Medieval double burials in Polish burial grounds
Free will or religious or social mores?
DOI:
https://doi.org/10.12775/BPMH.2024.002Keywords
early Middle Ages; funeral rituals; double burialsAbstract
Joint graves of a woman and a man – considered spouses – are not often found among the burials of early medieval Slavs. Is the view justified that among barbarian” societies, there was a custom according to which a deceased man should be accompanied on his way to the afterlife by his wife or possibly – in her place – a chosen woman? If so, was this “accompaniment” voluntary or forced? Early medieval double burials from the area of present-day Poland were used as an example for consideration on this subject.
References
Hammer, Seweryn (Hg.): Herodot: Dzieje. 2002.
Konik, Eugeniusz (Hg.): Cezar, Gajusz Juliusz: Wojna galijska. 1978.
Kowalski, Tadeusz (Hg.): Relacja Ibrahima ibn Jaʿqūba z podróży do krajów słowiańskich w przekazie Al-Bekriego, in: Pomniki dziejowe Polski (Monumenta Poloniae Historica). Seria II. 1. 1946.
Lappenberg, Johan Martin / Kurze, Fridericus (Hg.): Thietmari Merseburgensis Episcopi Chronicon, in: Monumenta Germaniae Historica. Scriptores Rerum Germanicarum. 1889.
Ahmad ibn Rustah, in: Wikipedia, URL: https://de.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_ Rustah (20.10.2023).
Andrzejewska, Aldona: Więzi rodzinne w pochówkach szkieletowych z cmentarzysk Kujaw Wschodnich (część archeologiczna), in: Dzieduszycki, Wojciech / Wrzesiński, Jacek (Hg.): Kobieta – Śmierć – Mężczyzna. 2003, S. 273–278.
Antoniewicz, Włodzimierz, Problem rozkładu wspólnoty pierwotnej na ziemiach Polski, in: Pierwsza sesja archeologiczna IHKM PAN. 1957, S. 119–148.
Arbman, Holger: Birka I. Die Gräber. 1943.
Beherle, Franz: Die Gesetze der Langobarden. 1947.
Birket-Smith, Kaj: Ścieżki kultury, 1974.
Bogucka, Maria: Gorsza płeć. Kobieta w dziejach Europy od antyku po XXI wiek. 2005.
Bogucka, Maria: Women in the history of Europe: from antiquity till the begin of XXIst century. 2008.
Bojarski, Jacek / Chudziak, Wojciech / Weinkauf, Marcin: Góra Św. Wawrzyńca w Kałdusie we wczesnym średniowieczu – na skrzyżowaniu szlaków dalekosiężnych, in: Fudziński, Mirosław / Świętosławski, Witold / Chudziak, Wojciech (Hg.): Pradoliny pomorskich rzek. Kontakty kulturowe i handlowe społeczeństw w pradziejach i wczesnym średniowieczu. 2017, S. 301–313.
Bojarski, Jacek: Obrzędowość pogrzebowa w strefie chełmińsko-dobrzyńskiej we wczesnym średniowieczu. 2020.
Brückner, Aleksander: Słownik etymologiczny języka polskiego. 1993.
Chudziak, Wojciech (Hg.): Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Kałdusie (stanowisko 1). 2006.
Chudziak, Wojciech (Hg.): Wczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe w Kałdusie (stanowisko 4). 2010.
Chudziak, Wojciech / Bojarski, Jacek: Chełmno i Toruń. Początki miast na ziemi chełmińskiej, in: Arachaeologia Historica Polona, 23, 2015, S. 83–105.
Chudziak, Wojciech: Wikingerzeitliche Spuren des skandinavischen Brauchtums in Kałdus (Ostpommern), in: Archäologisches Korrespondenzblatt, 33/1. 2003, S. 145–156.
Dembińska, Maria: Pozycja kobiety wiejskiej w społeczeństwie średniowiecznym w Polsce, in: Kuczyński, Stefan (Hg.): Społeczeństwo Polski średniowiecznej. 1994, S. 121–129.
Dowiat, Jerzy: Normy postępowania i wzory osobowe. Kościół – dom Boży, in: Dowiat, Jerzy (Hg.): Kultura Polski średniowiecznej X–XIII w. 1985.
