Philosophical ethics as hermeneutics of morality

Tomasz Siwiec

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/szhf.2013.054

Abstract


Author contemplates the relations between hermeneutics and philosophical ethics. He conceives  ethics as normative and critical reflections on one hand, and as hermeneutics of morality on the other. Similarly to Gadamer author points out the meaning of phronesis and calls for return to the idea of practical philosophy, which is able to grasp all of the life world and which is articulated in laws and customs. Basis for that meaning of philosophical ethics consist in ethos. Self-presentation of that ethos take place in social form of life. Philosophical ethics conceived as hermeneutics of morality, rise in mere practice of everyday life and roots in its primal rationality.


Keywords


Philosophical ethics; hermeneutics; hermeneutics of morality; ethos; practical philosophy; H.-G. Gadamer

Full Text:

PDF (Polish)

References


Anzenbacher A., Wprowadzenie do etyki, Kraków 2008.

Arystoteles, Etyka nikomachejska, [w:] tegoż, Dzieła wszystkie, Warszawa 1996.

Bacon F., Przedmowa do „Wielkiej odnowy”, [w:] tegoż, Novum Organum, Warszawa 1955.

Benjamin W., O pojęciu historii, [w:] tegoż, Anioł historii: eseje, szkice, fragmenty, Poznań 1996.

Baumgartner H.-C., O konieczności systematycznego i historycznego uprawiania etyki filozoficznej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica” 6, 1988.

Berti E., The Reception of Aristotle’s Intellectual Virtues in Gadamer and the Hermeneutic Philosophy, [w:] The Impact of Aristotelianism on Modern Philosophy, Washington 2003.

Böhme G., Filozofia i estetyka przyrody, Warszawa 2002.

Cassirer E., Substancja i funkcja. Badania nad podstawowymi problemami krytyki poznania, Kęty 2008.

Descartes R., Reguły kierowania umysłem, [w:] tegoż, Reguły kierowania umysłem. Poszukiwanie prawdy poprzez światło naturalne, Kęty 2002.

Dybel P., Oblicza hermeneutyki, Kraków 2012.

Figal G., Ethik und Hermeneutik, [w:] H.-M. Schönherr-Mann, Ethik als Hermeneutik, München 2004.

Gadamer H.-G., O możliwościach etyki filozoficznej, [w:] tegoż, Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, Warszawa 2008.

Gadamer H.-G., Ethos und Ethik, [w:] tegoż, Gesammelte Werke, Bd. 3: Neuere Philosophie I. Hegel, Husserl, Heidegger, Tübingen.

Gadamer H.-G., Hermeneutik als praktische Philosophie, [w:] Rehabilitierung der praktischen Philosophie, Verlag 1972.

Gadamer H.-G., Hermeneutyka klasyczna i filozoficzna, [w:] tegoż, Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, Warszawa 2008.

Gadamer H.-G., Historia pojęć jako filozofia, [w:] tegoż, Rozum, słowo, dzieje. Szkice wybrane, Warszawa 1979.

Gadamer H.-G., Idea dobra w dyskusji między Platonem a Arystotelesem, Kęty 2002.

Gadamer H.-G., Obywatele dwóch światów, [w:] tegoż, Dziedzictwo Europy, Warszawa 1992.

Gadamer H.-G., Teoria, technika, praktyka, [w:] tegoż, Teoria, etyka, edukacja. Eseje wybrane, Warszawa 2008.

Gadamer H.-G., Vernunft und praktische Philosophie, [w:] tegoż, Gesammelte Werke t. 10, Tübingen 1995.

Gadamer H.-G., Wertethik und praktische Philosophie, [w:] tegoż, Gesammelte Werke, Bd. IV: Neuere Philosophie II. Probleme – Gestalten, Tubingen 1987.

Hommes U., Kanta krytyka praktycznego rozumu a współczesna filozofia praktyczna, „Studia Filozoficzne” 4, 1973.

Koselleck R., Begriffsgesichten. Studien zur Semantik und Pragmatik der politischen und sozielen Sprache, Frankfurt 2006.

Krasnodębski Z., Rozumienie ludzkiego zachowania. Rozważania o filozoficznych podstawach nauk humanistycznych i społecznych, Warszawa 1986.

Levinas E., Inaczej niż być lub ponad istotą, Warszawa 2000.

Łepko Z., Spór o testament F. Bacona, „Studia Philosophiae Christianae” 1998.

Narecki K., Słownik terminów Arystotelesowych, [w:] Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 7, Warszawa 1994.

Nowak-Juchacz E., Autonomia jako zasada etyczności. Kant, Fichte, Hegel, Wrocław 2002.

Przyłębski A., Etyka w świetle hermeneutyki, Warszawa 2010. Przyłębski A., Gadamer, Warszawa 2006.

Przyłębski A., Hermeneutyczny zwrot filozofii, Poznań 2005.

Ricoeur P., Hermeneutyka symboli a refleksja filozoficzna, [w:] tegoż, Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie, Warszawa 1985.

Schnädelbach H., Hegel. Wprowadzenie, Warszawa 2006.

Siwiec T., Etyka filozoficzna jako normatywna refleksja krytyczna, „Kultura i Wartości” 1, 2012, (www.kulturaiwartosci.umcs.lublin.pl/wp-content/uploads/2011/11/Tomasz-Siwiec-Etyka-filozoficzna-jako-normatywna-refleksja-krytyczna2.pdf (dostęp: 27 maja 2013 r.)).

Spaemann R., Die Aktualität des Naturrechts, [w:] tegoż, Philosophische Essays, Stuttgart 1994.

Spaemann R., Löw R., Cele naturalne. Dzieje i ponowne odkrycie myślenia teleologicznego, Warszawa 2008.

Szulakiewicz M., Filozofia jako hermeneutyka, Toruń 2008.

Vattimo G., Poza interpretacją. Znaczenie hermeneutyki dla filozofii, Kraków 2011.

Vattimo G., Społeczeństwo przejrzyste, Wrocław 2006.

Wright G. H., Explanation and Understanding, London 1971.






Partnerzy platformy czasopism