Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie https://apcz.umk.pl/sztukaedycji <p>Ogólnopolskie czasopismo naukowe „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” w swoich założeniach ma stanowić forum wymiany myśli, poglądów oraz przykładowych rozwiązań, jakimi warto się dzielić, by wspólnie dochodzić do nowych koncepcji teoretycznych, metod pracy nad tekstem, rozwiązań edytorskich oraz procedur postępowania z dziełem literackim. Projekt czasopisma łączy się z cyklem organizowanych przez Katedrę Edytorstwa i Literatury Polskiej UMK (wcześniej: Zakład Tekstologii i Edytorstwa Dzieł Literackich) ogólnopolskich konferencji naukowych, podczas których spotykają się zarówno historycy literatury, edytorzy i tekstolodzy, jak i księgarze, bibliofile, dyrektorzy i pracownicy wydawnictw, bibliotek oraz historycy sztuki z zakresu grafiki użytkowej.</p> <p><strong>Bazy indeksacyjne:</strong> ERIH Plus, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Google Scholar, DOAJ – Directory of Open Access Journals</p> pl-PL sztukaedycji@umk.pl (Agnieszka Markuszewska) greg@umk.pl (Grzegorz Kopcewicz) Wed, 29 Jun 2022 12:28:37 +0200 OJS 3.3.0.11 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss 60 Informacje o Autorach https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38937 <p>Informacje o Autorach</p> Informacje o Autorach Prawa autorskie (c) 2022 Informacje o Autorach https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38937 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Wstęp https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38885 <p>Wstęp do numeru „Sztuki Edycji” zatytułowanego „Poza historią literatury – egodokumenty”</p> Kamila Budrowska, Wiktor Gardocki, Katarzyna Kościewicz Prawa autorskie (c) 2022 Kamila Budrowska, Wiktor Gardocki, Katarzyna Kościewicz https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38885 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 „Bogurodzica” i aktorzy interpretacji: edytorzy oraz edycje https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38903 <p>Publikacja intencjonalnie jest bądź przynajmniej powinna stać się dopełnieniem innej, mianowicie Pawła Bohuszewicza <em>Aktorów interpretacji</em> („Teksty Drugie” 2021, nr 2, s. 101–117). Pierwszoplanowa w tamtym tekście archaiczna część <em>Bogurodzicy</em> szczególnie wyraziście unaocznia, że ważni aktorzy interpretacji to także edytorzy oraz edycje. „Pieśń ojców” jest tekstem wyjątkowym w tym, że dowodzi, jak koniecznym punktem wyjścia literaturoznawczych działań pozostają przyjmowane wybory edycji.</p> Krzysztof Obremski Prawa autorskie (c) 2022 Krzysztof Obremski https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38903 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Edytor: jednak aktor, nie reżyser interpretacji. Odpowiedź Krzysztofowi Obremskiemu https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38904 <p>Odpowiedź na polemikę Krzysztofa Obremskiego zawartą w artykule<em> „Bogurodzica” i aktorzy interpretacji: edytorzy oraz edycje.</em></p> Paweł Bohuszewicz Prawa autorskie (c) 2022 Paweł Bohuszewicz https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38904 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Osobliwość lemowych kalk – o korespondencji Stanisława Lema w dobie PRL-u https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38905 <p>Rec.: W. Orliński,<em> Lem w PRL-u, czyli Nieco prawdy w zwiększonej objętości: na podstawie korespondencji Stanisława</em><br><em>Lema</em>, przekłady listów z języka niemieckiego E. Zarych, z języka angielskiego M. Płaza, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2021.</p> Filip Bukowski Prawa autorskie (c) 2022 Filip Bukowski https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38905 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Dzieje Suwałk w biografiach spisane https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38906 <p>Rec.:<em> Suwalski słownik biograficzny</em>, t. 1, pod red. T. Budrewicza, M. Ambrosiewicza i J. Brzozowskiego, Muzeum Okręgowe w Suwałkach, Suwałki 2021.