Duczko, Władysław: Ruś Wikingów. Historia obecności Skandynawów we wczesnośredniowiecznej Europie Wschodniej. 2006.
Eisenschmidt, Silke: Kammergräber der Wikingerzeit in Alt-Dänemark, in: Universitätsforschungen zur Prähistorischen Archäologie, 25. 1994.
Ennen, Edith: Frauen im Mittelalter. 1999.
Fesser, Jörg: Frühmittelalterliche Siedlungen der nördlichen Vorderpfalz – unter besonderer Berücksichtigung der merowingerzeitlichen Bodenfunde und der karolingischen Schriftquellen. 2005.
Forstner, Dorothea: Świat symboliki chrześcijańskiej, 1990.
Gardeła, Leszek / Kajkowski, Kamil: Groby podwójne w Polsce wczesnośredniowiecznej. Próba rewaluacji, in: Kurasiński, Tomasz / Skóra, Kalina (Hg.): Grób w przestrzeni, przestrzeń w grobie. 2014, S. 103–120.
Gennep van, Arnold: Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii. 2006.
Geremek, Bronisław: Człowiek marginesu w średniowieczu, in: Przegląd Historyczny, 80/4. 1989, S. 705–727.
Gräslund, Anna-Sofie: Birka IV. The Burial Customs. A study of the graves on Björkö. 1980.
Guriewicz, Aron: Kategorie kultury średniowiecznej. 1976.
Horedt, Kurt: Siebenbürgen im Frühmittelalter, in: Antiquitas, 3, 28. 1986.
Jacob, Georg: Arabische Berichte von Gesandten an germanische Fürstenhöfe aus dem 9. und 10. Jahrhundert, in: Geramb, Viktor von / Mackensen, Lutz (Hg): Quellen zur deutschen Volkskunde, 1. 1929.
Janowski, Andrzej: Groby komorowe w Europie środkowo-wschodniej. Problemy wybrane. 2015.
Jaskanis, Danuta: Święck. Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy na północno-wschodnim Mazowszu. 2008.
Kłosińska, Elżbieta M.: I nie opuszczę cię po śmierci. Kilka uwag na temat pochówków kobiet w grobach męskich w kulturze wysockiej na zachodniej Ukrainie, in: Dzieduszycki, Wojciech / Wrzesiński, Jacek (Hg.): Kim jesteś człowieku. 2011, S. 69–76.
Kostrzewski, Józef: Kultura prapolska. 1949.
Kowalski, Piotr: Leksykon znaki świata. Omen, przesąd, znaczenie. 1998.
Kurasiński, Tomasz / Skóra, Kalina: Cmentarzysko w Radomiu, stanowisko 4, in: Baranowski, Tadeusz (Hg.): Przestrzeń osadnicza wczesnośredniowiecznego Radomia, 1. 2016.
Kurnatowska, Zofia / Wyrwa, Andrzej M. (Hg): Ostrów Lednicki. Rezydencjonalno-stołeczny ośrodek pierwszych Piastów. 2016.
Labuda, Gerard: Słowiańszczyzna starożytna i wczesnośredniowieczna. Antologia tekstów źródłowych. 1999.
Lüdemann, Heide: Mehrfachbelegte Gräber im frühen Mittelalter. Ein Beitrag zum Problem der Doppelbestattungen. in: Fundberichte aus Baden-Württemberg, 19/1. 1994, S. 421–589.
Marquart, Josef: Osteuropäische und ostasiatische Streifzüge. Ethnologische und historisch-topographische Studien zur Geschichte des 9. und 10. Jahrhunderts (ca. 840–940). 1903.
Modzelewski, Karol: Barbarzyńska Europa. 2004.
Pollex, Axel: Glaubensvorstellungen im Wandel. Eine archäologische Analyse der Körpergräber des 10. bis 13. Jahrhunderts im nordwestlichen Raum, in: Berliner Archäologische Forschungen, 6. 2010.
Price, Neil, S.: The Viking Way. Religion and War in Late Iron Age Scandinavia. 2002.
Radzimiński, Andrzej: Kobieta w średniowiecznej Europie. 2012.
Rosik, Stanisław: Topiczny motyw uśmiercania słowiańskich wdów w Kronice Thetmara, in: Dzieduszycki, Wojciech / Wrzesiński, Jacek (Hg.): Kobieta – Śmierć – Mężczyzna. 2003, S. 143–148.
