Mitrydates VI Eupator, jego potomkowie i Sarmaci. Wpływy świata irańskiego na Królestwo Bosporańskie

Michał Halamus

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/KLIO.2018.002

Abstrakt


Celem tego artykułu jest omówienie wpływów świata irańskiego na północne wybrzeża Morza Czarnego, a w szczególności Królestwo Bosporańskie, od momentu włączenia tych terenów do Królestwa Pontyjskiego, znajdującego się pod rządami Mitrydatesa VI Eupatora. Bospor Kimmeryjski przez wiele stuleci był obszarem o dużym zróżnicowaniu etnicznym. Analiza materiału archeologicznego z tych terenów pokazuję, że od pierwszego w. p.n.e. począwszy, nastąpił znaczący wzrost znaczenia ludności etnicznie niegreckiej, określany przez badaczy mianem „sarmatyzacji”. Pomimo tego, że materiał źródłowy pokazuje gwałtowny wzrost znaczenia ludności etnicznie niegreckiej w życiu codziennym Królestwa Bosporańskiego, to w dalszym ciągu poświadczone jest funkcjonowanie typowych dla świata greckiego instytucji, jakimi były rada miejska i zgromadzenie ludowe. Co więcej, wskazać można przykłady potomków koczowniczych Sarmatów, którzy w jakimś stopniu ulegli hellenizacji, co pokazuje, że wspomniana „sarmatyzacja” była tylko jednym z procesów zachodzących na północnych wybrzeża Morza Czarnego w starożytności.

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ancient Greek Colonies in the Black Sea, red. D.V. Grammenos, E.K. Petropoulos, Thessaloniki 2003 – 2007

Arseneva T. M., Böttger B., Vinogradov J. G., Novyye issledovaniya v Tanaise (Новые исследования в Танаисе), “VDI”, 1996, t. 3, s. 54-72

T. Arsen’eva, D.B. Sheglov, Das antike Tanais – Forschungen und Geschichte, Klio 70, 2, 1988

Blavatskaya T., Ocherki politicheskoy istorii Bospora v V-IV vv. do nashey ery (Очерки политической истории Боспора в V-IV вв. до нашей эры), Moskwa 1959

Braund D., King Scribonius, „Bosporskiy fenomen” (Боспорский феномен), 2004, t. 1, s. 81-86

Braund D., Rome and the Friendly King, London 1986

Højte J. M., Portraits and Statues of Mithridates VI, [w:] Mithridates VI and the Pontic Kingdom, red. J.M.Højte, Aarhus 2009, 145-162

Frolova N. A., Irleand S., The Coinage of the Bosporan Kingdom from the First Century BC to the First Century AD, Oxford 2002

Frolova N. A., O vremeni pravleniya Dinamii (О времени правления Динамии), “SA”, 1978, t. 2, s. 49 – 61

Gajdukievič V. F., Das Bosporanische Reich, Berlin 1971

Goroncharovskii V. A, Aspurgians and the military and political history of the Bosporos in the last years BC and the first years AD, [w:] Greeks and Natives in the Cimmerian Bosporus 7th-1st centuries BC. Proceedings of the International Conference Taman. Russia, October 2000, red. S.L. Solovyov, Oxford 2007, s. 61-65

Halamus M., Barbarization of the State? The Sarmatian influence in the Bosporan Kingdom, "VDI", 77(3)-2017, s. 688-695

Halamus M., Honorific inscriptions and their Pontic recipients, “Eos”, 2017, t. 104, s. 71-82

Hansen M. H., Nielsen T. H., An Inventory of Archaic and Classical Poleis, Oxford 2004

Ivantchik A. I., Tokhtasev S. R., Queen Dynamis and Tanais, [w:] Recent Research on the Northern and Eastern Black Sea in Ancient Times, red. Papuci-Władyka E., Vickers M., Bodzek J., Braund D, Oxford 2011, s. 163-173

Kutinova T. M., Tanais and Phanagoria, “Ancient Civilizations from Scythia to Siberia”, 2011, t. 17, s. 111-123

Marchenko K. K., Greki i varvary Severnogo Prichernomor'ya v skifskuyu epokhu (Греки и варвары Северного Причерноморья в скифскую эпоху), Moskwa 2005