</p> Joanna E. Dąbrowska Prawa autorskie (c) 2022 Joanna E. Dąbrowska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38906 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Sprawozdanie z VII Światowego Kongresu Polonistów https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38907 <p>Sprawozdanie z VII Światowego Kongresu Polonistów.</p> Anna Dąbrowska, Olga Taranek-Wolańska, Dorota Ucherek Prawa autorskie (c) 2022 Anna Dąbrowska, Olga Taranek-Wolańska, Dorota Ucherek https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38907 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Obywatelska postawa Wincentego Ignacego Marewicza i jej biograficzne konteksty. „Ofiara dla Ojczyzny… roku 1792, maja dnia 14 w Wilnie” https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38895 <p>Wincenty Ignacy Marewicz (1755–1822) – mało znany pisarz polskiego oświecenia o bogatym i różnorodnym dorobku. Jego twórczość i biografia wciąż nie są jeszcze w pełni rozpoznane. Prezentowany materiał ma charakter opracowania edytorskiego ze wstępem. Jest to kopia ofiary obywatelskiej, złożonej przez Marewicza i zapisanej w Komisji Cywilno-Wojskowej wileńskiej w czasie, gdy ojczyzna, zagrożona wojną z Rosją, znalazła się w obliczu śmiertelnego niebezpieczeństwa. Pisarz opublikował ją w postaci osobnego druku i przesłał Stanisławowi Augustowi, o czym wiemy z jego listu do władcy z 31 maja 1792 roku.</p> <p>Niewątpliwie <em>Ofiara dla Ojczyzny </em>świadczy o patriotyzmie Wincentego Marewicza, jego odpowiedzialności obywatelskiej i poświęceniu. Jest to zarazem dość nietypowa gotowość zasilenia istotnych potrzeb dla ojczyzny. Odsłania się w niej bowiem los „chudego literata”, a zarazem ubogiego szlachcica, szczerość, nieukrywanie trudnych spraw majątkowych oraz finansowych. W tekście można także dostrzec szereg innych stałych elementów postawy Marewicza, widocznych w jego twórczości <em>stricte</em> literackiej. <em>Ofiara dla Ojczyzny</em> jest publicznym i jednocześnie głęboko osobistym dokumentem godnym upamiętnienia.</p> Anna Petlak Prawa autorskie (c) 2022 Anna Petlak https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38895 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 „Ameryki już mam dosyć”. Wielka Wystawa Światowa w Chicago (1893) w świetle listu Walerego Brochockiego do Marii Faleńskiej https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38897 <p>Artykuł jest opracowaniem edytorskim listu malarza Walerego Brochockiego do warszawskiej tłumaczki, pisarki i publicystki, Marii Faleńskiej, wysłanego latem 1893 roku z Chicago – z poprzedzającym artykułem wstępnym, który zarysowuje sytuację powstania listu i szerzej komentuje jego treść. Materiał pochodzi z korespondencji Marii z Trębickich Faleńskiej z lat 1856–1895, zachowanej w zbiorach Biblioteki Narodowej w Warszawie (sygn. 5904, poz. 1, 3 karty zapisane obustronnie).</p> <p>Wybrany list wart jest opublikowania przede wszystkim z uwagi na interesujące okoliczności, których dotyczy. Brochocki należał bowiem do trzyosobowego komitetu delegatów eskortujących wybrane prace polskich artystów na Wielką Wystawę Światową zorganizowaną z okazji 400 rocznicy odkrycia Ameryki przez Kolumba (World’s Columbian Exposition). Napisany żywym językiem dokument zawiera wzmianki o znaczących (choć może nie pierwszorzędnych) postaciach tamtej epoki (np. syn Heleny Modrzejewskiej, inżynier Ralph Modjeski) i charakterze ówczesnych relacji towarzyskich (zwłaszcza wśród Polonii), zaś bardzo krytyczny ton uwag na temat miasta Chicago oraz organizacji samej wystawy po skonfrontowaniu z innymi źródłami dowodzi bystrego zmysłu obserwacyjnego autora. Brochocki prezentuje się tu jako pełen godności „warszawiak”, zdystansowany gość ze Starego Kontynentu, który z zaciekawieniem, choć raczej niepochlebnie, opisuje amerykańską rzeczywistość końca XIX wieku.