Polskie poselstwo w Kijowie (październik 1918 - luty 1919) w świetle ukraińskich archiwaliów

Michał Kolasiński

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/7833

Abstrakt


The article describes the efforts of the Regency Council of the Kingdom of Poland to establish diplomatic relations with the Ukrainian State that emerged on the territory of the Russian Empire. They were successful only in October, when the Polish legation led by Stanisław Wańkowicz came to Kiev. It worked until the end of January 1919, when diplomatic corps were evacuated in the face of a military threat pose to the capital by Bolsheviks.

On the basis of archival material produced in contacts with the Polish legation by the Ukrainian ministry of foreign affairs (of hetman P. Skoropadskis Ukrainian State as well as an early period of the Directorate of the Ukrainian Peoples Republic) the article presents the organization of the Polish diplomatic post and its main activities. One of the most important acvtivities were consular services provided for people of the Polish nationality: issuing the documents, helping refugees and protecting former soldiers and officers of the tsarist army against the conscription. The author argues that potential benefits of establishment the full scale diplomatic relations with arising Polish state were underestimated by the Ukrainian side. Because of that Kiev lost the chance of regulation the mutual relations. It would be done after a dozen or so months but with less different provisions than Warsaw was able to accept in 1918.


Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


A. Deruga, Nieznane dokumenty do dziejów polityki wschodniej Polski (1918-1919), Z dziejów stosunków polsko-radzieckich. Studia i materiały 1907, t. 6, s. 231-243.

Czernin do MSZ AW, Bukareszt 20.03.1918, T. Hornykiewicz, t. 2, Dok. 264, s. 244-245.

Departament Stanu w sprawie składu Przedstawicielstwa Rady Regencyjnej na Ukrainie, Kijów 07.10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/1-2.

Departament Stanu w sprawie składu Przedstawicielstwa Rady Regencyjnej na Ukrainie, Kijów 07.10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/1-2.

Dyrektor Departamentu Stosunków Zagranicznych do Królewsko-Polskiego Przedstawicielstwa na Ukrainie, Kijów 12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/24.

E. Koko, Dokumenty z dziejów polityki polskiej w kwestii ukraińskiej (maj-grudzień 1918 r.), Teki Archiwalne 1996,1.1 (23), s. 57-79.

I. Срібняк, Симон Петлюра - на чолі держави та війська, [w:] Симон Петпюра та украінська національна революція.Збірник праць другого конкурсу петлюрознавців

J. Bruski, Petlurowcy. Centrum Państwowe URL na wychodźstwie, Kraków 2004, s. 103-104.

J. Cabaj, Społeczeństwo guberni chełmskiej pod okupację niemiecką i austriacką w czasie 1 wojny światowej, Siedlce 2006, s. 201-209.

J. Pisuliński, Nie tylko Petlura. Kwestia ukraińska w polskiej polityce zagranicznej 1918-1923, Wrocław 2004, s. 54, 58-61, 86-87, 79, 98.

J. Sibora, Narodziny polskiej dyplomacji u progu niepodległości, Warszawa 1998, s. 139, 148-149, 155, 167.

Królewsko-Polskie Przedstawicielstwo na Ukrainie do Ministra SZ UD, Kijów 01.12.1918,

Królewsko-Polskie Przedstawicielstwo na Ukrainie do Ministra SZ UD, Kijów ЦДАВОВУ 3766/1/138/47, 50.

Kutyłowski do MSZ UNR, Kijów 03.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/21, 24, 29, 30, 38, 39, 13, 14.

Listy uwierzytelniające, Warszawa 26.10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/6.

Łypynski do Doroszenki, Wiedeń 08.07.1918, Липинський ВЛистування, Киів-Філіделфія 2003, t. 1(а-ж), Dok. 328, s. 581.

M. Wrzosek, Polskie korpusy wojskowe w Rosji w latach 1917-1918, Warszawa 1969.

Minister SZ UD do Wańkowicza, Kijów 05.12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/59.

Minister SZ UNR do Polskiego Poselstwa w Kijowie, Kijów 06.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/52-53.

MSZ [UNR] do Ministerstwa Poczt i Telegrafów, Kijów 16.12.1918, ЦДАВОВУ 3696/1/31/3.

MSZ do Wańkowicza, Kijów 27.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/11.

MSZ UD do Ministerstwa Spraw Wojskowych, Kijów 11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/44.

