu; biostymulator (IV) zawierający molibden i cynk. Efektywność rolnicza i fizjologiczna nawożenia kukurydzy różnymi dawkami azotu w badanym doświadczeniu była istotnie największa dla dawki 80 kg N∙ha–1, natomiast wraz ze wzrostem dawki azotu efektywność malała. Czynnik genetyczny wpływał na efektywność rolniczą i fizjologiczną azotu. Z porównywanych odmian większą efektywnością rolniczą wyróżniał się mieszaniec średniowczesny w porównaniu do mieszańca średnio-późnego, odwrotną tendencję wykazano w przypadku wartości efektywności fizjologicznej. Zastosowane w doświadczeniu preparaty wpływały na zwiększenie efektywności rolniczej oraz mniejszą efektywność fizjologiczną wykorzystania azotu.
Bibliografia
[1] Cassman K.G., Dobermann A., Walters D.T., Yang H., Meeting cereal demand while protecting natural resources and improving environmental quality, Annual Review of Environment and Resources, 2003, 28, s. 315–358.
[2] Chen X.P., Zhou J.C., Wang X.R., Blackmer A.M., Zhang F.S., Optimal rates of nitrogen fertilization for a winter wheat-corn cropping system in Northern China, Communications in Soil Science and Plant Analysis, 2004, 35, s. 583–597.
[3] Rahimizadeh M., Kashani A., Zare-Feizabadi A., Koocheki A.R., Nassiri-Mahallati M., Nitrogen use efficiency of wheat as affected by preceding crop, application rate of nitrogen and crop residues, Australian Journal of Crop Science, 2010, 4, s. 363–368.
[4] Peng Y., Niu J., Peng Z., Zhang F., Li Ch., Shoot growth potential drives N uptake in maize plants and corelates with root growth in the soil, Field Crops Research, 2010, 115, s. 85–93.
[5] Niu J.F., Chen F.J., Mi G.H., Li C.J., Zhang F.S., Transpiration, and nitrogen uptake and flow in two maize (Zea mays L.) inbred lines as affected by nitrogen supply, Annals of Botany, 2007, 99, s. 153–160.
[6] Filipek-Mazur B., Lepiarczyk A., Tabak M., Wpływ nawożenia azotem i siarką na plonowanie oraz skład chemiczny ziarna kukurydzy. Część II. Zawartość azotu i siarki, Fragmenta Agronomica, 2013, 30(4), s. 29–35.
[7] Camara K.M., Payne W.A., Rasmussen P.E., Long term effects of tillage, nitrogen and rain fall on winter wheat yields in the Pacific Northwest, Agronomy Journal, 2003, 95, s. 828–835.
[8] Lepiarczyk A., Filipek-Mazur B., Tabal M., Wpływ nawożenia azotem i siarką na plonowanie i skład chemiczny ziarna kukurydzy. Część I. Wielkość i komponenty plonu ziarna kukurydzy, Fragmenta Agronomica, 2013, 30(3), s. 115–122.
[9] Kruczek A., Określenie optymalnych dawek, sposobów i terminów stosowania nawozów azotowych pod kukurydzę uprawianą na ziarno, Materiały Konferencji Naukowej pn. „Stan badań nad agrotechniką kukurydzy w Polsce”, IUNG Puławy, 1988, cz. II, s. 19–24.
[10] Jankowiak J., Kruczek A., Fotyma E., Efekty nawożenia mineralnego kukurydzy na podstawie wyników badań krajowych, Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych, 1997, 450, s. 79–116.
[11] Gonet Z., Stadejek H., Wpływ nawożenia azotem na plon i wartość paszową kukurydzy uprawianej w dużym zagęszczeniu na zielonkę do bezpośredniego skarmiania, Pamiętnik Puławski, 1992, 101, s. 137–146.
[12] Fotyma E., Reakcja roślin uprawy polowej na nawożenie azotem. Cz. III. Kukurydza, Fragmenta Agronomica, 1994, 4(44), s. 20–35.
[13] Kruczek A., Zmienność i korelacja elementów struktury plonu kukurydzy (Zea mays L.) w zależności od warunków pogodowych i nawożenia azotem, Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu, Rolnictwo, 1997, 50, s. 49–54.
[14] Szulc P., Bocianowski J., Waśkiewicz A., Beszterda M., Impact of applying different nitrogen fertilizers on the level of fumonisins in maize hybrids, Progress in Plant Protection, 2012, 52(2), s. 306–309.
[15] Gołębiewska M., Wróbel E., The effect of nitrogen fertilization on yielding of maize, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin, 2009, 251, s. 121–136.
[16] Kruczek A., Szulc P., Tempo gromadzenia suchej masy przez kukurydzę w zależności od dawki fosforu, rodzaju nawozu i sposobu nawożenia, Acta Agrophysica, 2005, 6(3), s. 631–642.
[17] Maidl F.X., Standortgerechte Stickstoffversorgung, Mais, 1997, 1, s. 6–7.
[18] Kruczek A., Szulc P., Wpływ wielkości dawek fosforu, rodzaju nawozu i sposobu nawożenia na plonowanie kukurydzy uprawianej na ziarno, Pamiętnik Puławski, 2005, 140, s. 149–150.
[19] Machul M., Księżak J., Ocena plonowania kukurydzy w zależności od sposobu przygotowania roli i metody określenia dawki nawożenia azotem w warunkach monokultury i zmianowania, Fragmenta Agronomica, 2007, 3(95), s. 292–299.
[20] Natywa M., Pociejowska M., Majchrzak L., Pudelko K., Influence of irrigation and nitrogen fertilization on yield and leaf greenness index (SPAD) of maize, Acta Scientiarum Polonorum, Agricultura, 2014, 13(1), s. 39–50.
[21] Bogucka B., Szemplinski W., Wróbel E., Nawożenie azotem a plon kukurydzy uprawianej na ziarno w warunkach północno-wschodniej Polski, Acta Scientiarum Polonorum, Agricultura, 2008, 7(3), s. 21–30.
[22] Skowera B., Zmiany warunków hydrotermicznych na obszarze Polski (1971−2010). Fragmenta Agronomica, 2014, 31(2), s. 74–87.
[23] Potarzycki J., Improving nitrogen use efficiency of maize by better fertilizing practices, Nawozy i Nawożenie, 2010, 39, s. 5–24.
[24] Fotyma E., Wpływ nawożenia siarką na wykorzystanie azotu z nawozów mineralnych przez rośliny uprawy polowej, Nawozy i Nawożenie, 2003, 4(17), s. 117–136.
[25] Kruczek A., Efektywność nawożenia azotem kukurydzy uprawianej na ziarno w rejonie Wielkopolski, Roczniki Nauk Rolniczych, A, 1996, 112(3–4), s. 50–66.
[26] Borowiecki J., Efektywność nawożenia azotem kukurydzy kiszonkowej w zależności od obsady roślin, Materiały Konferencji Naukowej pn. „Stan badań nad agrotechniką kukurydzy w Polsce”, IUNG Puławy 1988, s. 10–15.
[27] Gonet Z., Stadejek H., Wpływ nawożenia azotem i ilości wysiewu na plony kukurydzy uprawianej na zielonkę bezpośrednio do skarmiania, Fragmenta Agronomica, 1990, 3, s. 30–43.
[28] Szulc P., Response of maize hybrid (Zea mays L.), stay-green type to fertilization with nitrogen, sulphur, and magnesium. Part I. Yields and chemical composition, Acta Scientiarum Polonorum, Agricultura, 2010, 9(1), s. 29–40.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 0
Liczba cytowań: 0
