Analiza preparatów zawierających kofeinę przeznaczonych dla sportowców
DOI:
https://doi.org/10.12775/HERB.2025.009Słowa kluczowe
kofeina, suplementy dla sportowcówAbstrakt
Kofeina to popularny i powszechny składnik diety. Codziennie spożywana jest przez 90% populacji osób dorosłych na świecie. Jej dzienne spożycie w europejskich krajach kształtuje się na poziomie od 280 do 490 mg. Najważniejszym źródłem kofeiny jest kawa. Jednakże w ostatnich czasach asortyment produktów zawierających kofeinę został bardzo poszerzony przede wszystkim o leki i suplementy diety, co powoduje powszechne i niekontrolowane jej spożycie. Ważną kwestią jest również kontrola zawartości substancji czynnej w suplementach diety, będąca kluczem do bezpiecznego ich stosowania. Celem badań było oznaczenie zawartości kofeiny i całkowitej zawartości polifenoli (TP) w popularnych produktach przeznaczonych dla sportowców oraz wykazanie zgodności ich składu z tym deklarowanym przez producenta. Do analizy wybrano pięć produktów o różnej formulacji: napój, shoty i żele. Analiza tych preparatów wykazała, że formulacja produktów jest zróżnicowana, co miało istotny wpływ na dobór metody badawczej ich składu. Zgodność rzeczywistej zawartości substancji aktywnej – kofeiny z deklarowaną przez producenta stwierdzono w przypadku trzech z pięciu analizowanych preparatów. Preparaty różniły się także całkowitą zawartością polifenoli, co korelowało z obecnością w nich dodatkowych składników, takich jak ekstrakt z nasion guarany.
Bibliografia
[1] Frankowski M., Kowalski A., Ociepa A., Siepak J., Niedzielski P., Kofeina w kawach i ekstraktach kofeinowych i odkofeinowanych dostępnych na polskim rynku, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2008, 1(41), s. 21–27.
[2] Bojarowicz H., Przygoda M., Caffeine. Part I. Common use of caffeine and its effect on human organism, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2017, 98(3), s. 285–289.
[3] Loftifield E., Freedman N.D., Dodd K.W., Vogtmann E., Xiao Q., Sinha R., Graybeard B., Coffee Drinking Is Widespread in the United States, but Usual Intake Varies by Key Demographic and Lifestyle Factors, The Journal of Nutrition, 2016, 146(9),
s. 1762–1768.
[4] Fanarioti V., Europe vs the US: Breaking down differences in coffee consumption, 2023, https://perfectdailygrind.com/2023/06/europe-vs-us-coffee-consumption-trends/
[5] Rejestr produktów objętych powiadomieniem o pierwszym wprowadzeniu do obrotu. Państwowa Inspekcja Sanitarna, https://www.gov.pl/web/gis/elektroniczny-system-powiadomien-powiadomienie-o-wprowadzeniu-po-raz-pierwszy-do-obrotu-suplementy-diety-zywnosc-wzbogacana-zywnosc-dla-okreslonych-grup.
[6] Dworzański W., Burdan F., Szumiło M., Jaskółka A., Anielska E., Kawa i kofeina – wrogowie czy sprzymierzeńcy kardiologa?, Kardiologia Polska, 2011, 69(2), s. 173–176.
[7] Bilondi H.T., Valipour H., Khoshro S., Jamilian P., Ostadrahimi. A., Zarezadeh M., The effect of caffeine supplementation on muscular strength and endurance: A meta-analysis of meta-analyses, Heliyon 2024, 10(15), s. 35025.
[8] Ruiz-Moreno C., Gutiérrez-Hellin J., Lara B., Del Cost J., Effect of caffeine on muscle oxygen saturation during short-term all-out exercise: a double-blind randomized crossover study, European Journal of Nutrition, 2022, 61, s. 3109–3117.
[9] Ferré S., Role of the Central Ascending Neurotransmitter Systems in the Psychostimu-lant Effects of Caffeine, Journal of Alzheimer’s Disease, 2010, 20, s. 35–49.
[10] Tarnopolsky M.A., Caffeine and Creatine Use in Sport, Annals of Nutrition & Metabolism, 2011, 57 (Suppl. 2), s. 1–8.
[11] Nakabayashi H., Hashimoto T., Ashida H., Nishiumi S., Kanazawa K., Inhibitory effects of caffeine and its metabolites on intracellular lipid accumulation in murine 3T3-L1 adipocytes, BioFactors, 2009, 34(4), s. 293–302.
[12] EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA) (2011) Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to caffeine and increased fat oxidation leading to a reduction in body fat mass (ID 735, 1484), increased energy expenditure leading to a reduction in body weight (ID 1487), increased alertness (ID 736, 1101, 1187, 1485, 1491, 2063, 2103) and increased attention (ID 736, 1485, 1491, 2375) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/20061, EFSA Journal, 2011, 9(4), s. 2054.
[13] Wierzejska R., Kofeina – powszechny składnik diety i jej wpływ na zdrowie, Roczniki Państwowego Zakłady Higieny, 2012, 63(2), s. 141–147.
[14] Addicott M.A., Laurienti P.J., A comparison of the effects of caffeine following abstinence and normal caffeine use, Psychopharmacology, 2009, 207(3), s. 423–431.
[15] Antonio J., Newmire D.E., Stout J.R., Antonio B., Gibbons M., Lowery L.M., Harper J., Willoughby D., Evans C., Anderson D., Goldstein E., Rojas J., Monsalves-Álvarez M., Forbes S.C., Lopez J.G., Ziegenfuss T., Moulding B.D., Candow D., Sagner M., Arent S.M., Common questions and misconceptions about caffeine supplementation: what does the scientific evidence really show?, Journal of the International Society of Sports Nutrition, 2024, 21(1), s. 2323919.
[16] Anikiel S., Zastosowanie spektrofotometrii UV-Vis oraz chromatografii cienkowarstwowej w analizie wybranych związków fenolowych i alkaloidów purynowych o właściwościach redukujących, 2007, praca daktorska.
[17] Takayanagi T., Nishiuchi M., Ousaka M., Oshima M., Motomizu S., Monitoring of vitamin C species in aqueous solution by flow injection analysis coupled with an on-line separation with reversed-phase column, Talanta, 2009, 79(4), s. 1055–1060.
[18] Macrae R., Nitrogenous Components, [w:] Coffee, vol 1, Chemistry, (red.) R.J. Clarke, R. Macare, wyd. Elsevier Applled Science, London, New York 1985, s. 115–152.
[19] Andrews K.W., Schweitzer A., Zhao C., Holden J.M., Roseland J.M., Brandt M., Dwyer J.T., Picciano F., Saldanha L.G., Fisher K.D., Yetley E., Betz J.M., Douglass L., The caffeine contents of dietary supplements commonly purchased in the US: analysis of 53 products with caffeine-containing ingredients, Analytical and Bioanalytical Chemistry, 2007, 389, s. 231–239.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Alicja Chrzanowska, Julia Makulec, Katarzyna Paradowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 1
Liczba cytowań: 0