</p> Agnieszka Bąbel Prawa autorskie (c) 2022 Agnieszka Bąbel https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38897 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Konstelacje „niepokornej”. Wokół biografii Józefy Kodis z Krzyżanowskich https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38898 <p>Historia polskiego ruchu kobiecego w XIX i XX wieku, a także losy Polek i ich autobiografie przyciągają uwagę coraz liczniejszych badaczy i badaczek. Jednak wciąż istnieje spora grupa działaczek i autorek, które mimo swojej wybitnej osobowości i/lub pionierskich dokonań budzą co najwyżej ograniczone zainteresowanie. Do tego grona niezwykłych kobiet należy Józefa Krzyżanowska-Kodis (1865–1940), jedna z pierwszych Polek ze stopniem doktora filozofii (Uniwersytet w Zurychu, 1893), socjalistka, feministka oraz współzałożycielka Sekcji Polskiej Międzynarodowej Ligi Kobiet na rzecz Pokoju i Wolności. Józefa Kodis (Kodisowa), która zresztą bezskutecznie starała się o posadę uniwersytecką w Stanach Zjednoczonych, była pasjonatką filozofii, działaczką społeczną i publicystką. Nieliczne prace naukowe na jej temat koncentrują się na jej przyjaźni z Carlem Hauptmannem. Artykuł proponuje natomiast analizę wspomnień Józefy i jej córki Zofii Kodis-Freyer oraz innych źródeł archiwalnych, aby na ich podstawie zrekonstruować najważniejsze doświadczenia, konstelacje osobowe oraz sieci towarzyskie, które współkształtowały biografię Kodisowej i jej poglądy na emancypację kobiet, relacje damsko-męskie, (nie)równości społeczne oraz pacyfizm.</p> Monika Bednarczuk Prawa autorskie (c) 2022 Monika Bednarczuk https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38898 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Nieznany diariusz Janiny Konarskiej. Początki francuskiego wychodźstwa Słonimskich (od 22 września do 7 listopada 1939 roku) https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38899 <p>Prezentowany tekst stanowi drugą część edytorskiego opracowania niepublikowanego dotychczas diariusza Janiny Konarskiej, żony Antoniego Słonimskiego, zamieszczonego w „Sztuce Edycji” z 2021 roku (nr 2).&nbsp; W tej części, zawierającej zapiski z okresu 22 września–7 listopada 1939 roku, Konarska opisała początki pary w stolicy Francji, próby odnalezienia się w nowym miejscu, a także kontakty z innymi wychodźcami z Polski, wśród których byli m.in. pisarze, ludzie kultury, politycy. Pierwsze dni w Paryżu to czas, w którym Słonimscy mogli odpocząć od wojennej zawieruchy (po opuszczeniu Polski musieli przedostawać się przez rumuńską, jugosłowiańską, włoską granicę), ale i okres, gdy pilnie śledzili doniesienia z Polski oraz innych części Europy, interesując się sytuacją na froncie. Mimo pozornie spokojniejszego czasu paryskie zapiski Konarskiej są nie mniej lapidarne, skrótowe i „rwane” niż wcześniejsze, pisane w ferworze ucieczki z kraju. Stanowią jednak cenny, oryginalny dokument z drugiej połowy 1939 roku.</p> Magdalena Budnik Prawa autorskie (c) 2022 Magdalena Budnik https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38899 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Emisariusz „Kultury” in spe. Korespondencja Leopolda Tyrmanda i Jerzego Giedroycia https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38901 <p>Wśród obszernego zbioru archiwaliów znajdujących się w Maisons-Laffitte znajdziemy ciekawy zespół listów od Leopolda Tyrmanda. Jego dopełnienie przechowuje Instytut Hoovera w Palo Alto przy Uniwersytecie Stanforda. Listy te dokumentują rozwój i dramatyczne zakończenie znajomości Jerzego Giedroycia z Leopoldem Tyrmandem. Wiele wskazuje na to, że mieli oni skrajnie różne wyobrażenia na tematy, które teoretycznie miały ich zbliżyć: emigracja, stosunek do władz PRL, kwestie literackie. Rzeczywistość okazała się bardziej skomplikowana, a żaden z nich nie chciał zrezygnować ze swoich przekonań czy pójść na kompromis. Intensywna w liczbie i żywiołowa w treści korespondencja jest także znakomitym światkiem epoki, w której sztuka epistolarna, oprócz funkcji użytkowej, miała także walor estetyczny.