Shahar, Shulamith: Die Frau im Mittelalter. 1998.
Thunmark-Nylen, Lena: Die Wikingerzeit Gotlands, 1995.
Tuan, Yi-Fu: Przestrzeń i miejsce. 1987.
Tyszkiewicz, Lech: Slavi genus hominum durum, in: Wrzesiński, Wojciech (Hg.): Wokół stereotypów Niemców i Polaków. 1993, S. 3–14.
Urbańczyk, Przemysław: Dawni Słowianie. Wiara i kult. 1991.
Uruszczak, Wacław: Obyczaje ślubne we wczesnośredniowiecznej Polsce, in: Lityński, Adam / Mikołajczyk, Marian / Adamczyk, Tomasz / Drogoń, Andrzej / Organiściak, Wojciech (Hg.): Państwo, prawo, społeczeństwo w dziejach Europy Środkowej, Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Józefowi Ciągwie w siedemdziesięciolecie urodzin. 2009, S. 741–747.
Walter, Susanne: Das frühmittelalterliche Gräberfeld von Mengen (Kr. Breisgau-Hochschwarzwald). 2008.
Wrzesińska, Anna / Wrzesiński, Jacek: Amor et mors – wczesnośredniowieczne groby podwójne, in: Goliński, Mateusz / Rosik, Stanisław (Hg.): Viae historicae. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Lechowi A. Tyszkiewiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin. 2001, S. 435–444.
Wrzesińska, Anna / Wrzesiński, Jacek: I nie opuszczę cię aż do śmierci – przykłady relacji pochówków kobiet i mężczyzn na cmentarzysku w Dziekanowicach, in: Dzieduszycki, Wojciech / Wrzesiński, Jacek (Hg.): Kobieta – śmierć – mężczyzna. 2003, S. 167–174.
Wrzesiński, Jacek (Hg.): Moritui viventes obligant. Cmentarzysko wczesnośredniowieczne w Dziekanowicach. Katalog. CD 1: Katalog Grobów 1964–2013. 2022.
Wrzesiński, Jacek: Miłość do grobowej deski. Pochówki podwójne wczesnego średniowiecza, in: Łysiak, Wojciech (Hg.): Miłość w kulturze polskiej, 1, 2015, S. 23–39.
Wrzesiński, Jacek: Razem czy osobno? – czyli miłość po grób, in: Brzostwicz, Michał / Przybył, Maciej / Wrzesiński, Jacek (Hg.): Miłość, damy i rycerze. 2009, S. 87–102.
Wrzesiński, Jacek: Zmarli i ich groby na cmentarzysku w Dziekanowicach, in: Wrzesiński, Jacek (Hg.): Moritui viventes obligant. Cmentarzysko wczesnośredniowieczne w Dziekanowicach. 2022, S. 45–232.
Zoll-Adamikowa, Helena: Wczesnośredniowieczne cmentarzyska ciałopalne Słowian na terenie Polski, I: Źrodła, II: Analiza. 1975 und 1979.
Downloads
The publisher's shop:
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Jacek Bojarski; Małgorzata Derecka
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
The author submitting the text for publication is obliged to disclose all authors involved in the preparation of the text and (if applicable) an indication of the sources of financing of the publication, the contribution of scientific research institutions, associations and other entities ("financial disclosure").
In the case of texts prepared by two or more Authors, the Authors are obliged to send to the Editorial Staff a statement about the contribution of individual Authors to the publication (including their affiliation and an indication of the Author / Authors of the concepts, assumptions, methods, etc.). The main responsibility for the text lies with the author submitting it to the Editorial Board.
Please be advised that the editors of the Bulletin of the Polish Historical Mission are using the iThenticate anti-plagiarism program, since 2016 each article has been checked for authenticity. The editors declare that detected cases of scientific misconduct will be documented and made public by notifying relevant entities (institutions employing Authors, scientific institutions and associations, etc.).
Authors / Authors are asked to send the following documents to the Editor:
- declaration of the Author or Authors,
- statement of the Author or Authors,
- basic information about the article.
Universität Würzburg
Polnische Historische Mission
Philosophiegebäude
Am Hubland
97074 Würzburg, Germany
Stats
Number of views and downloads: 359
Number of citations: 0