McGing B. C., The foreign policy of Mithridates VI Eupator, king of Pontus, Leiden 1986

Meyer C., Iranians and Greeks after 90 years: a religious history of Southern Russia in ancient times, “AWE”, 2011, t. 10, s. 75-159

Mielczarek M., The Army of the Bosporan Kingdom, Łódź 1999

Mielczarek M., „The Bosporan Army” and „The Army of the Bosporans” in the time of Mithridates VI Eupator, King of Pontus, “Fasc. Archaeologiae Historicae”, t. 27, 2014, s. 11-19

Mordvintseva V., The Sarmatians: The Creation of Archaeological Evidence, “Oxford Journal of Archaeology”, 2013, t. 32(2), s. 203-219

Nawotka K., Asander of the Bosporus: His Coinage and Chronology, “AJN”, 1992, t. 3-4, s. 21- 48

Nawotka K., The Attitude Towards Rome in the Political Propaganda of the Bosporan Monarchs, “Latomus”, 1989, t. 48, s. 326-38

Parfenov V. N., Zagadka Skriboniya (Загадка Скрибония), “Journal of Historical , Philological and Cultural Studies”, 2007, t. 17, s. 291 – 298

Porucznik J., Heuresibios son of Syriskos and tyranny in Olbia Pontike (5th – 4th c. BC), “The Annual of the British School at Athens”, 2018, t. 113, w druku

Robert L., Addenda aux tomes I-X. Τροφεύς et Ἀριστεύς, Hellenica. Recueil d’épigraphie, de numismatique et d’antiquités grecques, 1960, t. 11-12, s. 569-576

Rostovtzev M., Queen Dynamis of Bosporus, “Journal of Hellenic Studies”, 1919, t. 39, s. 88-109

Saprykin S. J., Zagadka Skriboniya? (Загадка Скрибония?), [w:] Vostok, Yevropa, Amerika i drevnosti (Восток, Европа, Америка и древности), red. S.Ju. Saprykin, N.A. Ladynin, Moskwa 2010, s. 159 – 173

Saprykin S. J., Bosporskoye tsarstvo na rubezhe dvukh er (Боспорское царство на рубеже двух эр), Moskwa 2002

Saprykin S. J., Aspurgiane (Аспургиане), „SA”, 1985, t. 2, s. 65-78

Scholl T., Miasta bosporańskie od wieku VI po połowę I wieku p.n.e., Światowit Supplement Series A: Antiquity, t. XIV, 2014

Solomonik E. I., Sarmatskiye znaki severnogo prichernomor'ya (Сарматские знаки северного причерноморья), Kijów 1959

Sulimirski T., Sarmaci, Warszawa 1979

Tokhtasev S., Iranskiye imena v nadpisyakh Ol'vii I-III vv. n.e. (Иранские имена в надписях Ольвии I-III вв. н.э.), [w:] Commentationes Iranicae. Vladimiro f. Aaron Livschits nonagenario donum natalicium,, red. S. A. Tokhtas’ev, P. Luria, Sankt Petersburg 2013, s. 565-608

Treister M., “Achaemenid” and “Achaemenid-inspired” Goldware and Silverware, Jewellery and Arms and their Imitations to the North of the Achaemenid Empire, Nieling and Rehm, 2010, s. 223-279

Tsetskhladze G., Greek Colonisation of the Black Sea Area: Stages, Models, and Native Population, [w:] The Colonisation of the Black Sea Area, red. G. Tsetskhladze, Stuttgart 1998

Ustinova J., The Bosporan Kingdom in late antiquity: ethnic and religious transformations, [w:] Ethnicity and Culture in Late Antiquity, red. G. Greatrex, S. Mitchel, Londyn, 2000, s. 151-172

Yaylenko V. P., Zhenshchiny, Afrodita i zhritsa Spartokidov v novykh bosporskikh nadpisyakh (Женщины, Афродита и жрица Спартокидов в новых боспорских надписях), [w:] Zhenshchina v antichnom mire (Женщина в античном мире), red. L.P.

Marinovich, S. Ju. Saprykin, Moskwa 1995, s. 204-272






Partnerzy platformy czasopism