Women in the Field of Educational Sciences in Toruń. Analysis of Employment and Scientific Advancement in the Years 1945–2006 in the Context of Gender Inequality
DOI:
https://doi.org/10.12775/AUNC_PED.2025.011Keywords
pedagogika, kobiety w nauce, nierówności płciowe, awans naukowyAbstract
The aim of this article is to analyze the employment and academic advancement of women working at Nicolaus Copernicus University in Toruń in the field of educational sciences, from its inception until 2006. This article presents the specificity
of women’s work at universities, especially the difficulties accompanying it. It also presents a historical outline and the functioning of this field at the University, which is divided into five periods: from the Department of Pedagogy to the Institute of Pedagogy and Psychology; towards the Institute of Pedagogy;dynamic development towards independence – the idea of establishing a new faculty bringing together representatives of educational sciences; the Faculty of Educational Sciences; again the Institute of Educational Sciences located in the organizational structure of the Faculty of Philosophy and Social Sciences. The research covered the first three stages. The desk research method was used in them, and the main research questions were: How did the number of employed women change in comparison to men in the individual periods of functioning of Toruń educational sciences in the years 1945–2006? What was the dynamics of women’s scientific advancement compared to men’s in the individual periods
of Toruń educational sciences in the years 1945–2006? The data obtained were categorized and divided into statistical data related to the employment structure and data regarding the history of Toruń educational sciences. The research results and conclusions are presented in the following section. The analyses conducted covering the highly feminized field of pedagogy reveal a picture of gender inequalities in the employment of women and men and their scientific advancement.
References
Materiały źródłowe:
Baza Wiedzy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. https://omega.umk.pl/index.seam (dostęp: 12.12.2024).
Duczkowska-Moraczewska, H., Kalembka, S. Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–2004: materiały do biografii /
oprac. H. Duczkowska-Moraczewska [et al.]; koncepcja i red. S. Kalembka. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006.
Kalembka, S. red. Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–1984: materiały do biografii. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1987. https://kpbc.umk.pl/publication/16534 (dostęp: 11.03.2025).
Kalembka, S. red. Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–1994: materiały do biografii. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika,1995. https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/16535/edition/25661/content (dostęp: 11.03.2025).
Marek, E. 2004. „Wkład profesora Ryszarda Więckowskiego w rozwój polskiej pedagogiki wczesnoszkolnej”. Nauczyciel i Szkoła 3–4(24–25): 357–372.
Nauka Polska. https://nauka-polska.pl/#/home/search?_k=5dk8qe (dostęp: 11.12.2024).
Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945–1994: materiały do biografii. https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/16535/edition/25661 (dostęp: 12.12.2024).
Skład osobowy UMK: 1977, 1979, 1985, 1989, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995,1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2006. https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/185662/edition/187765#structure (dostęp: 12.12.2024).
Skład osobowy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu w roku akademickim: 1948/1949, 1949/1950, 1950/1951, 1953/1954, 1954/1955,
1956/1957, 1957/1958, 1958/1959, 1959/1960, 1960/1961, 1961/1962, 1962/1963, 1963/1964, 1965/1966, 1966/1967, 1968/1969, 1970/1971,
1972/1973, 1974/1975, 1981/1982. https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/185662/edition/187765#structure (dostęp: 12.12.2024).
Spis wykładów na rok akademicki: 1957/1958, 1958/1959, 1959/1960,1961/1962, 1962/1963, 1963/1964, 1964/1965, 1966/1967, 1967/1968.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/185662/edition/187765#structure (dostęp: 12.12.2024).
Wieczorek, B. „Feliks Korniszewski (1905–1986) – kierownik Działu Dokumentacji Naukowej Instytutu Pedagogiki”. W: Bibliotekarze bibliotek specjalnych, red. M. Lenartowicz, 114–119. Warszawa: Wydawnictwo SBP, 2007.
Wykaz przewodów doktorskich z zakresu pedagogiki i psychologii na UMK w Toruniu (1945–30.09.2019). https://www.pedagogika.umk.pl/panel/wp-content/uploads/historyczne-doktoraty-z-pedagogiki.pdf (dostęp: 10.12.2024).
Opracowania:
Bednarowska, Z. 2015. „Desk research – wykorzystanie potencjału danych zastanych w prowadzeniu badań marketingowych i społecznych”. Marketing i Rynek 7: 18–26.
