Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie

Od edycji papierowej do edycji cyfrowej. Na przykładzie powieści „Na prowincji” Elizy Orzeszkowej
  • Strona domowa
  • /
  • Od edycji papierowej do edycji cyfrowej. Na przykładzie powieści „Na prowincji” Elizy Orzeszkowej
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 28 Nr 2 (2025): Jak dziś wydawać klasyków literatury? (do XIX wieku) /
  4. Artykuły i rozprawy

Od edycji papierowej do edycji cyfrowej. Na przykładzie powieści „Na prowincji” Elizy Orzeszkowej

Autor

  • Anna Mędrzecka-Stefańska Instytut Badań Literackich PAN https://orcid.org/0000-0003-1165-5793

DOI:

https://doi.org/10.12775/SE.2025.0029

Słowa kluczowe

naukowa edycja cyfrowa, Eliza Orzeszkowa, anotacja semantyczna, literaturoznawstwo cyfrowe, TEI

Abstrakt

Autorka artykułu omawia przejście od edycji papierowej do edycji cyfrowej na przykładzie powieści Na prowincji Elizy Orzeszkowej. Analizuje wyzwania i korzyści związane z tworzeniem edycji hybrydowej, która obejmuje zarówno wersję papierową, jak i cyfrową. W szczególności skupia się na przeniesieniu komentarza edytorskiego do środowiska cyfrowego oraz na wykorzystaniu narzędzi takich jak TEI Panorama do anotacji tekstu. Edycje cyfrowe mogą przynieść badaczom twórczości Orzeszkowej realne korzyści, umożliwiając bardziej szczegółową analizę jej języka i warsztatu pisarskiego.

Edycję hybrydową przygotowuje zespół edytorów pracujących nad tekstem i komentarzem, a następnie zespół cyfrowy, który dostosowuje materiał do medium cyfrowego. Edycja cyfrowa jest tworzona z wykorzystaniem standardu TEI (Text Encoding Initiative), co pozwala na szczegółowe oznaczanie i prezentowanie tekstu.

W artykule omówiono przykłady na to, jak wykorzystanie środowiska cyfrowego może wzbogacić zrozumienie tekstu, oraz wykorzystanie narzędzi cyfrowych do śledzenia odmian, emendacji i koniektur, co daje całościowy obraz procesu edytorskiego.

Biogram autora

Anna Mędrzecka-Stefańska - Instytut Badań Literackich PAN

dr, ukończyła kierunek Humanistyka Cyfrowa w Instytucie Badań Literackich PAN, członkini i koordynatorka Pracowni Edycji i Monografii Cyfrowych. W ramach zespołu przygotowującego Korpus Czterech Wieszczów opracowuje dzieła Zygmunta Krasińskiego. Zainteresowania naukowe: twórczość Juliusza Słowackiego, edytorstwo cyfrowe, badania korpusowe, przetwarzanie języka naturalnego, literaturoznawstwo cyfrowe. Napisała rozprawę doktorską dotyczącą kategorii ironii w twórczości Juliusza Słowackiego, wykorzystując możliwości narzędzi cyfrowych.

Bibliografia

Dorosz B., Szleszyński B., kierownicy naukowi edycji Korespondencja Jana Lechonia i Kazimierza i Haliny Wierzyńskich. Naukowa edycja cyfrowa, 2022, https://tei.nplp.pl/categories/korespondencja-jana-lechonia-i-kazimierza-wierzynskiego/ (dostęp: 1.10.2025).

Dorosz B., Szleszyński B., kierownicy naukowi edycji Korespondencja Mieczysława Grydzewskiego i Kazimierza i Haliny Wierzyńskich. Naukowa edycja cyfrowa, 2022, https://tei.nplp.pl/categories/korespondencja-mieczyslawa-grydzewskiego-i-kazimierza-i-haliny-wierzynski (dostęp: 1.10.2025).

Głębicka E., Szleszyński B., kierownicy naukowi edycji Korespondencja Marii Dąbrowskiej i Anny Kowalskiej. Naukowa edycja cyfrowa 2023–, https://tei.nplp.pl/categories/korespondencja-marii-dabrowskiej-i-anny-kowalskiej (dostęp: 1.10.2025).

Mędrzecka-Stefańska A., Mirkowska E., Słowacki cyfrowy…, https://tei.nplp.pl/documents/1755 (dostęp: 1.10.2025).

Niciński K., 2019, Obecność przypisu w edycji cyfrowej – rekonesans, „Napis”, nr 25.

Orzeszkowa E., Na prowincji, oprac., wstęp, nota edytorska i komentarze A. Mazur, red. A. P. Lesiakowski, w: eadem, Dzieła zebrane, red. I. Wiśniewska, P. Bordzoł i A. P. Lesiakowski, t. 3, https://tei.nplp.pl/documents/713/versions/720/fragments/2532 (dostęp: 1.10.2025).

Szulińska A., 2023, Pomiędzy światami. Anotacja semantyczna w naukowej edycji cyfrowej, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie”, nr 1 (23): Praktyki edycji cyfrowych, red. B. Szleszyński, K. Niciński i A. Szulińska, przy współpracy A. Mędrzeckiej-Stefańskiej i K. Mojsaka.

Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie

Pobrania

  • PDF

Opublikowane

2026-01-19

Jak cytować

1.
MĘDRZECKA-STEFAŃSKA, Anna. Od edycji papierowej do edycji cyfrowej. Na przykładzie powieści „Na prowincji” Elizy Orzeszkowej. Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie [online]. 19 styczeń 2026, T. 28, nr 2, s. 79–89. [udostępniono 20.1.2026]. DOI 10.12775/SE.2025.0029.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 28 Nr 2 (2025): Jak dziś wydawać klasyków literatury? (do XIX wieku)

Dział

Artykuły i rozprawy

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Anna Mędrzecka-Stefańska

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 6
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

naukowa edycja cyfrowa, Eliza Orzeszkowa, anotacja semantyczna, literaturoznawstwo cyfrowe, TEI
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa