Rewolucja tyfloinformatyczna i jej lokalna egzemplifikacja

Autori

  • Małgorzata Fedorowicz-Kruszewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii

DOI:

https://doi.org/10.12775/FT.2012.007

Parole chiave

tyfloinformacja, Wojewódzka Biblioteka Publiczna – Książnica Kopernikańska w Toruniu, Ośrodek Czytelnictwa Chorych i Niepenosprawnych, Toruń

Abstract

Celem artykułu jest omówienie wpływu nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych adresowanych do osób niewidomych i słabowidzących na działalność bibliotek, zwłaszcza w aspekcie kolekcji bibliotecznych oraz oferowanych usług biblioteczno-informacyjnych. W tekście wyjaśniono pojęcie tyfloinformatyki oraz omówiono najczęściej wykorzystywane produkty określane tym mianem. Następnie dokonano charakterystyki przemian jakie zaszły w bibliotekarstwie w zakresie formatów dokumentów oraz sposobów ich udostępniania osobom z niepełnosprawnością wzrokową. W kolejnej części artykułu scharakteryzowano działalność jedynej toruńskiej placówki zaspokajającej potrzeby biblioteczno-informacyjne osób niewidomych i słabowidzących – Ośrodka Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej. Dokonano charakterystyki zbiorów bibliotecznych z uwzględnieniem przemian jakie zaszły w zakresie nośników zapisu informacji oraz oferty usług skierowanej do wspomnianej grupy. Zwrócono uwagę na trudności w dokumentowaniu działalności bibliotecznej, jakie pojawiają w związku ze zmianami technologicznymi.

Riferimenti bibliografici

Barnes C., Mercer G., Niepełnosprawność, Warszawa 2008.

BON – edukacja, niepełnosprawność, informacja, technologia – likwidowanie barier w dostępie osób niepełnosprawnych do edukacji [online] Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych. Uniwersytet Warszawski [dostęp 7 IV 2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.bon.uw.edu.pl/otwarcie_portali.html.

e-Accessibility – opening up the Information Society [online] Europe’s Information Society. Thematic Portal [dostęp 26 III 2011]. Dostępny w World Wide Web: http://ec.europa.eu/information_society/activities/einclusion/policy/accessibility/index_en.htm.

Fedorowicz M., Człowiek niepełnosprawny w bibliotece publicznej, Toruń 2010.

Fedorowicz-Kruszewska M., Audiodeskrypcja – metoda udostępniania obrazu osobom z niepełnosprawnością wzrokową, Niepełnosprawność i Rehabilitacja, R. 11: 2011, nr 3.

Grygrowski D., Dokumenty nieksiążkowe w bibliotece, Warszawa 2001.

Jakubowski S., Rewolucja tyfloinformatyczna w Polsce [online] Tyfloświat 2010, nr 3 [dostęp 18 III 2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.firr.org.pl/uploads/PUB/Tyfloswiat_3_2010.pdf.

Jakubowski S., Środki techniczne w rehabilitacji i edukacji osób z niepełnosprawnością sensoryczną, [w:] Społeczeństwo równych szans. Tendencje i kierunki zmian, red. D. Gorajewska, Warszawa 2005.

Jonscher Ch., Życie okablowane, Warszawa 2001.

Motylewska D., Biblioteka otwarta dla wszystkich, [w:] Ośrodek Czytelnictwa Chorych i Niepełnosprawnych. Publikacja jubileuszowa w 20-lecie istnienia, red. M. Gogulska, Toruń 2003.

Nguyen R. A., Komputer – uniwersalna proteza czy źródło sprawności, [w:] Integracja społeczna osób niepełnosprawnych, red. G. Dryżałowska, H. Żuraw, Warszawa 2004.

Olszewska R., Studenci niewidomi i słabowidzący – poradnik dla wyższych uczelni. Vademecum adaptacji stanowiska komputerowego [online], Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego 2007 [dostęp 13 III 2012]. Dostępny w World Wide Web: http://firr.org.pl/uploads/PUB/FIRR_poradnik_dla_uczelni_vademecum.pdf.

Paplińska M., Brajl w nowoczesnych technologiach – kierunki przemian w edukacji i komunikacji niewidomych, [w:] Społeczeństwo równych szans. Tendencje i kierunki zmian, red. D. Gorajewska, Warszawa 2005.

Regulamin Akademickiej Biblioteki Cyfrowej [online] Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych. Uniwersytet Warszawski [dostęp 2 IV 2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.bon.uw.edu.pl/index.html.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 29 października 2008 roku w sprawie sposobu ewidencji materiałów bibliotecznych, Dziennik Ustaw, 2008 nr 205 poz.1283.

Smoliński J., „By czytać mogli wszyscy...”, czyli jak powstaje w Kanadzie pierwsza na świecie biblioteka książki mówionej w systemie cyfrowym, Przegląd Tyflologiczny 2002, nr 1–2.

Walter N., Nowe media dla niewidomych i słabowidzących, Poznań 2008.

Walter N., Tyflointernet – niewidomi w globalnej wiosce, Neodidagmata, 2010/2011, nr 31/32.

Wdówik P., Technologie asystujące dla uczniów niewidomych w zakresie czytania i pisania, [w:] Wspomaganie uczniów z dysfunkcją wzroku. Wybrane zagadnienia, red. J. Witczak-Nowotna [online] Biuro ds. Osób Niepełnosprawnych Uniwersytetu Warszawskiego 2010 [dostęp 11 XII 2012]. Dostępny w World Wide Web: http://www.bon.uw.edu.pl/dane/wspomaganie_uczniow.pdf.

Folia Toruniensia

Downloads

Pubblicato

2012-12-21

Come citare

Fedorowicz-Kruszewska, M. (2012). Rewolucja tyfloinformatyczna i jej lokalna egzemplifikacja. Folia Toruniensia, 12, 99–106. https://doi.org/10.12775/FT.2012.007

Fascicolo

V. 12 (2012)

Sezione

Articles

Licenza

Authors sign the license agreement, where authors have copyright but license exclusive rights in their article to the publisher. In this case authors have a range of rights, including:

  • The right to share or reuse their article in the same ways permitted to third parties under the Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 (CC BY-ND 4.0) license. Following it, the author can "copy and redistribute the material in any medium or format for any purpose, even commercially. The licensor cannot revoke these freedoms as long as you follow the license terms."
  • Authors retain patent, trademark and other intellectual property rights (including research data).
  • Authors receive proper attribution and credit for the published work.
 

Stats

Number of views and downloads: 438
Number of citations: 0