Wielkie stulecie Polaków. Wiek XIX – koniec lektury?

Jarosław Ławski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/LC.2016.051

Abstrakt


Autor omawia stan badań nad literatura polską XIX w. w szerokim kontekście europejskiej humanistyki oraz aktualnych wyzwań historycznoliterackich i światopoglądowych. Omawia główne kierunki badawcze i zwraca szczególną uwagę na potrzebę nowych płaszczyzn dialogu z romantyzmem. Zdaniem badacza, twórcza rozmowa z epoką nie może pomijać kontekstu historycznego dawnych dzieł oraz biografii ich twórców, powinna natomiast uwzględniać problematykę poszukiwania tożsamości wspólnoty. Autor podkreśla m.in. ważną dla zrozumienia tradycji oraz dla podtrzymania z nią związków rolę dyskursów większościowych: patriotycznego i mesjanistycznego, religijno-metafizycznego i prowidencjalistycznego, przysłoniętych przez eksponowane w najnowszych badaniach dyskursy mniejszościowe.


Słowa kluczowe


wiek XIX; poezja; proza; synteza epoki; dyskursy mniejszościowe; dyskursy większościowe; emancypacja; patriotyzm; mesjanizm

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Adam Mickiewicz. Dwa wieki kultury polskiej: Studia, red. K. Maciąg, M. Stanisz, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2007.

Burdziej Bogdan, „Lwów w „Dzienniku” (1973) Artura Hutnikiewicza”, [w:] Modernistyczny Lwów: Teksty życia, teksty sztuki, red. E. Paczoska, D. M. Osiński, Warszawa: Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2009.

Choriew Wiktor A., Wospoitajcie Wosprijatije Rossii i russkoj litieratury polskimi pisatieliami, Moskwa: Indrik, 2012.

Dąbrowska Danuta, Okolicznościowa poezja polityczna w Polsce w latach 1980-1990, Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 1998.

Drożdzewicz Monika, Obraz księgarza w literaturze polskiej drugiej połowy XIX wieku, „Bibliotekarz Podlaski” 2011/2012, nr 23-24.

Dziadek Adam, Atopia: Stadność i jednostkowość, „Teksty Drugie” 2008, nr 1/2.

Ethos literatury w niespokojnym świecie, red. E. Feliksiak, Białystok: Dział Wydawnictw Filii UW, 1989.

Heine Henryk, O Polsce, przeł. Wacław Zawadzki, [w:] idem, Dzieła wybrane, t. 2, red. A. Sowiński, Warszawa: PIW, 1956.

Hutnikiewicz Artur, Twórczość literacka Stefana Grabińskiego: 1877-1936, Toruń-Łódź: TNT, Państwowe Wydawnictwa Naukowe, 1959.

Ilgner Artur, Byk, Kraków: Wydawnictwo i Drukarnia Towarzystwa Słowaków w Polsce, 2011.

Iwasiów Inga, Gender dla średnio zaawansowanych: Wykłady szczecińskie, Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2004.

Jäger Werner W., Teologia wczesnych filozofów greckich , przeł. J. Wocial, przedmowa J. Domański, Kraków: Wydawnictwo Homini, 2007.

Janicka Anna, Małżeństwo w projekcie emancypacyjnym Gabrieli Zapolskiej, [w:] Kobieta i małżeństwo: Społeczno-kulturowe aspekty seksualności: Wiek XIX i XX, red. A. Żarnowska i A. Szwarc, Warszawa: DiG, 2004.

Kalinowski Wojciech, Noc, marzenie i koszmar senny w twórczości Stefana Grabińskiego, [w:] Noc: Symbol – Temat – Metafora, t. 1: Wokół „Straży nocnych” Bonawentury, red. J. Ławski, K. Korotkich, M. Bajko, Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, 2011.

Kasabuła Tadeusz, Ignacy Massalski: biskup wileński, Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1998.

Kopij Marta, Über Imitation zur Kreation: zur Geschichte des deutsch-polnischen romantischen Kulturtransfers, Leipzig: Leipziger Uniwersitätsverlag, 2011.

