Reportaż, w którego prawdziwość powątpiewano pięćdziesiąt lat. Rola pułkownika Wernera Kiewitza w okupowanej Belgii w latach 1940–1944
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2025.4.02Słowa kluczowe
Werner Kiewitz, Leopold III, okupacja Belgii, niemiecki ruch oporu, administracja wojskowa w Brukseli, relacje niemiecko-belgijskie, sabotaż działań SS i RSHAAbstrakt
W belgijskim czasopiśmie „La Libre Belgique” ukazał się w grudniu 1948 r. reportaż pióra Roberta Demarcelle’a L’ex-colonel Kiewitz. Rekonstruował on działalność w okupowanej Belgii pochodzącego z Wrocławia pułkownika Wernera Kiewitza, który był aktywnym działaczem antyhitlerowskiego ruchu oporu. Dzięki swojej pozycji i kontaktom z królem Leopoldem III aktywnie ograniczał terror i ratował przedstawicieli społeczeństwa belgijskiego. Choć jego rola długo była niedoceniana, współczesne badania archiwalne potwierdziły kluczowe znaczenie jego działań dla łagodniejszego przebiegu okupacji w Belgii.
Bibliografia
Archiwa
Archiv des Bundespräsidialamtes, Berlin
Archives CegeSoma, Bruxelles
Archives du Palais Royal, Bruxelles
Archiwum Jacques’a Pirenne’a, Archives du Palais Royal, Bruxelles
Bundesarchiv – Militärarchiv, Freiburg
Bundesarchiv, Koblenz
Institut für Zeitgeschichte, München
Politisches Archiv des Auswärtigen Amtes, Berlin
Prywatne archiwum Marii de Romrée, Bruxelles
Staatsarchiv Freiburg
Opracowania
Crahay A., Gérard J., Vanwelkenhuyzen J., Le général Van Overstraeten. Vice-roi en 1940, Braine-l’Alleud 1990.
Demarcelle R., L’ex-colonel Kiewitz, „La Libre Belgique”, 22 XII 1948.
Die Hassell-Tagebücher 1938–1944. Ulrich von Hassel. Aufzeichnungen vom Andern Deutschland, red. F. von Gaertringen, München 1989.
Doerstling P., Kriegsgeschichte des königlich Preußischen Infanterie-Regiments Graf Tauentzien von Wittenberg Nr. 20, Zeulenroda 1933.
Duhem J., Les mille et une vies d’Alexander von Falkenhausen. Le baron qui a gouverné le nord de la France et la Belgique, Lille 2020.
Gérard J., Le mystérieux trio de Laeken. Von Falkenhausen, Leopold III, Werner Kiewitz, Bruxelles 1986.
Hubatsch W., Geschichte des Infanterie-Regiments 151, Berlin 1944.
Jonghe A. de, Aspekten van de wegvoering van koning Leopold III naar Duitsland (7 juni 1944), „Bijdragen tot de Geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog” 1988, t. XI, nr 1, s. 5–120.
Jonghe A. de, De laatste boodschap van Kiewitz, namens koning Leopold III, voor Hitler (15 juni 1944), „Revue belge de philologie et d’histoire” 1987, t. LXV, nr 2, s. 274–300.
Overstraeten R. van, Sous le joug. Leopold III. Prisonnier, Bruxelles 1986.
Quoidbach S., L’affaire Ruspoli, Esneux 2019.
Szarota T., Bruksela i Warszawa podczas II wojny światowej. Próba porównania dwóch okupowanych stolic, w: Okupowana Europa. Podobieństwa i różnice, red. W. Grabowski, Warszawa 2014.
Szarota T., Misja mjr. Kiewitza. Niemiecki parlamentariusz w Warszawie w przeddzień sowieckiej agresji, „Dzieje Najnowsze” 1994, t. XXVI, nr 4, s. 61–72.
Szarota T., Reakcja okupowanej Europy na oznakowanie Żydów Gwiazdą Dawida, w: idem, Karuzela na placu Krasińskich. Studia i szkice z lat wojny i okupacji, Warszawa 2007.
Szarota T., U progu zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie: Warszawa, Paryż, Amsterdam, Antwerpia, Kowno, Warszawa 2000.
Wagner W., Belgien in der deutschen Politik während des Zweiten Weltkrieges, Boppard am Rhein 1974.
Warmbrunn W., The German Occupation of Belgium 1940–1944, New York 1993.
Weber W., Die innere Sicherheit im besetzten Belgien und Nordfrankreich 1940–44. Ein Beitrag zur Geschichte der Besatzungsverwaltungen, Düsseldorf 1978.
Wilken H., Diener in Köln, Herr in Brüssel? Zu Karriere, Politik und Selbstverständnis von Eggert Reeder, rheinischer Regierungspräsident 1933–1945, Chef der deutschen Militärverwaltung in Brüssel 1940–1944, Amsterdam 2010, https://neu.aggb-katalog.de/vufind/Record/fzh.633143456 (dostęp: 27 XII 2025).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 6
Liczba cytowań: 0
