עֵדוּת לְיִשְׂרָאֵל (Ps 122,4) – „świadectwo” czy „prawo” (dla) Izraela?

Wojciech Węgrzyniak

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/BPTh.2017.028

Abstrakt


Wyrażenie עֵדוּת לְיִשְׂרָאֵל z Ps 122,4 w starożytności było rozumiane zazwyczaj jako „świadectwo (dla) Izraela”. Obecnie intepretuje się je głównie jako „prawo dla Izraela”. Celem artykułu jest krytyczna analiza syntagmy עֵדוּת לְיִשְׂרָאֵל z perspektywą możliwości powrotu do rozumieniaעֵדוּת  jako „świadectwa”. 

Najpierw autor analizuje sytuację tekstualną w manuskryptach hebrajskich (1). Następnie przedstawia wersje antyczne (2) oraz tłumaczenia współczesne (3). W kolejnej części przedstawia stanowiska egzegetów (4), by przejść do zestawienia argumentów przemawiających za poszczególnymi propozycjami (5). W końcowym wniosku (6) autor sugeruje tłumaczenie wyrażenia עֵדוּת לְיִשְׂרָאֵל przez „[tam jest] świadectwo dla Izraela”.


Słowa kluczowe


świadectwo; prawo; psalmy; tłumaczenie; Ps 122

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Alonso Schökel L., Carniti C., I Salmi. Vol. I (Commenti biblici), Roma 1992.

Baethgen F., Die Psalmen, Göttingen 1892.

Bardtke H. (red.), Liber Psalmorum, w: Biblia Hebraica Stuttgarstensia, K. Elliger, W. Rudolph (red.), Stuttgart 51997, s. 1087–1226.

Barnes W.E., The Peshitta Psalter According to the West Syrian Text, Cambridge 1904.

Bellarmine R., A Commentary on the Book of Psalms, Dublin–London 1866.

Booij T., Psalm CXXII 4. Text and Meaning, Vetus Testamentum 51 (2001), s. 262–266.

Braude W.G., The Midrash on Psalms. Vol. II (YJS 13.2), New Haven 1959.

Briggs C.A., Briggs E.G., A Critical and Exegetical Commentary on The Book of Psalms (ICC), Edinburgh 1906.

Brueggemann W., Bellinger W.H., Psalms (New Cambridge Bible Commentary), New York 2014.

Calvin J., Commentary on Psalm. Vol. 5 (Christian Classics Ethereal Library) https://www.ccel.org/ccel/calvin/calcom12.vi.ii.html

Cassiodorus, Explanation of the Psalms. Vol 3. Psalms 101–150 (red. P.G. Walsh) (Ancient Christian Writers 53), New York–New Jersey 1991.

Castellino G., Libro dei Salmi, Torino 1955.

Cook E. M., The Psalms Targum. An English Translation (BW10).

Dahood M., Psalms III. 101–151. Introduction, Translation, and Notes (AncB 17A), New York 1970.

Deissler A., Die Psalmen (WB.KK), Düsseldorf 1964.

De Rossi J.B., Variae lectiones Veteris Testamenti ex immensa Mss. editorumq. codicum congerie haustae et ad samar. textum, ad vetustiss. versiones, ad accuratiores sacrae criticae fontes ac leges examinatae, Parmae 1784–1788,

De Wette W.M.L., Die Psalmen, Heidelberg 31829.

Duhm B., Die Psalmen (KHC XIV), Freiburg i.B.–Leipzig–Tübingen 1899.

Feuer A.C., Tehillim. Psalms. A New Translation with a Commentary Anthologized from Talmudic, Midrashic, and Rabbinic Sources (The Artscroll Tanach Series), New York 2004.

Goulder M.D., The Psalms of the Return. Book V. Psalms 107–150 (Journal for the Study of the Old Testament. Supplement Series 258), Sheffield 1998.

Gruber M.I., Rashi’s Commentary on Psalms (The Brill Reference Library of Judaism 18), Leiden–Boston 2004.

Field F., Origenis hexaplorum quae supersunt sive Veterum Interpretum Graecorum in totum Vetus Testamentum Fragmenta. Tomus II. Jobus – Malachias, Auctarium et Indices, Oxonii 1875.

Flint P. W., The Dead Sea Psalms Scrolls and the Book of Psalms (StTDJ XVII), Leiden–New York–Köln 1997.

