Frazeologia w przekładzie, czyli kilka uwag o frazeotranslacji

Monika Sułkowska

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/RP.2020.016

Abstrakt


Tematem artykułu jest wprowadzenie do nowej, interdyscyplinarnej dziedziny badawczej, jaką jest frazeotranslacja. Autorka prezentuje specyficzne cechy przekładu struktur frazeologicznych oraz problemy, z którymi musi mierzyć się tłumacz pracujący w tej materii. W tekście przedstawione zostały wybrane konecpcje i strategie frazeotranslacyjne, a także analiza samego procesu przekładu jednostek frazeologicznych.

Słowa kluczowe


frazeotranslacja; strategie frazeotranslacyjne; proces przekładu jednostek frazeologicznych

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Ballard M., 1992, Le commentaire de traduction anglaise, Paris.

Bogusławski A., 1989, Uwagi o pracy nad frazeologią, [w:] Studia z polskiej leksykografii współczesnej III, Z. Saloni (red.), Białystok, s. 13–30.

Chlebda W., 1989, Teoria frazeologiczna a nauczanie języka obcego, „Prace Językoznawcze”, 15, s. 96–108.

Chlebda W., 2003, Elementy frazematyki. Wprowadzenie do frazeologii nadawcy, wyd. 2 uzup., Łask.

Danell K. J., 1992, Nothing but phrases. About the distribution of idioms and stock phrases, [w:] Language. The time machine, L.-E. Edlund, G. Persson (red.), Umea.

Denhiere G., Verstigel J.-C., 1997, Le traitement cognitif des expressions idiomatiques, activites automatiques et deliberees, [w:] La locution: entre lexique, syntaxe et pragmatique, P. Fiala, P. Lafon, M.-F. Piguet (red.), Paris, s. 119–148.

Ettinger S., 1998, Einige Überlegungen zur Phrasodidaktik, [w:] Europhras 95. Europäische Phraseologie im Vergleich. Gemeinsames Erbe und kulturelle Vielfalt, W. Eismann (red.), Bochum, s. 201–217.

Ettinger S., 2011, Einige kritische Fragen zum gegenwärtigen Forschungsstand der Phraseodidaktik, [w:] In mediam linguam. Mediensprache – Redewendungen – Sprachvermittlung. Festschrift für Heinz-Helmut Lüger, P. Schäfer, Ch. Schowalter (red.), Landau, s. 231–250.

Ettinger S., 2012, Einige phraseodidaktische Überlegungen zur Frequenz, zur Disponibilität und zur Bekanntheit französischer Idiome und Sprichwörter, „Revue d‘Etudes Francaises”, numer specjalny: Szavak, frazemak szotarak / Mots, phrasemes, dictionnaires – Irasok Bardosi Vilmos 60. születesnapjara / Melanges offerts a Vilmos Bardosi pour ses 60 ans, s. 85–104.

Ettinger S., 2013, Aktiver Phrasemgebrauch und/oder passive Phrasemkenntnisse im Fremdsprachenunterricht. Einige phraseodidaktische Überlegungen, [w:] Phraseodidactic studies on German as a foreign language. Phraseodidaktische Studien zu Deutsch als Fremdsprache, I. Gonzalez Rey (red.), Hamburg, s. 11–30.

Ettinger S., 2014, Le probleme de l’emploi actif et/ou de connaissances passives des phrasemes chez les apprenants de langues etrangeres, [w:] Outils et methodes d’apprentissage en phraseodidactique, I. Gonzalez Rey (red.), Fernelmont, s. 17–38.

Gonzalez Rey I., 2011, La phraseodidactique du francais, un siecle de vie: de Charles Bally a aujourd’hui, [w:] Multi-lingual phraseography. Second language learning and translation applications, A. Pamies i in. (red.), Baltmannsweiler, s. 225–234.

Gonzalez Rey I., 2012, De la didactica de la fraseologia a la fraseodidactica, „Paremia”, 21, s. 67–84.

Gonzalez Rey I. (red.), 2014, Outils et methodes d’apprentissage en phraseodidactique, Fernelmont.

Greciano G., 2003, Phraseologie et traduction, [w:] Traduire la langue. Traduire la culture, S. Mejri, T. Baccouche, A. Clas, G. Gross (red.), Paris, s. 81–93.

Gross M., 1982, Une classification des phrases figees du francais, „Revue quebecoise de linguistique”, 11, s. 151–185.

Hejwowski K., 2007, Kognitywno-komunikacyjna teoria przekładu, Warszawa.

Hejwowski K., 2015, Iluzja przekładu, Katowice.

Hessky R., 1992, Aspekte der Verwendung von Phraseologismen im Unterricht Deutsch als Fremdsprache, „Fremdsprachen Lehren und Lernen”, 21, s. 159–168.

Koller W., 1972, Grundprobleme der Übersetzungstheorie. Unter besonderer Berücksichtigung schwedisch-deutscher Übersetzungsfälle, Bern–München.

Kühn P., 1985, Phraseologismen und ihr semantischer Mehrwert. „Jemandem auf die Finger gucken” in einer Bundestagsrede, „Sprache und Literatur in Wissenschaft und Unterricht”, 16, s. 37–46.

Kühn P., 1987, Deutsch als Fremdsprache im phraseodidaktischen Dornröschenschlaf. Vorschläge für eine Neukonzeption phraseodidaktischer Hilfsmittel, „Fremdsprachen Lehren und Lernen”, 16, s. 62–79.

Kühn P., 1992, Phraseodidaktik. Entwicklungen. Probleme und Überlegungen für den Muttersprachenunterricht und den Unterricht DaF, „Fremdsprachen Lehren und Lernen”, 21, s. 169–189.

Laskowski M., 2003, Semantische und pragmatische Aspekte der deutschen und polnischen Phraseologie, Zielona Góra.

Lüger H.-H., 1997, Anregungen zur Phraseodidaktik, „Beiträge zur Fremdsprachenvermittlung”, 32, s. 69–120.

Lüger H.-H., Lorenz Bourjot M., 2001, Phraseologie und Phraseodidaktik, „Französisch heute”, 4(200), s. 462–464.

Makurat-Snuzik H., 2019, Problemy przekładu na język zdominowany, Gdańsk.

Mollanazar H., 2004, Principles and methodology of translation, Tehran.

Piotrowska M., 2003, Learning translation – learning the impossible, Kraków.

Rejakowa B., 1994, Mechanizmy językowe w przekładzie związków frazeologicznych (na materiale języka polskiego i słowackiego), Lublin.

Senellart J., 1998, Reconnaissance automatique des entrees du lexique-grammaire des phrases figees, [w:] Le lexique-grammaire, B. Lamiroy (red.), Louvain-la-Neuve, s. 109–127.

Stypa H., 2015, Rozwijanie kompetencji tłumaczeniowej na zajęciach translacyjnych na przykładzie przekładu niemieckich związków frazeologicznych, „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu”, 10, s. 293–307.

Sułkowska M., 2003, Sequences figees. Etude lexicographique et contrastive. Question d’equivalence, Katowice.

Sułkowska M., 2009a, Quelques aspects de la phraseodidactique, c’est-a- -dire sur l’enseignement-apprentissage des expressions figees en langue etrangere, „Neophilologica”, 21, s. 102–114.

Sułkowska M., 2009b, Z zagadnień frazeodydaktyki, czyli o kształceniu przyszłych nauczycieli języków obcych w zakresie związków frazeologicznych, [w:] Nauczyciel języków obcych dziś i jutro, M. Pawlak, A. Mystkowska-Wiertelak, A. Pietrzykowska (red.), Poznań–Kalisz, s. 237–247.

Sułkowska M., 2009c, Przekład jednostek frazeologicznych, [w:] 50 lat polskiej translatoryki, K. Hejwowski, A. Szczęsny, U. Topczewska (red.), Warszawa, s. 401–407.

Sułkowska M., 2010, Typowość i struktury prototypowe we frazeologii oraz ich znaczenie dla frazeodydaktyki, „Poradnik Językowy”, 6, s. 48–61.

Sułkowska M., 2011, Outils, techniques et strategies servant a developper les competences phraseologiques, „Linguistica Silesiana”, 32, s. 229–246.

Sułkowska M., 2013a, De la phraseologie a la phraseodidactique. Etudes theoriques et pratique, Katowice.

Sułkowska M., 2013b, Kształcenie tłumaczy w zakresie frazeotranslacji, „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu”, 8, s. 227–237.

Sułkowska M., 2014, Dydaktyka frazeologii – sukces czy porażka?, [w:] Inspiracja. Motywacja. Sukces. Rola materiałów dydaktycznych i form pracy na lekcji języka obcego, J. Sujecka-Zając, A. Jaroszewska, K. Szymankiewicz, J. Sobańska-Jędrych (red.), Warszawa, s. 295–312.

Sułkowska M., 2016, Phraseodidactique et phraseotraduction: quelques remarques sur les nouvelles disciplines de la phraseologie appliquee, „Yearbook of Phraseology”, 7, s. 35–54.

Sułkowska M., 2017, Frazeotranslacja oraz jej znaczenie w kształceniu i doskonaleniu tłumaczy, „Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu”, 12, s. 341–353.

Sułkowska M., 2018, Frazeodydaktyka i frazeotranslacja jako nowe dyscypliny frazeologii stosowanej, „Applied Linguistics Papers”, 25(2), s. 169– –181.

Szerszunowicz J., 2008, Jednowyrazowe ekwiwalenty obcojęzycznych związków frazeologicznych (na materiale wybranych języków europejskich), „Białostockie Archiwum Językowe”, 8, s. 175–192.

Szerszunowicz J., 2009, Quasi-ekwiwalenty związków frazeologicznych w teorii, frazeografii i translatoryce, „Białostockie Archiwum Językowe”, 9, s. 323–346.

Xatara C. M., 2002, La traduction phraseologique, „Meta. Journal des traducteurs”, 47(3), s. 441–444.








ISSN 1896-4362 (print)
ISSN 2392-1552 (online)

Partnerzy platformy czasopism