Zawsze wierny? Sytuacja wyznaniowa w Uniwersytecie Krakowskim w XVI i XVII w.

Dawid Machaj

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/OiRwP.2015.04

Abstrakt


Celem artykułu jest ukazanie w nowym świetle sytuacji wyznaniowej Uniwersytetu Krakowskiego w wiekach XVI i XVII, dzięki wykorzystaniu pomijanych w tym kontekście źródeł (głównie albumów studentów) oraz dzięki wnikliwszej analizie tych, z których korzystali wcześniejsi badacze zagadnienia (np. akt rektorskich, konkluzji uniwersyteckich oraz diariuszy profesorów i rektorów). Uniwersytet Krakowski był katolicką instytucją, dlatego interesujące wydaje się przedstawienie stosunku władz uczelni do akatolików w okresie, gdy sprawy wyznaniowe stały się palącym problemem w Krakowie i całej Rzeczypospolitej. Założeniem było także przeanalizowanie możliwości funkcjonowania innowierców w kręgu uczelni w poszczególnych okresach oraz przedstawienie najważniejszych wydarzeń czy regulacji mających wpływ na politykę Uniwersytetu. Kolejnym zadaniem było ukazanie poszczególnych etapów administracyjnego wykluczania (na wielu poziomach) studentów akatolickich. Jednak same kontakty uczelni z mniejszościami religijnymi w Krakowie są kwestią tak złożoną, że pozostały poza granicami tego tekstu.

Słowa kluczowe


stosunki wyznaniowe; Akademia Krakowska; reformacja; kontrreformacja; protestantyzm; kalwinizm

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Album studiosorum Universatis Cracoviensis, t. 4: Ab anno 1607 ad annum 1642, wyd. J. Zathey, Kraków 1950

K. Bakowski, Dawne cechy krakowskie, Kraków 1903

H. Barycz, Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego w epoce humanizmu, Kraków 1935

K. Boroda, Studenci Uniwersytetu Krakowskiego w późnym średniowieczu, Kraków 2010

M. Chachaj, Protestanci polscy na studiach w katolickich uniwersytetach zagranicznych w latach 1564-1660, [w:] Z dziejów stosunków wyznaniowych w Rzeczypospolitej XVI-XVII wieku, red. H. Gmiterek, Lublin 2000, Res Historica, t. 10

A. Chmiel, Pieczęcie Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, Kraków 1996

A. Chwalba, Collegium Maius, Kraków 2009

Codex diplomaticus Universitatis Studii Generalis Cracoviensis, t. 1, Kraków 1884

Conclusiones Universitatis Cracoviensis: ab anno 1441 ad annum 1589, wyd. H. Barycz, Kraków 1933

A. Karbowiak, Mieszkania żaków krakowskich w XIV-XVI wieku, Lwów 1887

M. Kosman, Konflikty wyznaniowe w Wilnie (schyłek XVI-XVII w.), „Kwartalnik Historyczny”, LXXIX, 1972, 1

Kronika zboru ewangelickiego krakowskiego przez X. Wojciecha Węgierskiego, oprac. M. Pawelec, Kraków 2007

W. Kuraszkiewicz, Formuły przysięgi w rotach sądowych XIV-XVI wieku, [w:] idem, Polski język literacki. Studia nad historią i strukturą, Warszawa-Poznań 1986

D. Machaj, Sądownictwo rektorów krakowskich w XVI wieku, „Czasopismo Prawno-Historyczne”, LXVI, 2014, 1

Materiały do dziejów reformacji w Krakowie. Zaburzenia wyznaniowe w latach 1551-1598, oprac. R. Żelewski, Wrocław 1962

J. Muczkowski, Krwawy burmistrz. Kartka z dziejów mieszczaństwa krakowskiego w XVI wieku, Kraków 1935

J. Muczkowski, Mieszkania i postępowanie uczniów krakowskich w wiekach dawniejszych, Kraków 1842

Z. Pietrzyk, Poczet rektorów Uniwersytetu Jagiellońskiego 1400-2000, Kraków 2000

J. Sondel, Zawsze wierny. Uniwersytet Jagielloński a Kościół rzymskokatolicki, Kraków 2006

Statuta nec non liber promotionum philosophorum ordinis in Universitate studiorum Jagellonica ab anno 1402 ad annum 1849, wyd. J. Muczkowski, Kraków 1849

K. Stopka, Od założenia do schyłku XVIII w., [w:] Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego, red. K. Stopka, A. K. Banach, J. Dybiec, Kraków 2000

W. Urban, Akademia Krakowska w dobie reformacji i wczesnej kontrreformacji (1549-1632), [w:] Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364-1764, t. 1, red. K. Lepszy, Kraków 1964

A. Włodarek, Architektura średniowiecznych kolegiów i burs Uniwersytetu Krakowskiego, Kraków 2000

A. Wyczański, Uniwersytet Krakowski w czasach złotego wieku, [w:] Dzieje Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1364-1764, t. 1, red. K. Lepszy, Kraków 1964

S. Załęski, Jezuici w Polsce, t. 2, Lwów 1894


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism