https://apcz.umk.pl/AZMDDP/issue/feed Studia Geohistorica 2020-12-25T13:25:39+01:00 Tomasz Panecki studia.geohistorica@ihpan.edu.pl Open Journal Systems <p align="justify">Powołanie czasopisma „Studia Geohistorica” jest odpowiedzią na zgłaszaną wielokrotnie w polskich środowiskach naukowych potrzebę specjalistycznego periodyku prezentującego badania z pogranicza geografii i historii. Bardzo długa tradycja naukowa związana z geografią historyczną oraz historią geografii i kartografii ulega w ostatnim czasie wyjątkowo szybkim przemianom związanym z rozwojem takich subdyscyplin, jak geografia człowieka, geografia kultury czy też geografia humanistyczna, które odwołują się zarówno do metod historycznych, jak i geograficznych.</p><p align="justify">Rocznik „Studia Geohistorica” jest skierowany zarówno do przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych, jak też dyscyplin geograficznych, którzy prowadzą swoje badania w paradygmacie przestrzennego ujęcia przeszłości. Nie chodzi więc o zawężanie lub dookreślanie pól badawczych i stosowanych metod, ale stworzenie platformy do wymiany doświadczeń i wyników badań, a także przedstawiania zróżnicowanych lub uzupełniających się w zakresie przedmiotu i warsztatu ujęć badawczych. W propozycji tej geografia historyczna przestaje być dyscypliną, subdyscypliną, nauką pomocniczą historii lub geografii. Staje się natomiast metodą, a nawet więcej, paradygmatem badawczym odpowiadającym „powrotowi do przestrzeni” we współczesnych naukach społecznych oraz humanistycznych.</p><p align="justify">Oprócz tekstów z zakresu geografii historycznej, kartografii historycznej, historii kartografii, historii geografii i horyzontu geograficznego, czasopismo przedstawiać będzie prace dotyczące geografii człowieka, w których metody genetyczne są podstawą badań. Niemniej ważne miejsce zajmie w nim dyskusja metodologiczna o badaniach dotychczasowych i ich nowych propozycjach oraz problematyka związana z zastosowaniem systemów informacji przestrzennej i czasowo-przestrzennych baz danych (Historical GIS). W czasopiśmie będą prezentowane polskie osiągnięcia w tej dziedzinie oraz wyniki europejskich i światowych projektów związanych ze „spatial humanities”.</p><p>Bogumił Szady, Beata Konopska, Radosław Skrycki<br />(ze wstępu do pierwszego numeru, 2013)</p> https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32078 Sprawozdanie z VI Ogólnopolskiej Konferencji Geografii Historycznej „Przestrzenny Wymiar Badań Dziedzictwa Kulturowego” – Łódź, 14–15 listopada 2019 r. 2020-12-25T13:23:46+01:00 Łukasz Musiaka studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Łukasz Musiaka https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32079 29 Międzynarodowa Konferencja Kartograficzna – Tokio, 15–20 lipca 2019 r. 2020-12-25T13:24:26+01:00 Katarzyna Słomska studia.geohistorica@ihpan.edu.pl Tomasz Panecki studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Katarzyna Słomska, Tomasz Panecki https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.01 Materialna pamięć krajobrazu cmentarzy w wyludnionych wiejskich jednostkach osadniczych polskiej części dawnych Prus Wschodnich – wybór zagadnień 2020-12-25T11:45:55+01:00 Anna Majewska anna.majewska@op.pl <p>The article discusses selected issues surrounding cemeteries as important elements of presently abandoned rural settlements located in the part of former East Prussia incorporated into Poland after 1945. It tackles the issue of identification and distribution of burial sites on the researched area and their location in the geographical environment. The discussion is based on a comparative analysis of archival and contemporary cartographic materials and spatial analyses making use of hGIS technology. The results presented in the paper constitute of a part of a study of the impact of the interruption in settlement continuity on landscape in selected localities of the regions of Warmia, Masuria, and Powiśle in the final months of World War II and after the end of the military conflict.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Anna Majewska https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.02 Struktura militarnego krajobrazu pozycji umocnionej z drugiej wojny światowej na przykładzie wybranych odcinków Pozycji Pomorskiej 2020-12-25T12:01:14+01:00 Michał Kupiec michal.kupiec@usz.edu.pl Magda Olejniczak magdalena.olejniczak90@gmail.com <p>The paper presents an attempt of reconstructing the full, original structure of fragments of the Pomeranian Position in its final form from spring 1945, based on available materials and field works. This position in the cultural landscape of Pomerania has a special historical and landscape value due to the close relationship between the course of the <em>Pommernstellung </em>and physiographic conditions and the variety of identifiable relics.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Michał Kupiec, Magda Olejniczak https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.03 A new method of classification of named items of 16th–18th century suburbs of Lviv 2020-12-25T12:06:38+01:00 Maryana Dolynska mardol@ucu.edu.ua <p>Zdaniem historyków nazwy obiektów w przestrzeni miejskiej (urbanonimy) stanowią źródło historyczne. Poprzez ponowne przyjrzenie się używanym przez lingwistów i geografów metodologiom i sposobom klasyfikacji urbanonimów możemy stworzyć nową metodę badawczą urbanonimii historycznej. W niniejszej pracy opisano ją na przykładzie studiów nad urbanonimami w nowożytnym Lwowie. To położone w zachodniej Ukrainie miasto miało szereg cech charakterystycznych dla miejscowości lokowanych na prawie magdeburskim. Podwójna budowa każdego urbanonimu (nazwa własna + denotat) w połączeniu z analizą sześciu kryteriów klasyfikacji urbanonimów pozwala na klasyfikację nazw w przestrzeni miejskiej według ich denotatów poprzez wykorzystanie koncepcji obiektu zamiast klasyfikacji według nazw własnych. W podsumowaniu zaproponowano organizowanie obiektów w grupy hierarchiczne, co powinno ułatwić wyodrębnienie poszczególnych rodzajów urbanonimów z okresu nowożytnego (nazw miejsc naturalnych, stworzonych przez człowieka i wydzielonych) oraz uwidocznić związki pomiędzy ich poziomami, a także ich cechy charakterystyczne.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Maryana Dolynska https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.04 Zmiany w rozmieszczeniu i strukturze ludności łemkowskiej na terenie powiatu nowosądeckiego w latach 1900–1947 2020-12-25T12:22:20+01:00 Anna Wilk annawilk1986@gmail.com <p>The article constitutes an analysis of the changes in the social structure of the Lemko population which took place in the period between 1900 and the displacements of the years 1945–1947 in the territory of Nowy Sącz County, whose south-eastern areas formed part of the so-called Lemkivshchyna ethnographic region. The author of the paper also uses existing historical research to determine the factors which influenced the changes in the structure of the above defined ethnic group in terms of population size, identity, and religion, as well as discusses the characteristic features of Lemko settlements and their transformations.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Anna Wilk https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.05 Wybrane rękopiśmienne plany Kamieńca Podolskiego 2020-12-25T12:25:17+01:00 Leszek Opyrchał leszek.opyrchal@wat.edu.pl Urszula Opyrchał pustelniczka@mensa.org.pl Rusłan Nahnybida ruslan.koval82@ukr.net <p>The article discusses seven manuscripts with plans of Kamianets-Podilskyi, the most important frontier fortress of the Polish-Lithuanian Commonwealth. The plans in question were made in the second half of the 17th century and in the first half of the 18th century. The anonymous plan of the city and the castle is particularly valuable because it presents the view of the fortress before it was captured by the Ottoman army in 1672. Great importance to the study of changes in the fortress fortifications is held by the plans made by de Jean/Jacques Bonnelevay and Jan de Witte as they were produced by the hands of engineers who were responsible for the reconstruction of the fortifications.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Leszek Opyrchał, Urszula Opyrchał, Rusłan Nahnybida https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.06 Zegrzyńskie spisy parafian z 1786 i 1787 r. – edycja źródła 2020-12-25T12:27:23+01:00 Anna Salina asalina@ihpan.edu.pl <p>The present article seeks to introduce to the academic circles two parish family books from Zegrze Parish dating back to 1786 and 1787, included in the parish records of Zegrze stored in the Diocese Archives in Płock. The documents were discovered in early 2020 during a research visit paid to the archives by Rafał Degiel, Wawrzyniec Orliński, and the author of the present article as part of the works on the exhibition titled “Zegrze. Lost City on the Narew” at the Historical Museum in Legionowo (the exhibition opened on 13 September 2020). A critical source edition of status animarum, a type of register rare in the territory of Poland and especially hard to come by in Masovia, will likely contribute not only to<br />historical research on a broader scale but also to regional studies.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Anna Salina https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.07 Reminiscencje z podróży Polaków po Sudetach na podstawie XIX-wiecznych relacji 2020-12-25T12:28:53+01:00 Aneta Marek aneta.marek@uwr.edu.pl <p>The article presents the stages of gradual exploration of the Sudetes over the centuries. The main objective was to present descriptions and accounts published by Poles in the 19th century. The first wanderers gave their impressions of the visited region in local newspapers and chronicles, combining various thematic threads such as natural, historical, and socio-economic. These observations were taken into account based on the visits of Poles in the mountains, spas and anthropogenic facilities.