German and Vlach settlement in the area of the former Krosno and Jasło Counties in the texts by Fr Władysław Sarna: A contribution to the study of historical knowledge at the turn of the twentieth century
DOI:
https://doi.org/10.12775/SG.2023.07Keywords
settlement under the German law, German settlement, settlement under the Vlachs law, Vlach settlement, Krosno County, Jasło County, Władysław SarnaAbstract
The article introduces the figure of Władysław Sarna (1858–1929) and his two texts devoted to the former counties of Galicia: Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym [Description of the Krosno County from geographical-historical perspective] (Przemyśl, 1898) and Opis powiatu jasielskiego pod względem geograficzno-historycznym [Description of the Jasło County from geographical-historical perspective] (Jasło, 1908). In the following part, the content concerning the legal and ethnic circumstances of the settlements and locations under German and Vlach laws contained in both works was analysed. Based on the information in the Descriptions and contemporary literature, a data-base was developed for each described settlement with the time of their appearance in historical sources and the law under which they functioned.
References
Bieńkowski W., Sarna Władysław, w: Polski słownik biograficzny, t. 35, Warszawa–Kraków 1994, s. 197–198.
Blajer W., Uwagi o stanie badań nad enklawami średniowiecznego osadnictwa niemieckiego między Wisłoką a Sanem, w: Późne średniowiecze w Karpatach polskich, red. J. Garncarski, Krosno 2007, s. 57–104.
Bujak F., Studya nad osadnictwem Małopolski, Kraków 1905.
Czajkowski J., Dzieje osadnictwa historycznego na Podkarpaciu i jego odzwierciedlenie w grupach etnograficznych, w: Łemkowie w historii i kulturze Karpat, t. 1, red. J. Czajkowski, Rzeszów 1992, s. 27–166.
Dobrowolska M., Procesy osadnicze w dorzeczu Wisłoki i Białej Dunajcowej w tysiącleciu, Kraków 1985.
Dobrowolski K., Migracje wołoskie na ziemiach polskich, Lwów 1930.
Dybek E., Lokacje „in crude radice” w południowej części województwa krakowskiego w latach 1334–1434, „Roczniki Humanistyczne”, 41, 1993, 2, s. 5–82.
Fastnacht A., Osadnictwo ziemi sanockiej w latach 1340–1650, Wrocław 1962.
Gawęda S., Rozwój osadnictwa wiejskiego w regionie jasielskim do roku 1370, w: Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, red. J. Garbacik, Kraków 1964, s. 51–67.
Jawor G., Osady prawa wołoskiego i ich mieszkańcy na Rusi Czerwonej w późnym średniowieczu, Lublin 2000.
Kaczmarczyk Z., Kolonizacja niemiecka i kolonizacja na prawie niemieckim, w: Stosunki polsko-niemieckie w historiografii. Studia z dziejów historiografii polskiej i niemieckiej, cz. 1, red. J. Krasuski, G. Labuda, A.W. Walczak, Poznań 1974, s. 218–326.
Kozłowska-Budkowa Z., Szczur S., Dzieje opactwa cysterskiego w Koprzywnicy do końca XIV wieku, „Nasza Przeszłość”, 60, 1980, s. 5–76.
Krasnowolski B., Między Wschodem a Zachodem. Studia nad historią i sztuką pogranicza polsko-łemkowskiego, Toruń 2010.
Kurtyka J., Terytorium żmigrodzkie, w: Kościół – kultura – społeczeństwo. Studia z dziejów średniowiecza i czasów nowożytnych, red. S. Bylina i in., Warszawa 2000, s. 273–292.
Langer J., Znaczenie kolonizacji wołoskiej w kształtowaniu kultury ludowej północnych i zachodnich Karpat, w: Łemkowie w historii i kulturze Karpat, t. 1, red. J. Czajkowski, Rzeszów 1992, s. 239–248.
Lubaś W., Nazwy miejscowości powiatu jasielskiego, w: Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, red. J. Garbacik, Kraków 1964, s. 571–598.
Marzec A., Łajsce, w: Słownik historyczno-geograficzny ziem polskich w średniowieczu, cz. 3, s. 807, http://www. slownik.ihpan.edu.pl [dostęp: 19 sierpnia 2023].
Nowak D., Stary Żmigród w średniowieczu, Krosno 2004.
Perzanowski Z., Średniowieczne osadnictwo rejonu Krosna, w: Krosno. Studia z dziejów miasta i regionu, t. 1, red. J. Garbacik, Kraków 1972, s. 59–78.
Perzanowski Z., Średniowieczny Żmigród, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska. Sectio F, Historia”, 45, 1990, s. 277–287.
Piekosiński F., Ludność wieśniacza w Polsce w dobie piastowskiej, Kraków 1896.
Piekosiński F., O sądach wyższych prawa niemieckiego w Polsce wieków średnich, Kraków 1884.
Piekosiński F., Rycerstwo polskie wieków średnich, t. 3: Rycerstwo małopolskie w dobie piastowskiej. Zeszyt dodatkowy, Kraków 1902.
Pieradzka K., Na szlakach Łemkowszczyzny, Kraków 1939.
Radziszewska J., Wieś w regionie jasielskim na przełomie XIV i w XV stuleciu, w: Studia z dziejów Jasła i powiatu jasielskiego, red. J. Garbacik, Kraków 1964, s. 91–114.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. 4, red. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1883.
Stadnicki A., O wsiach tak zwanych wołoskich na północnym stoku Karpat, Lwów 1848.
Stadnicki A., O wsiach tak zwanych wołoskich na północnym stoku Karpat, cz. 2: O kniaztwach we wsiach wołoskich z poglądem na wójtostwa we wsiach na magdeburskiem prawie osadzonych, Lwów 1853.
Szady B., Mapa województwa lubelskiego Karola Perthéesa z 1786 roku jako źródło kartograficzne i historyczne, „Biblioteka Polskiego Przeglądu Kartograficznego”, 3, 2012, s. 26–35.
Trajdos T., Początki osadnictwa Wołochów na Rusi Czerwonej, w: Łemkowie w historii i kulturze Karpat, t. 1, red. J. Czajkowski, Rzeszów 1992, s. 199–210.
Tyc T., Początki kolonizacji wiejskiej na prawie niemieckim w Wielkopolsce (1200–1333), Poznań 1924.
Tymieniecki K., Napływ Niemców na ziemie polskie i znaczenie prawa niemieckiego w średnich wiekach w Polsce, „Roczniki Historyczne”, 10, 1934, 2, s. 226–244.
Wyżga M., Homo movens. Mobilność chłopów w mikroregionie krakowskim w XVI–XVIII wieku, Kraków 2019.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 480
Number of citations: 0
