Wydania poezji Mieczysława Romanowskiego wobec tyrtejskiego kanonu poety
DOI:
https://doi.org/10.12775/SE.2023.0028Słowa kluczowe
Mieczysław Romanowski, Jan Amborski, przedburzowcy, edycje romantyków, tyrteizm, poezja tyrtejskaAbstrakt
Mieczysław Romanowski jest jednym z nielicznych poetów krajowych, którzy doczekali się tak wielu wydań swojej poezji. Niewątpliwy talent, a także otaczająca go legenda „poety-powstańca” przyczyniły się do tego, że podczas gdy inni krajowi romantycy popadli w zapomnienie, utwory Romanowskiego wciąż były wydawane. Legenda bohatera powstania styczniowego sprawiała jednak, że każda z tych edycji kreowała tyrtejski kanon twórczości poety. Dawały one bowiem złudne wrażenie, że jego poezja była poświęcona jedynie sprawie narodowowyzwoleńczej.
Autorka artykułu przygląda się temu, przy pomocy jakich zabiegów edytorskich tworzono tyrtejski kanon poety, i skoncentrowała się zwłaszcza na czterotomowym wydaniu Jana Amborskiego z 1883 roku. To właśnie Amborski, przygotowując swoją edycję, dokonywał selekcji rękopisów Romanowskiego, tym samym wskazując, które utwory są według niego warte zapamiętania ze względu na ich patriotyczny charakter.
W artykule pokazano, jak bardzo potrzebna jest nowa edycja krytyczna tekstów poety; edycja, która obejmowałaby nie tylko tyrtejski wybór jego utworów, ale także sięgała po nieznane dotąd autografy o różnorodnej tematyce. Takie wydanie ukazałoby nam inny – o wiele bogatszy i bardziej skomplikowany – obraz Romanowskiego jako twórcy. Dzięki niemu zyskamy świadomość, że nasza dotychczasowa wiedza o dorobku literackim tego najwybitniejszego przedstawiciela ostatniej generacji romantyków ograniczała się głównie do legendy „poety-powstańca”.
Bibliografia
Assmann A., 2019, Między historią a pamięcią. Antologia, pod red. M. Saryusz-Wolskiej, Warszawa.
Dicksteinówna J., 1913, Słowo wstępne, w: M. Romanowski, Wybór poezji, t. 1, Warszawa.
Gubrynowicz B., 1923, Z nieznanej spuścizny Mieczysława Romanowskiego, „Pamiętnik Literacki”, nr 20.
Halbwachs M., 2008, Społeczne ramy pamięci, przeł. i wstęp M. Król, Warszawa.
Janion M., 2001, Purpurowy płaszcz Mickiewicza. Studium z historii poezji i mentalności, Gdańsk.
Jedynak B., 2004, Dziedzictwo obyczaju narodowego Polaków. Pamięć i zapomnienie, Lublin.
Katalog rękopisów Biblioteki Narodowej, 1955, t. 4, pod red. B. Horodyskiego, Warszawa.
Kronika, 1864, „Gazeta Narodowa”, nr 64.
Księga pamiątkowa I Gimnazjum Państwowego w Stanisławowie, 1929, pod red. W. Trusza, J. Zielińskiego i C. Chowańca, Stanisławów.
Kuliczkowski A., 1875, Mieczysław Romanowski. Kilka słów o jego życiu i dziełach na tle współczesnej chwili, „Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny”, nr 21–26 [z przerwami].
List do poległego druha…, 1863, „Dziennik Literacki”, nr 62.
Ostromęcki B., 1974, Słowo wstępne, w: M. Romanowski, Poezje wybrane, Warszawa.
Ratajczakowa D., 1994, Obrazy narodowe w dramacie i teatrze, Wrocław.
Ricoeur P., 2007, Pamięć, historia, zapomnienie, przeł. J. Margański, Kraków.
Romanowski M., 1961, „Dziewczę z Sącza” oraz wybór liryków, oprac. M. Olszaniecka, Warszawa.
Romanowski M., 1921, „Dziewczę z Sącza” oraz wybór liryków, oprac. S. Lam, Kraków.
Romanowski M., 1916, Liryki, Warszawa.
Romanowski M., 1974, Poezje wybrane, wyb. i wstęp B. Ostromęcki, Warszawa.
Romanowski M., 1883, Poezje, , t. 1–4, oprac. J. Amborski, Lwów.
Romanowski M., Poezje, Ossolineum, rkps 5964/I.
Romanowski M., 1972, W promieniu Lwowa, Żukowa i Medyki. Listy Mieczysława Romanowskiego 1853–1863, oprac. i wstęp B. Gawin i Z. Sudolski, Warszawa.
Romanowski M., 2002, Wiersze wybrane oraz „Dziewczę z Sącza”, wyb. P. Bukowiec, Kraków.
Romanowski M., 1910, Wybór pism, oprac. A. Januszewski, Kraków.
Romanowski M., 1904–1905, Wybór pism, t. 1–2, oprac. T. Pini, Lwów.
Romanowski M., 1947, Wybór poezji, oprac. H. Kurkowska, Warszawa.
Romanowski M., 1913, Wybór poezji, t. 1–2, oprac. J. Dicksteinówna, Warszawa.
Romanowski M., 1909, Wybór poezji, Warszawa.
Rosiek S., 2013, Mickiewicz (po śmierci). Studia i szkice nekrograficzne, Gdańsk.
Rosiek S., 1997, Zwłoki Mickiewicza. Próba nekrografii poety, Gdańsk.
Szujski J., 1863, Mieczysław Romanowski. Nekrolog, „Czas”, nr 103.
Ujejski K., 1904, Powstańcowi poległemu w r. 1863, w: idem, Wiersze różne, Przemyśl.
Weinstock F., 1933, Mieczysław Romanowski, „Filomata”, nr 47.
Zborucki Z., 1933, Mieczysław Romanowski. Bard powstania styczniowego, dodatek do czasopisma „Słowo Polskie”, nr 22.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2023 Magdalena Chołojczyk
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nd/4.0/88x31.png)
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 129
Liczba cytowań: 0