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Aneta Marek https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32070 Eva Semotanová, Pavel Chromý, Zdeněk Kučera: Historická geografie. Tradice a modernita, Historický ústav Akademie věd České republiky, Praha 2018, ss. 253 2020-12-25T13:13:58+01:00 Wiesława Duży studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Wiesława Duży https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32071 Юрый Бохан: Мястэчкі і працэсы ўрбанізацыі на землях Беларусі ў XV–XVIII стст., уклад. Мікалай Волкаў, Беларуская навука, Мінск 2018, ss. 292 2020-12-25T13:18:37+01:00 Jerzy Gordziejew studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Jerzy Gordziejew https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32072 Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku, cz. 1: Mapy. Plany, cz. 2: Komentarz. Indeksy, red. Krzysztof Chłapowski, Marek Słoń, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2017, pp. 502 2020-12-25T13:19:13+01:00 Tomáš Klír studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Tomáš Klír https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32073 Marek Okoń: Organizacja kościelna w przedreformacyjnej prepozyturze „wkrzańskiej”. Studium historyczno-osadnicze, Łukowskie Towarzystwo Regionalne im. Jana Stanisława Majewskiego, Łuków 2017, ss. 272 + aneks fotograficzny (ss. 207), 4 mapy 2020-12-25T13:19:50+01:00 Stefan Kwiatkowski studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Stefan Kwiatkowski https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32074 Krzysztof Boroda: Geografia gospodarcza Królestwa Polskiego w XVI wieku, Instytut Badań nad Dziedzictwem Kulturowym Europy, Białystok 2016, pp. 880 2020-12-25T13:20:22+01:00 Mikołaj Malinowski studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Mikołaj Malinowski https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32075 Marcin Wodziński: Historical atlas of Hasidism, cartography by Waldemar Spallek, Princeton University Press, Princeton 2018, ss. 265/Marcin Wodziński: Chasydyzm. Atlas historyczny, oprac. kart. W. Spallek, Austeria, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2019, ss. 295 2020-12-25T13:21:51+01:00 Anna Michałowska-Mycielska studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Anna Michałowska-Mycielska https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32076 Grażyna Połuszejko, Kazimierz Kozica: 100 globusów na 100-lecie PTG. Polskie globusy z XIX–XXI wieku. Kartografowie, wydawcy, producenci, Muzeum Lubelskie, Warszawskie Przedsiębiorstwo Geodezyjne, Lublin–Warszawa 2018, s. 255 [1], w tym katalog (ss. 157) 2020-12-25T13:22:24+01:00 Lucyna Szaniawska studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Lucyna Szaniawska https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32077 Eckhard Jäger: Johann Georg Schreiber (1676–1750). Kupferstecher und Atlasverleger in Leipzig, Rockstuhl Verlag, Bad Langensalza 2019, ss. 96 2020-12-25T13:22:59+01:00 Krystyna Szykuła studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Krystyna Szykuła https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.10 O dokumencie z roku 1358 raz jeszcze 2020-12-25T13:05:53+01:00 Henryk Rutkowski studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Henryk Rutkowski https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.08 The problem of using persistent identifiers for historical geographical objects 2020-12-25T12:44:15+01:00 Grzegorz Myrda grzemy@gmail.com Tomasz Panecki tpanecki@uw.edu.pl <p>Autorzy podejmują problem stosowania trwałych identyfikatorów (PID) odnośnie do historycznych obiektów geograficznych. Przytaczają definicję i zakres wykorzystywania PID-ów, omawiają kwestię harmonizacji danych historyczno- geograficznych oraz zasady tworzenia PID-ów. W artykule omówione zostały dotychczasowe rozwiązania stosowane w różnych projektach. Najczęściej używa się wewnętrznych identyfikatorów, których stabilność nie jest określona. Mamy także odwołania do zasobów zewnętrznych (Geonames,<br />Wikidata).</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Grzegorz Myrda, Tomasz Panecki https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/SG.2020.09 Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego 2020-12-25T13:00:27+01:00 Krzysztof Ostafin krzysztof.ostafin@uj.edu.pl Mateusz Troll mateusz.troll@uj.edu.pl Dominik Kaim dominik.kaim@uj.edu.pl Jakub Taczanowski jakub.taczanowski@uj.edu.pl <p>To map and analyze spatial historical data, accurate territorial units are needed. Changes of administrative boundaries could cause a problem for linked maps to tabular socio-economic census data. A cadastral commune can be the appropriate spatial level for mass published census data. It allows to become independent from later changes of administrative units and it could be a good starting point to link similar data for higher level of administrative hierarchy. The article presentsvarious aspects of the selection of administrative<br />units for the mid-nineteenth century and the beginning of the twentieth century for Galicia and Austrian Silesia.</p> 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32068 Sprawozdanie z działalności Komisji Geografii Historycznej Polskiego Towarzystwa Historycznego za 2019 r. 2020-12-25T13:25:39+01:00 Michał Gochna studia.geohistorica@ihpan.edu.pl 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Michał Gochna https://apcz.umk.pl/AZMDDP/article/view/32080 Piotr Eberhardt (1935–2020) 2020-12-25T13:25:01+01:00 Mariusz Kowalski studia.geohistorica@ihpan.edu.pl Piotr Eberhardt (1935–2020) 2020-11-15T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2020 Mariusz Kowalski