What Was Left Unwritten by Marta Zyn: An Edition of the Diary of a Kyiv Schoolteacher, 1919–1922
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2025.3.11Keywords
Kyiv, Poles, Bolsheviks, Treaty of Riga, repatriation, Marta WołoszynowskaAbstract
The article analyses the diary of Marta Zyn (real name: Marta Wołoszynowska) written between 1919 and 1922, prepared for publication by Joanna Gierowska-Kałłaur and Marta Parnowska. The original manuscript has not been preserved. The basis for the edition was the typewritten version prepared by Marta herself in 1935, covering entries from late December 1919 to mid-February 1922. The diary lacks entries from the period between early March 1920 and March 1921. It is important to note that this missing period coincides with some of the most crucial events in the history of the interwar Polish Republic, specifically the war with Bolshevik Russia, fought not only over the eastern borders of Poland but also over the country’s independence and sovereignty. Marta Wołoszynowska’s diary offers a relatively accurate portrayal of everyday life in Kyiv and in three suburban towns: Irpin, Boyarka, and Bucha.
References
Źródła publikowane
Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-radzieckich, t. 4: Kwiecień 1921 – maj 1926, oprac. A. Deruga et al., Warszawa 1965.
Dokumenty i materiały do historii stosunków polsko-sowieckich 1918–1945, red. serii M. Wołos, t. 1: 1918–1926, red. tomu J.J. Bruski, M. Wołos, cz. 2: W poszukiwaniu normalizacji (kwiecień 1921 – maj 1926), Warszawa 2020.
Skrzyński K., Wspomnienia 1891–1978, oprac. M.A. Wolf, Warszawa 2021 (wyd. 2).
Zieliński S., Liga Narodowa na Rusi 1890–1920. Fragmenty historii pracy polskiej na kresach południowo-wschodnich, wstęp i oprac. A. Wątor, Szczecin 2016.
Opracowania
Archibald M., Atamansh. The life of Marusya Nikiforova, The Nestor Makhno Archive, 19 grudnia 2012, http://.nestormakhno.info/english/marusya.htm (dostęp: 1 I 2019).
Bartoszewicz H., Między rewolucją a niepodległością. Polskie ugrupowania polityczne na Kijowszczyźnie wobec niepodległości Rzeczypospolitej i Ukrainy (marze 1917 – październik 1918), w: Drogi do Niepodległości. Polska Odrodzona, red. J. Gaul, D. Makiłła, W. Morawski, Warszawa 2019.
Bartoszewicz H., Przed zawarciem paktu Piłsudski-Petlura. Udział Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP w rokowaniach z władzami Ukraińskiej Republiki Ludowej 1918–1920, „Przegląd Wschodni”, 2021, t. XVII, z. 1–4 (62).
Bartoszewicz H., Roman Knoll – polityk i dyplomata, Warszawa 2018.
Białokur M., Myśl społeczno-polityczna Joachima Bartoszewicza, Toruń 2006.
Bracka M., Dziewiętnastowieczny Kijów oczami polskich mieszkańców i podróżników, kwestie poetyki miasta w literaturze pamiętnikarskiej: „Teka Komisji Polsko-Ukraińskich Związków Kulturowych” 2020, t. VI, nr 15, s. 19–29.
Gmurczyk-Wrońska M., Stanisław Patek w dyplomacji i polityce (1914–1939), Warszawa 2013.
Kornat M., Posłowie i ambasadorzy w Związku Sowieckim(1921–1939, 1941–1943), „Polski Przegląd Dyplomatyczny”, 2004, t. IV, nr 5, s. 129–203.
Korzeniowski M., Za Złotą Bramą. Działalność społeczno-kulturalna Polaków w Kijowie w latach 1905–1920, Lublin 2009.
Kruszyński M., Ambasada RP w Moskwie 1921–1939, Warszawa 2010.
Kumaniecki J., Po traktacie ryskim. Stosunki polsko-radzieckie 1921–1923, Warszawa 1971.
Kumaniecki J., Pokój polsko-radziecki. Geneza. Rokowania. Traktat. Komisje mieszane, Warszawa 1985.
Materski W., Na widecie. II Rzeczypospolita wobec Sowietów 1918–1943, Warszawa 2005.
Materski W., Tarcza Europy. Stosunki polsko-sowieckie1918–1939, Warszawa 1994.
Skóra W., Działalność polskiej służby konsularnej na terenach Rosji, Ukrainy i ZSRR w dwudziestoleciu międzywojennym (1918–1939), w: Ukraine. Europe. World. The International Collection of Scientific Works Founded in 2008, Ternopil 2008, s. 199–213.
Skóra W., Służba konsularna Drugiej Rzeczypospolitej. Organizacja, kadry, działalność, Toruń 2006.
Szczepkowska E., Relacje polsko-ukraińskie na łamach tygodnika „Przymierze” ze szczególnym uwzględnieniem publicystyki Joachima Wołoszynowskiego, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna” 2013, nr 9, s. 99–113.
Urzędy konsularne Rzeczypospolitej Polskiej 1918–1945. Informator archiwalny, oprac. P. Ceranka, K. Szczepanik, Warszawa 2020.
Wasilewski A., Polskie konsulaty na Wschodzie 1918–1939, Warszawa 2010.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 69
Number of citations: 0
