„Życie za syna”. Listy pożegnalne Celiny Iwaszkiewicz
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2026.0013Słowa kluczowe
Iwaszkiewicz Celina, Iwaszkiewicz Adam, Iwaszkiewicz Jarosław, Lublin, listy pożegnalneAbstrakt
W artykule przedstawiono biografię Celiny Iwaszkiewiczowej i okoliczności jej śmierci, które uwiecznił Jarosław Iwaszkiewicz w krótkiej dygresji w swoich Podróżach do Polski. Na podstawie zachowanych listów samobójczych Celiny, korespondencji rodzinnej z Jarosławem Iwaszkiewiczem oraz innych dokumentów archiwalnych zrekonstruowano wydarzenia z 1944 roku. Za zgodą Jolanty Iwaszkiewicz integralną część artykułu stanowi publikacja listów pożegnalnych jej prababki. Ten niezwykle intymny rodzaj dokumentu osobistego jest zapisem historii życia z czasów okupowanego Lublina i głosem przedstawicielki kresowej inteligencji XIX i XX wieku.
Bibliografia
Źródła archiwalne
Autor nieznany, 1944, Klepsydra śp. Celiny Ottony z Waśkiewiczów Iwaszkiewiczowej. Archiwum rodzinne Jolanty Iwaszkiewicz w Woli Mędrzechowskiej.
Indeks Represjonowanych, Iwaszkiewicz Adam, https://indeksrepresjonowanych.pl/szczegoly/f202f7f1-a15a-4837-aabd-afc300e1335d (dostęp: 8.11.2024).
Iwaszkiewicz A., 13.12.1947, List do Jarosława Iwaszkiewicza, Lublin, rękopis, Muzeum A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku, AR/879/44, k. 47.
Iwaszkiewicz A., 17.03.1958, List do Jarosława Iwaszkiewicza, Lublin, maszynopis, Muzeum A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku, AR/879/44, k. 30.
Iwaszkiewicz A., 15.02.1959, List do Jarosława Iwaszkiewicza, Lublin, rękopis, Muzeum A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku, AR/879/44, k. 28.
Iwaszkiewicz A., 15.03.1959, List do Jarosława Iwaszkiewicza, Lublin, rękopis, Muzeum A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku, AR/879/44, k. 27.
Iwaszkiewicz C., 3.08.1936, List do Jarosława Iwaszkiewicza, Lublin, rękopis, Muzeum A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku, AR/879/44, k. 69.
Iwaszkiewicz C., 16.02.1944, List pożegnalny do władz kościelnych, Lublin, rękopis, Archiwum rodzinne Jolanty Iwaszkiewicz w Woli Mędrzechowskiej.
Iwaszkiewicz C., 16.02.1944, List pożegnalny do Józefy Iwaszkiewicz, Lublin, rękopis, Archiwum rodzinne Jolanty Iwaszkiewicz w Woli Mędrzechowskiej.
Iwaszkiewicz J., brak daty, Życie człowieka dziwnego, nieukończone notatki autobiograficzne, rękopis, Archiwum rodzinne Jolanty Iwaszkiewicz w Woli Mędrzechowskiej.
Iwaszkiewicz J., 18.03.1946, List do Jarosława Iwaszkiewicza, rękopis, Muzeum A. i J. Iwaszkiewiczów w Stawisku, AR/879/44, k. 40.
Iwaszkiewicz O., 2013a, „Aresztowanie ojca”, fragment tekstowy relacji mówionej, Archiwum Programu Historia Mówiona Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, sygn. HM_Iwaszkiewicz_Olgierd_2013_02_14_Aresztowanie_ojca (dostęp: 21.12.2024).
Iwaszkiewicz O., 2013b, „Byliśmy zamożnymi ludźmi”, fragment relacji świadka historii, Archiwum Programu Historia Mówiona Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, https://teatrnn.pl/historiamowiona/fragmenty/bylismy-zamoznymi-ludzmi/ (dostęp: 21.12.2024).
Książka obrachunkowa Celiny Iwaszkiewicz nr WJ/VI/4245 Polskiego Towarzystwa Czerwonego Krzyża, Archiwum rodzinne Jolanty Iwaszkiewicz w Woli Mędrzechowskiej.
Lists of liberated prisoners of CC Mauthausen and detachment Gusen by various nationalities, copy of 1.1.26.1 / 1304714 in conformity with ITS Digital Archive, Arolsen Archives.
Metryka chrztu Adama Iwaszkiewicza, w: Метрическая книга о родившихся Кiевской римско-католической приходской церкви. Цeнтрaльний дeржaвний icторичний aрхiв Укрaïни, CDIAK sygn. 1268/1/42, nr 19. https://genealogie-kresowe.pl/ (dostęp: 21.12.2024).
Metryka chrztu Jerzego Iwaszkiewicza, w: Метрическая книга о родившихся Кiевской римско-католической приходской церкви. Цeнтрaльний дeржaвний icторичний aрхiв Укрaïни, CDIAK sygn. 1268/1/47, nr 185. https://genealogie-kresowe.pl/ (dostęp: 21.12.2024).
Literatura
Iwaszkiewicz J., 1979, Podróże do Polski, Warszawa.
Iwaszkiewicz J., 2007, Dzienniki 1911-1955, wstęp i red. A. Gronczewski, oprac. i przypisy A. i R. Papiescy, Warszawa.
Jarosław Iwaszkiewicz i Antoni S. Małłek. Korespondencja z lat 1907-1910, 2016, oprac. A. Kędziora i E. Orzechowski, „Pamiętnik Literacki”, t. 107, z. 1.
Mełgiew podczas II Wojny Światowej: we wspomnieniach Joanny Rulikowskiej-Ollier, Celiny i Mieczysława Fijałkowskich, Krystyny Modrzewskiej, Anny i Antoniego Jadackich, Bożeny Jadackiej-Jóźków, Haliny Pietrzyk, Ireny i Mieczysława Wiśniewskich oraz Anny Pisarskiej, 2020, red. J. J. Jadacki, Kamyanets-Podilskyi.
Romaniuk R., 2012, Inne życie. Biografia Jarosława Iwaszkiewicza, t. 1, Warszawa.
Włodek L., 2012, Pra. O rodzinie Iwaszkiewiczów, Warszawa.
Zaśko-Zielińska M., 2013, Listy pożegnalne. W poszukiwaniu lingwistycznych wyznaczników autentyczności tekstu, Wrocław.
Весь Киев: адресная и справочная книга, 1901, изд. М. Радоминский, Киев, hhtp://irbis-nbuv.gov.ua/dlib/item/0000042 (dostęp: 30.12.2024).
Кiевлянинъ: литературная и политическая газета Юго-Западного края. 1905, № 31. Киев. hhtp://irbis-nbuv.gov.ua/dlib/item/0000931 (dostęp: 31.12.2024).
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Swietłana Gaś
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 26
Liczba cytowań: 0