Kowalska Małgorzata, Czy trzeba nam więcej agonu? „Ponowoczesna” refleksja o roli konfliktu w kapitalizmie i demokracji, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 2010, nr 4.

Kowalski Grzegorz, Topika biblijna w twórczości Juliusza Słowackiego i Pära Lagerkvista: Dalekie powinowactwa, [w:] Noc: Symbol – Temat – Metafora, t. 2: Noce polskie, noce niemieckie, red. J. Ławski, K. Korotkich, M. Bajko, Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, 2012.

Kowalski Grzegorz, Zygmunt Gloger: Dzieła – Recepcja – Perspektywy badań, „Bibliotekarz Podlaski” 2011/2012, nr 23/24.

Kwapiszewski Marek, Późny romantyzm i Ukraina: Z dziejów motywu i życia literackiego, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, 2006.

Lednicki Wacław, Alfred de Vigny: Z historii pesymizmu religijnego , Warszawa: Polskie Towarzystwo Wydawnicze „Zjednoczenie”, 1923.

Ławski Jarosław, Nikt: Czterdzieści i cztery głupstwa o mesjanizmie, „LiteRacje” 2011, nr 1.

Ławski Jarosław, Rok 1819: Pierwszy romantyczny program dramatu narodowego Edwarda księcia Lubomirskiego, [w:] Noc: Symbol – Temat – Metafor Wokół „Straży nocnych” Bonawentury, red. J. Ławski, K. Korotkich, M. Bajko, Białystok: Wydawnictwo Uniwersyteckie Trans Humana, 2011.

Ławski Jarosław, Symplifikat: Kartka z dziejów Mickiewiczowskiego mesjanizmu, [w:] Romantyzm i nowoczesność, red. Michał Kuziak, Kraków: Universitas, 2009.

Ławski Jarosław, Życie i śmierć mitu: „Faust polski” między XIX a XXI wiekiem, [w:] Postacie i motywy faustyczne w literaturze polskiej, t. 2, red. H. Krukowska, J. Ławski, Białystok: Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu w Białymstoku, 2001.

Magnone Lena, Maria Konopnicka: Lustra i symptomy, Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2011.

Mencwel Andrzej, Kaliningrad, moja miłość: Dwa pokrewne eseje podróżne, Olsztyn: Borussia, 2003.

Michałowski Piotr, Głosy, formy, światy: Warianty poezji nowoczesnej, Kraków: Universitas, 2008.

Mickiewicz Adam, List do Margaret Fuller, Paryż – Bertignolles, 16 września [1847], [w:] idem, Listy: Część trzecia 1842–1848, oprac. M. Dernałowicz, E. Jaworska, M. Zielińska, Warszawa: Czytelnik, 2004.

Nycz Ryszard, Możliwa historia literatury, „Teksty Drugie” 2010, nr 5.

Odmianyodmieńca: Mniejszościowe orientacje seksualne w perspektywie gender, red. T. Basiuk, D. Ferens, T. Sikora, Katowice: Śląsk, 2002.

Panuś, Kazimierz. Kaznodziejstwo w Polsce: od oświecenia do XX wieku. Kraków: Wydawnictwo M, 2001.

Szlagowski Antoni, Wady i przymioty woli ludzkiej rozebrane na tle Męki Pańskiej w sześciu konferencjach pasyjnych w kościele Św. Józefa Oblubieńca (po-Karmelickim) w Warszawie roku 1899, Warszawa: Druk L. Szkaradzińskiego i S-ki, 1900.

Tur Jan, Nauka i uczony, Kraków: Gebethner i Wolff, 1917.

Twórczość Elizy Orzeszkowej w estetycznej przestrzeni współczesności, red. S. Musijenko, Grodno: GrGU im. Â. Kupaly, 2011.

Wi i uczeń, „Wiek XIX: Rocznik Towarzystwa Literackiego imienia Adama Mickiewicza” 2010, nr 3.

Witkowska Alina, Wielkie stulecie Polaków, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1987.




Partnerzy platformy czasopism