Bełkot, J. 1999. Historia Uniwersytetu. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika.https://www.umk.pl/uczelnia/historia/ (dostęp: 13.06.2025).
Bełkot, J., Nemere-Czachowska, K. oprac. Uniwersytet Mikołaja Kopernika: informator. Wyd. 2. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1999.
Bełkot, J. red. Uniwersytet Mikołaja Kopernika 1966–1980 T. 1. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1992.
Bełkot, J. red. Uniwersytet Mikołaja Kopernika 1966–1980 T. 2. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1992.
Dadej, I. Habilitacja – bariera czy kariera? Porządek płci w polskiej kulturze akademickiej pierwszej połowy XX wieku. Warszawa: Instytut Historii PAN, Wydawnictwo Neriton, 2022.
Derra, A. 2016. „Przemilczane i zapomniane. O zjawisku Matyldy czyli systemowym umniejszaniu roli kobiet w nauce”. Ethos 1(113): 203–220. https://doi.org/10.24917/20811861.22.32.
Dziedziczak-Foltyn, A. 2010. „Równość płci w szkolnictwie wyższym i nauce – teoria i praktyka”. Przegląd Socjologiczny 59(3): 87–107.
Encyklopedia PWN. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/docent;3893354.html (dostęp: 29.03.2025).
Falkowska, J., Grabowska-Pieńkosz, D. Historia wychowania na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Toruń: Fundacja Societas et Ius, 2018.
Falkowska, J., Grabowska-Pieńkosz, D., Wałęga, A. oprac. Historia Instytutu. Historia toruńskiej pedagogiki na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. https://www.pedagogika.umk.pl/instytut/historia-instytutu/ (dostęp: 5.03.2025).
Galon, R., Baranowski, H. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1956–1965/ [kom. red. przewodn. R. Galon et al.]. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 1965.
Galon, R. red. Uniwersytet Mikołaja Kopernika 1945–1955. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1957.
Kolbuszewska, J. 2018. „Wskrzeszenie państwa polskiego a równouprawnienie kobiet w nauce”. Sensus Historiae 30(1): 119–134.
Kolbuszewska, J. Kobiety w drodze na Olimp… Akademicki awans polskich historyczek (od schyłku XIX wieku po rok 1989). Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020.
Kopciewicz, L. (z zespołem badawczym). 2011. „Kobiety w akademickiej pedagogice – negocjowanie znaczeń profesjonalizmu i gender”. Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja 3(55): 55–68.
Krause, E. Kariera naukowa a macierzyństwo. Sytuacja naukowczyń w Polsce. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, 2023.
Kwiek, M. 2022. „Mężczyźni i kobiety w nauce: różnice na przykładzie badań prowadzonych indywidualnie”. Sensus Historiae 46(1): 129–156.
Makowska, M. red. Analiza danych zastanych. Przewodnik dla studentów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2013.
Młodożeniec, M., Knapińska, A. 2013. „Czy nauka wciąż ma męską płeć? Udział kobiet w nauce”. Nauka 2: 47–72.
Nalaskowski, S., Szulakiewicz, W. Pedagogika toruńska: od katedry do wydziału. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika,2009.
Raport samooceny dla PKA. https://www.pedagogika.umk.pl/panel/wp-content/uploads/Raport-samooceny-dla-PKA-Pedagogika-2019.pdf#new_tab (dostęp: 11.03.2025).
Rubacha, K. Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Wydawnictwa Akademickiei Profesjonalne. Grupa Kapitałowa WSiP, 2008.
Siemieńska, R. 2001. „Kariery akademickie i ich kontekst – porównania międzygeneracyjne”. Nauka i Szkolnictwo Wyższe 1(17): 42–61.
Sulik, M. Kobiety w nauce. Podmiotowe i społeczno-kulturowe uwarunkowania. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2010.
Zawacka, E. „Życiorys napisany przez Elżbietę Zawacką”. W: Elżbieta Zawacka 1909–2009, red. A. Frąckowiak, R. Góralska, J. Półturzycki, H. Solarczyk-Szwec, W. Wojdyło, 17–20. Radom: Wydawnictwo Naukowe ITE, 2009.
Zaworska-Nikoniuk, D. 2019. „Kariery akademickie kobiet – uwikłania i inspiracje”. Rocznik Pedagogiczny 42(2019): 85–105. https://doi.org/10.2478/rp-2019-0006.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Stats
Number of views and downloads: 112
Number of citations: 0