MSZ UD do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych UD, Kijów 24.10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/22-22zv.

MSZ UD do Rady Ministrów UD, Kijów 25.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/158/23-24.

MSZ UD do Starosty Gubernialnego w Charkowie, Kijów 11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/46.

MSZ UNR do Kutyłowskiego, Kijów 03.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/20 i 41.

MSZ UNR do MSW UNR, Kijów 27.12.1918, ЦДАВОВУ 3696/1/31/11.

MSZ UNR do Polskiego Poselstwa na Ukrainie, Kijów 09.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/52.

Nilus do MSZ UD, Łódź 03.12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/16.

Poselstwo Polskie do Ministra SZ UNR, Kij ów 27.12.1918, Ц Д AB ОВУ 3696/1/31/16-16zv.

Poselstwo Polskie na Ukrainie [do Ministra SZ], Kijów 06.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/33.

Poselstwo Polskie na Ukrainie do Departamentu Politycznego MSZ, Kijów, ЦДАВОВУ 3766/1/137/15.

Poselstwo Polskie na Ukrainie do MSZ UNR, Kijów 27.12.1918, ЦДАВОВУ 3696/1/31/15.

Projekt ustawy o utworzeniu przedstawicielstwa dyplomatycznego w Polsce, [Kijów], 10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/46/96.

Raport Knolla dla [ministra spraw zewnętrznych] Głąbińskiego, Warszawa [25.10-04.11]. 1918.

Raport Knolla dla Radziwiłła, Warszawa 01.06.1918.

Raport Knolla dla Wasilewskiego, Warszawa 19.11.1918.

Rozporządzenie [organizacyjne] MSZ UNR nr 64 i 66, [Kijów i Winnica] 15.01 i 14.02.1919, ЦДАВОВУ 3512/2/2/49).

T. Hornykiewicz, Ereignisse in der Ukraine 1914-1922 dereń Bedeutung und historische Hintergrunde, Philadephia 1967, t. 2, Dok. 227, s. 79-80.

Ugorn do MSZ AW, Warszawa 15.02.1918, T. Hornykiewicz, t. 2, Dok. 261, s. 243.

Upoważnienie MSZ UD, Kijów 26.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/8.

V. A. Deruga, Polityka wschodnia Polski wobec ziem Litwy, Białorusi i Ukrainy (1918-1919), Warszawa 1969, s. 25, 191-211, 220, 230.

Wańkowicz do Afanasjewa, Kijów 02.12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/18.

Wańkowicz do Afanasjewa, Kijów 09.12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/25.

Wańkowicz do Ministra SZ UD, Kijów 14 i 16.10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/16 i 18.

Wańkowicz do Ministra SZ UD, Kijów 26.10.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/23.

Wańkowicz do MSZ UD, Kijów 12.12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/138/63.

Wańkowicz do MSZ UD, Kijów 28.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/12.

Wańkowicz do MSZ UNR, Kijów 21.12.1918, ЦДАВОВУ 3696/1/31/10, 12.

Zaświadczenie MSZ UD, Kijów 02.12.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/19.

Zaświadczenie MSZ UD, Kijów 11.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/4.

Zaświadczenie MSZ UD, Kijów 27.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/9.

Zaświadczenie MSZ UNR, Kijów 06.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/23.

Zaświadczenie MSZ UNR, Kijów 21.01.1919, ЦДАВОВУ 3696/1/31/10.

Zaświadczenie MSZUD, Kijów 27.11.1918, ЦДАВОВУ 3766/1/137/10.

В. Матвіенко, Украінська дипломатія 1917-1921 років на теренах постімперсъкоі Росіі, Киів 2002, s. 232-233.

Д. Донцов, Pin 1918 [22 i 24.07], Киів, Киів 2002, s. 73-74, 81, 83.

Д. Дорошенко, Moi спомини про недавне-минупе (1914-20), Мюнхен 1969, s. 267, 278.

І. Храпко, Збірнук установ i постанов Украінсъкого Правитепьствавідносно закордонних інституціі, Biдень 1919, s. 28-29.

О. Доценко, Jlimonuc украінськоі революціі. Матеріали і документы до історіі украінсъкоі революціі, Львів 1923-1924, (t. 2, ks. V), s. 8.

ЦДАВОВУ 3766/1/138/30.








ISSN: 1899-5160
eISSN: 2391-7652

Partnerzy platformy czasopism