</p> Dariusz Pachocki Prawa autorskie (c) 2022 Dariusz Pachocki https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38901 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Archiwalny chaos a porządek. O edycjach dzienników Reymonta i Żeromskiego https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38886 <p>Artykuł jest poświęcony porównaniu zapisków diarystycznych Władysława Reymonta i Stefana Żeromskiego, przeprowadzonemu z punktu widzenia tekstologiczno-edytorskiego. Autorka pokazuje, że całkowicie różny sposób prowadzenia dzienników przez obu pisarzy – chaotyczny przez Reymonta i systematyczny przez Żeromskiego – skutkuje podejmowaniem przez edytorów odmiennych działań. W przypadku autora <em>Chłopów</em> są to działania nakierowane na porządkowanie rozproszonego archiwum pisarza, kwalifikowanie jego zapisów jako diarystycznych i scalanie ich w dziennik, w przypadku Żeromskiego – na wykluczaniu, zgodnie z przyjętą koncepcją wydania, elementów niecenzuralnych lub niediarystycznych z zeszytów, w których autor prowadził swój młodzieńczy dziennik.</p> Beata Utkowska Prawa autorskie (c) 2022 Beata Utkowska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38886 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Historia i prywatność ze Stefanem i z Oktawią Żeromskimi w tle (w świetle egodokumentów Henryki Witkiewicz) https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38887 <p>Artykuł dotyczy egodokumentów pozostawionych przez Henrykę Witkiewicz (z domu Rodkiewicz), pasierbicę Stefana Żeromskiego, córkę Oktawii z Radziwiłłowiczów (<em>primo voto</em> Rodkiewicz, <em>secundo voto</em> Żeromska). Zostaje pokazany potencjał historyczny materiałów źródłowych Witkiewiczowej w kontekście edycji <em>Listów</em> Stefana Żeromskiego w opracowaniu Zdzisława Jerzego Adamczyka. Na podstawie metody reprezentacyjnej ze zbioru pozostawionego przez Witkiewiczową, której sylwetkę przybliżono ze szczególnym uwzględnieniem wczesnego etapu życia córki Oktawii, wybrano dokumenty związane przede wszystkim z matką autorki, by następnie podjąć próbę egodokumentarnego odczytania zapisów w celu wskazania ważnych dla piszącej wzorców postępowania oraz istotnych z jej punktu widzenia wartości. Wyłaniający się z listów oraz wspomnieniowej relacji obraz matki oraz ważnych dla Witkiewiczowej wartości ukazuje interesujący układ zależności między tym, co zbiorowe (tradycja patriotyczna rodzin ziemiańskich oraz inteligenckich) i indywidualne (determinowane kontekstem, obrazujące osobowość Henryki).</p> Monika Gabryś-Sławińska Prawa autorskie (c) 2022 Monika Gabryś-Sławińska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38887 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Warszawsko-grodzieński trójkąt (auto)biograficzny. Listy Leopolda Méyeta do Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38889 <p>Zachowana spuścizna rękopiśmienna Leopolda Méyeta to przede wszystkim pisane na przestrzeni ponad 20 lat listy do Elizy Orzeszkowej. Niemniej uwagę badawczą przykuwa korpus listów warszawskiego adwokata do Wilhelminy Zyndram-Kościałkowskiej z lat 1877–1911, przechowywany w Litewskim Państwowym Archiwum Historycznym w Wilnie (F. 1135, ap. 13, nr 507). Listy, pisane niemal równolegle z listami do Orzeszkowej, stanowią swoisty awers tej relacji. Listowe „rozmowy” z Kościałkowską Méyet prowadził ze stanowiska lojalnego plenipotenta autorki <em>Nad Niemnem</em>. Lektura listów adwokata do Kościałkowskiej odsłania znamienną cechę tej relacji – listy są znacznie bardziej intymne niż te pisane do Orzeszkowej. Nadawca zamieszczał w nich obszerne passusy mówiące o sprawach osobistych: relacji z matką, samotności, małżeństwa z Seweryną Kaftal i związanym z nim skandalem. Poruszał również problem zmagań z potrzebą i niemocą twórczą, pokory wobec niedostatków talentu pisarskiego, która każe profilować sferę działalności.