Gilson J.P., The Mozarabic Psalter, London 1905.

Ginsburg C.D., The Writings. Diligently Revised According to the Massorah and the Early Editions with the Various Readings from Mss. and the Ancient Versions, London 1926.

Goldingay J., Psalms. Vol. II: Psalms 90–150 (Baker Commentary on the Old Testament Wisdom and Psalms), Grand Rapids 2008.

Hengsterberg E.W., Commentar über die Psalmen, Berlin 1847.

Hirsch S.R., The Psalms, Jerusalem–New York 1997.

Hitzig F., Psalmen. Zweiter Band, Leipzig–Heidelberg 1865.

Holmes R., Parsons J., Vetus Testamentum graecum cum variis lectionibus. London 1823.

Jacquet L., Les Psaumes et le coeur de l’Homme. Etude textuelle, littéraire et doctrinale. Psaumes 101 à 150, Gembloux 1979.

Kennicott B., Vetus Testamentum hebraicum cum variis lectionibus, Oxonii1776–1780.

Kirkpatrick A. F., The Book of Psalms. Psalms XC–CL, Cambridge 1912.

Kraus H.-J., Psalmen. II. Teilband: Psalmen 60–150 (BK 15/2), Neukirchen-Vluyn 72003.

Hossfeld F.-L., Zenger E., Psalmen. 101–150 (HThKAT), Freiburg im Breisgau 2008.

Hupheld H., Die Psalmen, Gotha 41871.

Lancellotti A., I Salmi. Versione, introduzione e note (Nuovissima versione della Bibbia dai testi originali 18/C), Roma 1984.

Limburg J., Psalms (Westminster Bible Companion), Louisville 2000.

Luther M., A Commentary on the Psalms called the Psalms of Degrees, London 1891.

Łach S., Księga Psalmów (Pismo Święte Starego Testamentu 7/2), Poznań 1990.

Marrs R., Psalm 122,3.4. A New Reading, Biblica 68 (1987), s. 106–109.

Nesmy J.-C. (red.), I Padri commentano il Salterio della tradizione, Torino 1983.

Olshausen J., Die Psalmen (Kurzgefasstes exegetisches Handbuch zum Alten Testament 14), Lepizig 1853.

Perowne J.J.S., The Book Psalms. A New Translation, with Explanatory Notes for English readers (vol. 2: Ps. 73–150), London 1888.

Rahlfs A., Psalmi cum Odis (Septuaginta. Societatis Scientiarum Gottingensis X), Göttingen 1931.

Ravasi G., Il libro dei Salmi I–III. Commento e attualizzazione, Bologna 92002.

Ross A.P., A Commentary on the Psalms. Vol. 3 (90–150) (Kregel Exegetical Library), Grand Rapids 2016.

Simian-Yofre H., ‘wd., w: Grande Lessico dell’Antico Testamento, G.J. Botterweck, H. Ringgren (red.), Brescia 2006, t. VI, s. 483–508.

Stec D.M., The Targum of Psalms. Translated, with a Critical Introduction, Apparatus, and Notes (The Aramaic Bible. The Targums 16), Collegeville 2004.

Strickman H.N. (red.), Rabbi Abraham Ibn Ezra’s Commentary on Books 3–5 of Psalms, New York 2016

Thalhofer V., Erklärung der Psalmen, Regensburg 1857.

Theodoretus, Commentary on the Psalms: Psalms 73–150 (red. T. P. Halton) (The Fathers of the Church) Washington 2001.

Walton B., Biblia Sacra Polyglotta. Tomus tertius, Edinburgh 1655.

Węgrzyniak W., Trzy intrygujące aspekty świadectwa w Psalmach, Verbum Vitae 28 (2015), s. 80–84.

Weiser, A., I Salmi. Parte seconda: Ps. 61–150, Brescia 1984.

Vesco J.-L., Le psautier de David traduit et commenté (LeDiv 210), Paris 2006.

Liber psalmorum. http://www.liberpsalmorum.info

Thesaurus Linguae Graecae© Digital Library, (red.) M.C. Pantelia, University of California, Irvine.

http://stephanus.tlg.uci.edu.








ISSN (print) 1689-5150
ISSN (online) 2450-7059

Partnerzy platformy czasopism