„Biblioteka Medycka” – seria wytworna
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0008Słowa kluczowe
“Biblioteka Medycka", seria książkowa, typografia, wydania bibliofilskie, ilustracje książkowe, książka wytworna, Aniela Pawlikowska, Michał Pawlikowski, Beata Obertyńska, Maryla WolskaAbstrakt
Wszystkie książki „Biblioteki Medyckiej” są dziełami członków jednego lwowsko-medyckiego rodu: autorem lub współautorem siedmiu tomów był Michał Pawlikowski, pięć książek to tomiki jego szwagierki Beaty Obertyńskiej, jeden tom napisała i jeden wydała wspólnie z nim jego teściowa Maryla Wolska, co najmniej trzy ilustrowała i jeden stworzyła w całości jego żona Aniela (Lela) Pawlikowska, wreszcie – jedną z książek napisał jego brat Jan. Inicjatorami i redaktorami wszystkich tomów byli Aniela i Michał Pawlikowscy, oni też pełnili funkcję nakładców i czuwali nad drukiem oraz dystrybucją tomów „Biblioteki Medyckiej”. „Biblioteka Medycka” była więc przedsięwzięciem bibliofilskim, wyrosłym z zamiłowań małżonków Pawlikowskich, realizowanym bez rozbudowanego zespołu współpracowników, a jednocześnie miała koncepcję na tyle pojemną, że mieściły się w niej i tomiki poezji, i dzieła historyczne, i rozprawy naukowe, i zbiór grafik. Da się to dzieło porównać – przy uwzględnieniu oczywistych różnic – z innymi dokonaniami miłośników pięknej książki. Jeśli coś odróżniało medycką serię od innych, to fakt, że jej właściciele nie wywodzili się ze środowiska zawodowych wydawców, księgarzy czy typografów. Na „Bibliotekę Medycką” złożyło się 15 publikacji wydanych w latach 1925–1939, przy czym jedna z nich ma dwa woluminy, inna zaś nie jest właściwą książką, lecz teką z grafikami.
Bibliografia
Encyklopedia książki, 2017, t. 1–2, pod red. A. Żbikowskiej-Migoń i M. Skalskiej-Zlat, Wrocław.
Encyklopedia wiedzy o książce, 1971, pod red. A. Birkenmajera, B. Kocowskiego i J. Trzynadlowskiego, Wrocław–Warszawa–Kraków.
Kossowski A., 1993, Polskie „private” i „small presses” na obczyźnie, w: Kultura skupisk polonijnych. Materiały z III sympozjum naukowego, Warszawa 12 i 13 maja 1988, Warszawa.
Lam S., 1922, Książka wytworna. Rzecz o estetyce druku, Warszawa („Biblioteka Zawodowa Graficzna”, nr 2).
Mlekicka M., 1974, Jakub Mortkowicz, księgarz i wydawca, Wrocław („Książki o Książce”).
Pawlikowski J., 1928, Bajda o Niemrawcu, Medyka.
Pawlikowski M., 1934, Okna (seria pierwsza), Medyka.
Słownik pracowników książki polskiej, 1972, pod red. I. Treichel, Warszawa–Łódź.
Słownik pracowników książki polskiej. Suplement, 1986, pod red. I. Treichel, Warszawa–Łódź.
Socha K., 2015, Na czym polega piękno książki? Estetyczne podstawy projektu typograficznego, w: O miejsce książki w historii sztuki, pod red. A Gromek, Kraków („Biblioteka Tradycji”, nr 140).
Sowiński J., 1995, Typografia wytworna w Polsce 1919–1939, Wrocław („Książki o Książce”).
Witwicki W., 1929, „Biblioteka Medycka”, „Wiadomości Literackie”, nr 38 (299), z 22 września.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Janusz Gruchała

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 13
Liczba cytowań: 0