</p> Piotr Bordzoł Prawa autorskie (c) 2022 Piotr Bordzoł https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38889 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Spuścizna piśmienna Teodory Męczkowskiej w badaniach nad dziejami polskiego ruchu kobiecego https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38890 <p>Artykuł przedstawia cele badań nad spuścizną piśmienną ważnej działaczki polskiego ruchu oświatowego i emancypacyjnego – Teodory Męczkowskiej &nbsp;(1870–1954) – oraz zadania stojące przed edytorem jej prac. Cele główne to: poszerzenie wiedzy o roli kobiet w procesie modernizacji polskiego społeczeństwa od końca XIX wieku do połowy XX wieku, roli kobiet w odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, życiu i twórczości liderek polskiego ruchu emancypacji kobiet. Główne zadania edytorskie to: przygotowanie uaktualnionej biografii Męczkowskiej, opracowanie katalogu i antologii jej publikacji, przygotowanie do druku jej wspomnień i korespondencji.</p> Agata Zawiszewska Prawa autorskie (c) 2022 Agata Zawiszewska https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38890 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Poetycka kronika Młodej Polski – edytorskie rozważania nad niepublikowanymi wspomnieniami Macieja Szukiewicza https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38891 <p>Artykuł dotyczy wspomnień poetyckich Macieja Szukiewicza wchodzących w skład trzech zbiorów rękopisów o tytułach <em>Wspomnienia</em>, <em>Fraszki</em> i <em>Motylim lotem</em>. Pisarz ukazuje w nich obraz życia elit artystycznych młodopolskiego Krakowa oraz dzieli się przemyśleniami na temat ówczesnych wydarzeń. W artykule przedstawiono efekty badań nad autografami, opisano okoliczności powstania utworów i omówiono problemy edytorskie związane z ich potencjalną publikacją.</p> Paulina Przepiórka Prawa autorskie (c) 2022 Paulina Przepiórka https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38891 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Problemy z edycją krytyczną „Pamiętnika” Wacława Sieroszewskiego https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38892 <p>Celem artykułu jest przybliżenie szeregu trudnych problemów, z którymi musi mierzyć się edytor nowego, krytycznego wydania <em>Pamiętnika</em> Wacława Sieroszewskiego pisanego w latach 1939–1944. Problemy z edycją tego dokumentu wiążą się m.in. z: hybrydalnością tekstu głównego (sytuującego się na pograniczu literatury dokumentu osobistego, beletrystyki, publicystyki i literatury faktu), powtórzeniami myślowymi tych samych treści, spójnym i logicznym uporządkowaniem wewnętrznie zróżnicowanej i chaotycznej struktury, a przede wszystkim ze skompletowaniem i z wydaniem wszystkich dokumentów dołączonych do tekstu głównego oraz tych, do których pamiętnikarz jedynie odsyłał. Owa innorodna materia, którą sędziwy dziejopis zamierzał wcielić w swoją narrację, stanowi największą trudność w przygotowaniu do druku kompletnego tekstu czterech ostatnich tomów: 10, 11, 12 i 13. Edycja krytyczna <em>Pamiętnika</em> Sieroszewskiego nie jest możliwa bez uprzedniego wydania całej zachowanej korespondencji Sieroszewskiego z żoną, a więc nie tylko tych listów, do których pamiętnikarz odsyłał w tomach 10 i 11, ale także tych, których nie planował dołączyć, a których treść wiąże się bezpośrednio z zapisem memuarystycznym (jest to bardzo obszerny materiał – listów Wacława i Stefanii Sieroszewskich zachowało się bowiem aż 160).</p> Grażyna Legutko Prawa autorskie (c) 2022 Grażyna Legutko https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38892 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 „To straszne, ale ja tak muszę pisać”. Dzienniki Anny Pogonowskiej – próba lektury https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38893 <p>Celem artykułu jest przedstawienie i wstępne opracowanie dziennika Anny Pogonowskiej (1922–2005), polskiej poetki i eseistki, której twórczość wciąż nie doczekała się należytej recepcji. Choć Pogonowska opublikowała za życia niemal dwadzieścia tomów poetyckich – większość w oficynach, takich jak Czytelnik czy Państwowy Instytut Wydawniczy – pozostaje na uboczu historii literatury. Podobny los spotkał jej monumentalny dziennik, prowadzony w latach 1930–1992, na który składa się kilkadziesiąt gęsto zapisanych notesów. Mimo że od 2004 roku znajduje się on w archiwach Muzeum Literatury w Warszawie, nie skupili się na nim ani badacze-edytorzy, ani wydawcy. Artykuł jest więc pierwszą próbą wprowadzenia dziennika do obiegu historycznoliterackiego; próbą zarysowania najważniejszych cech diariusza poetki i opisania jego zawartości, a także – dzięki możliwościom, które oferuje krytyka genetyczna – zeszytów, w jakich Pogonowska sporządzała notatki. Autor szkicu zastanawia się też nad możliwością wydania dziennika: stara się odpowiedzieć na pytanie, z jakimi wyzwaniami musieliby zmierzyć się wydawcy dziennika i jak mogłaby wyglądać edycja diariusza.</p> Maciej Libich Prawa autorskie (c) 2022 Maciej Libich https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38893 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Z praktyki epistolarnej autorki „Teorii listu”. Casus Stefania Skwarczyńska–Jerzy Zawieyski https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38894 <p>Opublikowana w 1937 roku <em>Teoria listu </em>Stefanii Skwarczyńskiej (1902–1988) wciąż pozostaje istotną płaszczyzną odniesienia dla współczesnych literaturoznawców i edytorów. Do przybliżenia mniej znanej, epistolarnej praktyki autorki tej monografii posłużył zespół 25 prywatnych listów z lat 1948–1968, których adresatem był Jerzy Zawieyski (1902–1969). Te pisemne kontakty badaczki z dramaturgiem, prozaikiem i katolickim działaczem społeczno-politycznym zostały omówione w kilku aspektach. Poczynając od okoliczności nawiązania korespondencyjnego dialogu, przedstawiono zdynamizowane, biograficzne relacje łączące nadawczynię z odbiorcą listów, a rzutujące na poruszaną przez nich problematykę: tematy literackie (skoncentrowane wokół twórczości pisarza), religijną wrażliwość i społeczno-polityczne uwikłania katolików w komunistycznym państwie, pracę naukową oraz sprawy prywatne Skwarczyńskiej. Opisowi została poddana materialna i wizualna postać <em>ineditów</em> oraz specyfika ich kompozycji formalnej. Chronologiczne luki w materiałach źródłowych pokazano na tle różnic światopoglądowych, które dzieliły katolickich intelektualistów pozostających (jak Skwarczyńska) w zasięgu oddziaływania Stowarzyszenia PAX i związanych (jak Zawieyski) ze środowiskiem „Tygodnika Powszechnego” i Kołem Posłów Znak. W zakończeniu wskazano zagadnienia współczesnej recepcji<em> Teorii listu</em> oraz związane z nimi – badawcze i edytorskie dylematy.</p> Barbara Tyszkiewicz Prawa autorskie (c) 2022 Barbara Tyszkiewicz https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38894 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200 Z otwartą przyłbicą. Rozmowa Wojciecha Kruszewskiego i Dariusza Pachockiego z Józefem Fertem https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38902 <p>Rozmowa Wojciecha Kruszewskiego i Dariusza Pachockiego z Józefem Fertem.</p> Józef Fert, Wojciech Kruszewski, Dariusz Pachocki Prawa autorskie (c) 2022 Józef Fert, Dariusz Pachocki, Wojciech Kruszewski https://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0 https://apcz.umk.pl/sztukaedycji/article/view/38902 Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0200