Kwestia wołyńska w perspektywie historycznej, politycznej i perspektywie pamięci
DOI:
https://doi.org/10.12775/DN.2018.2.04Schlagworte
stosunki polsko-ukraińskie, Wołyń, Galicja Wschodnia, etnohistoria, antropologia historyczna, Polish-Ukrainian relations, Volhynia, Eastern Galicia, ethnohistory, historical antropologyAbstract
W pierwszej części artykułu zarysowano teoretyczne ramy funkcjonowania różnorodnych opisów przeszłości w teraźniejszości. Wyróżniono trzy perspektywy narracyjne: naukową, perspektywę pamięci oraz perspektywę polityczną. Postawiono tezę, że perspektywy te bardzo często funkcjonują w swoistym przemieszaniu, a dominującą rolę w perspektywie naukowej odgrywa paradygmat etnohistoryczny. Druga część pracy dotyczy przyczyn istniejących w środowisku naukowym nieporozumień w zakresie interpretacji wydarzeń na Wołyniu i Galicji Wschodniej w latach 1943–1944.
The first part of the article outlines a theoretical framework for the functioning of various descriptions of the past in the present. Three basic narrative perspectives are distinguished here: the scientific perspective, the perspective of memory, and the political perspective. A thesis has been put forward that in different texts these perspectives are often mixed up, and a dominant role is played by an ethnohistorical paradigm. The second part of the study
Literaturhinweise
Anderson B., Wspólnoty wyobrażone. Rozważania o źródłach i rozprzestrzenianiu się nacjonalizmu, tłum. S. Amsterdamski, Kraków 1997.
Bereszyński Z., Osobowe źródła informacji SB jako zjawisko historyczne, zagadnienie natury prawnej i aktualny problem społeczny w świetle wybranych przykładów z województwa opolskiego. Próba analizy porównawczej różnych perspektyw badawczych, w: Antropologia donosu, red. J. Syrnyk, R. Klementowski, Wrocław–Warszawa 2017, s. 45–65.
Cassirer E., Esej o człowieku. Wstęp do filozofii kultury, tłum. A. Staniewska, Warszawa 1998.
Czarniawska B., Trochę inna teoria organizacji. Organizowanie jako konstrukcja sieci działań, Warszawa 2013.
Eriksen Th.H., Etniczność i nacjonalizm. Ujęcie antropologiczne, tłum. B. Gutowska-Nowak, Kraków 2013.
Gellner E., Narody i nacjonalizm, tłum. T. Hołówka, Warszawa 1991.
Hałagida I., Ukraińskie straty osobowe w dystrykcie lubelskim (październik 1939 – lipiec 1944) – wstępna analiza materiału statystycznego, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2017, nr 1, s. 353–412.
Jaskułowski K., Wspólnota symboliczna. W stronę antropologii nacjonalizmu, Gdańsk 2012.
Kaliszczuk O., Ukrajinśko-polśke protystojannja na Wołyni ta w Hałyczyni u roky Druhoji switowoji wijny: naukowyj ta suspilnyj dyskursy, Lwiw 2013.
Kamiński S., Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk, Lublin 1998.
Kelley D.R., Oblicza historii. Badanie przeszłości od Herodota do Herdera, Warszawa 2010.
Kłoskowska A., Kultury narodowe u korzeni, Warszawa 2012.
Lipski J.J., Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy (uwagi o megalomanii narodowej i ksenofobii Polaków), w: idem, Pisma polityczne. Wybór, Warszawa 2011, s. 145–190.
Madajczyk P., Berlińska D., Polska jako państwo narodowe. Historia i pamięć, Warszawa– Opole 2008.
Napiórkowski M., Władza wyobraźni. Kto wymyśla, co zdarzyło się wczoraj?, Warszawa 2014.
Nowak J., Społeczne reguły pamiętania. Antropologia pamięci zbiorowej, Kraków 2011.
Portnow A., Zaczarowane koło nacjonalnych istorij, „Ukrajinśka prawda. Istoryczna prawda”, http://www.istpravda.com.ua/articles/2013/07/18/130915/ (dostęp: 6 VIII 2013).
Sánchez-Marcos F., Historyk jako tłumacz, w: Pamięć, etyka i historia. Anglo-amerykańska teoria historiografii lat dziewięćdziesiątych (antologia przekładów), red. E. Domańska, Poznań 2006, s. 37–54.
Siemaszko E., Bilans ofiar, „Biuletyn IPN” 2010, nr 7–8, s. 77–94.
Stomma L., Zmiana i trwanie, „Rocznik Antropologii Historii” 2011, nr 1–2, s. 223–230.
Syrnyk J., Dlaczego nie kochamy Haydena White’a. Uwagi na temat współczesnej historiografii polskiej, „Zeszyty Etnologii Wrocławskiej” 2014, z. 2 (21), s. 143–154.
Syrnyk J., Mitologizowanie przeszłości w opisach relacji polsko-ukraińskich w XX w., w: Damnatio memoriae w europejskiej kulturze politycznej, red. R. Gałaj-Dempniak, D. Okoń, M. Semczyszyn, Szczecin 2011, s. 225–237.
Syrnyk J., O perspektywie antropologicznej w polskim dyskursie wołyńskim, „Historyka. Studia Metodologiczne” 2016, t. XLVI, s. 399–422.
Syrnyk J., Postpamięć i świadkowie zastępczy a współczesne opisy tzw. konfliktu polsko-ukraińskiego z okresu II wojny światowej, „Politeja” 2017, nr 47, s. 215–240.
Syrnyk J., Straty osobowe na terenie powiatu leskiego w okresie od marca 1944 r. do lipca 1947 r. – raport ze stanu badań [w druku].
Syrnyk J., Uwagi na marginesie debaty historycznej o kwestiach narodowościowych we współczesnej Polsce. Wybrane przykłady, w: Między ideologią a socjotechniką. Kwestia mniejszości narodowych w działalności władz komunistycznych – doświadczenie polskie i środkowoeuropejskie, red. nauk. M. Semczyszyn, J. Syrnyk, Warszawa–Szczecin–Wrocław 2014, s. 559–570.
Syrnyk J., Wstęp do weryfikacji danych z książki „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim w latach 1939–1947”, „Pamięć i Sprawiedliwość” 2016, nr 1 (27), s. 368–396.
Tomaszewski J., Ojczyzna nie tylko Polaków. Mniejszości narodowe w Polsce w latach 1918–1939, Warszawa 1985.
Topolski J., Jak się pisze i rozumie historię. Tajemnice narracji historycznej, Poznań 2008.
Torzecki R., Kwestia ukraińska w Polsce w latach 1923–1929, Kraków 1989.
Downloads
Veröffentlicht
Zitationsvorschlag
Ausgabe
Rubrik
Stats
Number of views and downloads: 575
Number of citations: 0
