Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Dzieje Najnowsze

Kartki na wojnę, której nie było. Planowany mechanizm reglamentacji artykułów pierwszego zapotrzebowania w PRL w wypadku sytuacji nadzwyczajnej
  • Home
  • /
  • Kartki na wojnę, której nie było. Planowany mechanizm reglamentacji artykułów pierwszego zapotrzebowania w PRL w wypadku sytuacji nadzwyczajnej
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 48 No. 1 (2016) /
  4. Studia i artykuły

Kartki na wojnę, której nie było. Planowany mechanizm reglamentacji artykułów pierwszego zapotrzebowania w PRL w wypadku sytuacji nadzwyczajnej

Authors

  • Andrzej Zawistowski Warszawa

DOI:

https://doi.org/10.12775/DN.2016.1.05

Keywords

reglamentacja, PRL, gospodarka niedoboru, kartki

Abstract

Ration Cards for a War that Never Came. Planned Mechanism of Rationing Basics in the People’s Republic of Poland in the Case of an Extraordinary Situation

Twentieth–century Poland experienced four periods of rationing basics: 1915–1921 (i.e. the First World War and the Polish–Bolshevik war), 1939–1949 (World War II and the post–war period), 1951–1953 (the height of Stalinism), and 1976–1989 (the breakdown of the communist economy and years of a universal lack of commodities in shops). Against this background the fact that during the 1961 Berlin Crisis the authorities of the People’s Republic of Poland made preparations for rationing in case of an extraordinary situation remains totally unknown. The system in question was based upon the structures of the Civic Militia, but was never applied, even when conditions prevailing on the domestic market required rapid intervention and the introduction of rationing (e.g. in 1976). The article presents the system in question as well as its structure, organisation, and evolution. The author tried to solve the question why this carefully planned system and millions of printed ration cards were destroyed and never used.

References

Brzostek B., PRL na widelcu, Warszawa 2010, s. 55.

Grodek Z., Zaopatrzenie kartkowe w okresie Rządu Tymczasowego (31 grudnia 1944–czerwiec 1945), „Przegląd Historyczny” 1969, z. 4, s. 686, 687.

Hagemejer K., Ekonomiczne i społeczne funkcje reglamentacji, w: Umowa o kartki, red. J. Kurczewski, Warszawa 2004, s. 51.

Jastrząb M., Puste półki. Problem zaopatrzenia ludności w artykuły powszechnego użytku w Polsce w latach 1949–1956, Warszawa 2004, s. 160–167.

Kochański A., Informator historyczny, Warszawa 2000, t. II, s. 274.

Kosiński K., Historia pijaństwa w czasach PRL. Polityka–obyczaje–szara strefa–patologie, Warszawa 2008, s. 342, 542.

Oleński J., Ogólnopolskie kartki zaopatrzenia z lat 1976–1989, Warszawa 2010, s. 18–37.

Roszkowski W., Kartkowe zaopatrzenie, w: Encyklopedia historii gospodarczej Polski do roku 1945, Warszawa1981, t. I, s. 301, 302.

Sasanka P., Czerwiec 1976. Geneza — przebieg — konsekwencje, Warszawa 2006.

Słownik wyrazów obcych, Warszawa 2000, s. 948.

Zawistowski A., Trzy próby walki z nierównowagą w handlu detalicznym — trzy okresy reglamentacji artykułów pierwszej potrzeby w Polsce Ludowej, „Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno–Społecznego Studia i Prace” 2011, nr 3, s. 105–132.

Zawistowski A., Wołanie o kartki. Reglamentacja jako pożądane przez społeczeństwo rozwiązanie problemów z równowagą w handlu wewnętrznym w latach 1976–1980, w: PRL na pochylni 1975–1980, Rzeszów 2016 (w druku).

Dzieje Najnowsze

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2016-01-01

How to Cite

1.
ZAWISTOWSKI, Andrzej. Kartki na wojnę, której nie było. Planowany mechanizm reglamentacji artykułów pierwszego zapotrzebowania w PRL w wypadku sytuacji nadzwyczajnej. Dzieje Najnowsze. Online. 1 January 2016. Vol. 48, no. 1, pp. 67-81. [Accessed 2 May 2026]. DOI 10.12775/DN.2016.1.05.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 48 No. 1 (2016)

Section

Studia i artykuły

Stats

Number of views and downloads: 1071
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

reglamentacja, PRL, gospodarka niedoboru, kartki
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop