Nad rękopisem „Młodzieńca zaklętego” Adama Mickiewicza
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2025.0031Słowa kluczowe
Adam Mickiewicz, Młodzieniec zaklęty, rękopis, edycja, ballada, dramat, transtekstualnośćAbstrakt
W artykule omówiono kształt ballady Młodzieniec zaklęty z rękopisu pierwszej części Dziadów Adama Mickiewicza i z wydań dramatu. Zwrócono uwagę na przyjęcie arbitralnych i słabo lub bałamutnie umotywowanych rozwiązań edytorskich – zwłaszcza jeśli chodzi o zakończenie ballady. Efektem jest stworzenie powszechnie znanej wersji tekstu, która jednak wcale nie jest jedyną możliwą. Prześledzono też, jak zmienia się znaczenie omawianego tekstu (potraktowanego jako symboliczny skrót dramatu) w zależności od jego uznanego przez edytora lub badacza kształtu. Stwierdzono także, że ballada ma w istocie charakter fragmentu, podobnie jak pierwsza część Dziadów.
Bibliografia
Ballada polska, 1962, oprac. C. Zgorzelski przy współudziale I. Opackiego, Wrocław.
Bąk M., 2004, Mickiewicz jako erudyta (w okresie wileńsko-kowieńskim i rosyjskim), Katowice.
Genette G., 2014, Palimpsety. Literatura drugiego stopnia, tłum. T. Stróżyński i A. Milecki, Gdańsk.
Gille-Maisani J.-Ch., 1987, Adam Mickiewicz człowiek. Studium psychologiczne, tłum. A. Kuryś i K. Rytel, Warszawa.
Gille-Maisani J.-Ch., 1996, Adam Mickiewicz. Studium psychologiczne, tłum. A. Kuryś i K. Marczewska, Warszawa.
Górski K., 1977, Czas powstania I części „Dziadów”, w: idem, Mickiewicz. Artyzm i język, Warszawa.
Janion M., 1975, Romantyzm polski wśród romantyzmów europejskich, w: eadem, Gorączka romantyczna, Warszawa.
Janion M., 1987, Żmigrodzka M., IV Część „Dziadów” i wczesnoromantyczny bohater egzystencji, „Pamiętnik Literacki”, z. 1.
Kallenbach J., 1887, Rewizja tekstu pierwszej części „Dziadów” A. Mickiewicza podług autografu, Kraków.
Kleiner J., 1934, Dziadów część pierwsza. Tekst całkowity w nowym układzie, „Pamiętnik Literacki”, z. 4.
Kleiner J., 1995, Mickiewicz, t. 1: Dzieje Gustawa, Lublin.
Kleiner J., 1972, Słowacki, Wrocław.
Krukowska H., 1974, „Nocna strona” romantyzmu, w: Problemy polskiego romantyzmu, S. 2, red. M. Żmigrodzka, Wrocław.
Księga ballad. Antologia, 1987, oprac. M. Baranowska, Warszawa.
Libera L., 2003, „Maria Stuart”. Dramat Juliusza Słowackiego, Zielona Góra.
Opacka A., 2006, Z czego Janek psom szył buty w „Kordianie”, w: eadem, Śladami oralności. W kręgu ongowskich inspiracji, Katowice.
Pigoń S., 1960, O powstaniu i kompozycji fragmentu I cz. „Dziadów”, w: idem, Zawsze o Nim. Studia i odczyty o Mickiewiczu, Kraków.
Piwińska M., 2003, Tajemnica pierwszej części „Dziadów”, w: eadem, Wolny myśliwy. Osiem prób czytania Mickiewicza, Gdańsk.
Podobizna autografu „Dziadów” cz. I Adama Mickiewicza, 1971, oprac. W. Floryan, Wrocław.
Sadowski P., 1991, Hamlet mityczny, Kraków.
Sinko Z., 1964, Wstęp, w: M. G. Lewis, Mnich. Powieść, tłum., wstępem i objaśnieniami opatrzyła Z. Sinko, Wrocław.
Stefanowska Z., 1995, Dodatek krytyczny, w: A. Mickiewicz, Dzieła, t. 3: Dramaty, oprac. Z. Stefanowska, Warszawa.
Szargot M., 2011, Od Edwarda do Edypa, w: idem, Pamięć słowa. Szkice o poezji Juliusza Słowackiego, Kraków.
Waśko A., 2017, Wtajemniczenie Aldony, w: „Loci (non) communes”. Prace ofiarowane Profesor Marii Korytowskiej, red. O. Płaszczewska i M. Siwiec, Kraków.
Winiarski J., 1998, „Dziady. Widowisko. Część I” Adama Mickiewicza, Piotrków Trybunalski.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Maciej Szargot
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 4
Liczba cytowań: 0
