„Koniec historii” Francisa Fukuyamy z perspektywy dwudziestu lat od ukazania się dzieła

Krzysztof Wawrzonkowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/szhf.2013.009

Abstrakt


W niniejszym artykule koncentruję się na kilku filozoficznych zagadnieniach, które są charakterystyczne dla koncepcji Fukuyamy, takich jak historyczność, idea wspólnej historii, wolność, ludzka natura oraz thymos, które zgodnie z odczytywaniem Platona przez Fukuyamę są składowymi ludzkiej mentalności nadającymi bieg historii. Możemy także przyjrzeć się roli przyrodoznawstwa w rozwoju historycznego procesu i specyficznego mechanizmu wyzwalającego ludzkie działania. Mechanizmem tym jest heglowskie rozumienie walki o rozpoznanie, w której jednostka wykracza poza swe potrzeby biologiczne i instynktowne motywacje do działania, zwracając się tym samym ku osiąganiu wyższych celów. Rekonstruując idee głoszone przez Fukuyamę, staram się także zweryfikować jego hipotezę końca historii, który ma nadejść wraz z ustanowieniem demokracji liberalnej. W dalszej części artykułu staram się sprawdzić, na ile jego poglądy na temat ludzkiej natury różnią się od tych, których wyrazicielami byli tacy filozofowie jak Hobbes, Rousseau, a wreszcie Kant i Hegel.

Słowa kluczowe


Koniec historii, Fukuyama, Hiobbes, Rousseau, Kant, Hegel,

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Fukuyama F., Koniec historii, przeł. T. Bieroń, M. Wichrowski, Poznań 1996.

Hegel G. W., Fenomenologia ducha, przeł. A. Landman, t. 2, Warszawa 1962.

Hegel G. W., Nauka logiki, przeł. A. Landman, Warszawa 1968.

Kant I., Idea powszechnej historii, przeł. T. Kupś, [w:] tenże, Dzieła zebrane, t. 6, wydanie Translatorium Filozofii niemieckiej IF UMK, Toruń 2012.

Kant I., O porzekadle, to może być słuszne w teorii, ale nic nie jest warte w praktyce, przeł. T. Kupś, [w:] tenże, Dzieła zebrane, t. 6, wydanie Translatorium Filozofii niemieckiej IF UMK, Toruń 2012, aa VII 289 i nast.

Kant I., Koniec wszystkich rzeczy, przeł. T. Kupś, [w:] tenże, Dzieła zebrane, t. 6, wydanie Translatorium Filozofii niemieckiej IF UMK, Toruń 2012,6/VIII, s. 339.

Kant. I., Krytyka władzy sądzenia, przeł. J. Gałecki, Warszawa 1964.

Kant I., Krytyka czystego rozumu, przeł. M. Żelazny, [w:] tenże, Dzieła zebrane, t. 2, Toruń 2014.

Kant I., O daremności wszelkich filozoficznych prób w teodycei, przeł. T. Kupś, [w:] tenże, Dzieła zebrane, t. 6, wydanie Translatorium Filozofii niemieckiej IF UMK, Toruń 2012, s. 264 [aa VIII 271].

Kant I., Religia w obrębie samego rozumu, przeł. A. Bobko, Kraków 1993.

Kant I., Spór fakultetów, przeł. M. Żelazny, [w:] tenże, Dzieła zebrane, t. 6, wydanie Translatorium Filozofii niemieckiej IF UMK, Toruń 2012, 5/VIII, s. 80.

Rawls J., Wykłady z historii filozofii polityki, przeł. S. Szymański, Warszawa 2010, s. 269.

Rousseau J. J., Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi, [w:] Trzy rozprawy z filozofii społecznej, przeł. H. Elzenberg, Warszawa 1956.

Rossman V., Alexandre Kojeve i jego trzy wieloryby, „Europa – Tygodnik Idei”, 3 (93) 2006, wersja elektroniczna: http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/artykuly/174332,alexandre-kojeve-i-jego-trzy-wieloryby.html.

Żelazny M., Idea wolności w filozofii Kanta, Toruń 2001.








p-ISSN 2083-1978
e-ISSN 2391-775X

Partnerzy platformy czasopism