Kryzys w stosunkach między Polską a Rumunią w latach 1934–1936 w świetle polskich dokumentów dyplomatycznych

Stanisław Żerko

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/DN.2016.2.01

Abstrakt


Crisis in Relations between Poland and Romania in 1934–1936 in the Light of Polish Diplomatic Documents

In 1934 relations between Poland and Romania, the signatories of an alliance pact, rapidly deteriorated. The crisis was caused by a sudden turnabout in Romanian foreign policy, when the Romanian Minister of Foreign Affairs Nicolai Titulescu unexpectedly became one of the advocates of including the USSR into a collective security system in Central–Eastern Europe. Naturally, this decision resulted in a crisis in the titular relations at a time when Polish diplomacy (steered by Józef Beck) endeavoured to restrict the impact exerted by Moscow upon the course of events in Europe. The policy pursued by Titulescu also brought about unrest among the influential circles of Romania. An end was put to the crisis by Titulescu’s dismissal in August 1936, with Polish diplomacy playing a considerable part in the minister’s discharge.


Słowa kluczowe


Polska; Rumunia; Związek Sowiecki; dyplomacja; stosunki polsko–rumuńskie; dwudziestolecie międzywojenne

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Akten zur deutschen auswärtigen Politik 1918–1945, Serie C: 1933–1936, Das Dritte Reich: Die ersten Jahre, cz. V, t. I–II, V. März bis 31. Oktober 1936, Göttingen 1977.

Diariusz i teki Jana Szembeka, t. I, red. T. Komarnicki, Londyn 1964, t. II, Londyn 1965.

Polskie dokumenty dyplomatyczne 1932, red. K. Kania, Warszawa 2011.

Polskie dokumenty dyplomatyczne 1936, red. S. Żerko, współpr.. P. Długołęcki, Warszawa 2011.

Polskie dokumenty dyplomatyczne 1937, red. J. S. Ciechanowski, współpr. P. Długołęcki, Warszawa 2012.

Balcerak W., Prasa europejska o wizytach ministra Barthou, „Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej” 1972, t. VIII.

Bartnicki A., Pierwszy front II wojny światowej. Konflikt włosko–etiopski 1935–1936, Warszawa 1971.

Bułhak H., Materiały do dziejów sojuszu polsko–rumuńskiego w latach 1921–1931, „Studia Historyczne” 1973, z. 3.

Bułhak H., Początki sojuszu polsko–rumuńskiego i przebieg rokowań o konwencję wojskową w latach 1919–1921, „Dzieje Najnowsze” 1973, nr 3.

Bułhak H., Polska a Rumunia 1918–1939, w: Przyjaźnie i antagonizmy. Stosunki Polski z państwami sąsiednimi w latach 1918–1939, red. J. Żarnowski, Wrocław 1977.

Cat–Mackiewicz S., Polityka Becka, Kraków b.r.w. [2009].

Dach K., Dubicki T., Żelazny Legion Michała Archanioła. Z dziejów ruchu faszystowskiego w Rumunii, Warszawa 1996.

Deklaracja polsko–niemiecka o niestosowaniu przemocy z dnia 26 stycznia 1934 r. z perspektywy Polski i Europy w siedemdziesiątą rocznicę podpisania, red. M. Wojciechowski, Toruń 2005.

Gregorowicz S., Polsko–radzieckie stosunki polityczne w latach 1932–1935, Wrocław 1982.

Gregorowicz S., Zacharias M. J., Polska–Związek Sowiecki. Stosunki polityczne 1925–1939, Warszawa 1995.

Hillgruber A., Hitler, König Carol und Marschall Antonescu. Die deutsch–rumänischen Beziehungen 1938–1944, wyd. 2, Wiesbaden 1965.

Jeziorny D., Dyplomacja brytyjska wobec koncepcji paktu wschodniego (1933–1935). Analizy, projekty, działania, Łódź 2011.

Jurkiewicz J., Pakt wschodni. Z historii stosunków międzynarodowych w latach 1934–1935, Warszawa 1963.

Kopanskij J. M., Lewit I. E., Sowietsko–rumynskije otnoszenija 1929–1934, Moskwa 1971.

Koźmiński M., Wizyta premiera węgierskiego Gömbösa w Warszawie w październiku1934 r., „Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej” 1969, t. V.

Leczyk M., Polityka II Rzeczypospolitej wobec ZSRR w latach 1925–1934, Warszawa 1976.

Leczyk M., Polska i sąsiedzi. Stosunki wojskowe 1921–1939, Białystok 1997.

Lungu D. B., Romania and the Great Powers 1933–1940, Durham–London 1989.

Łyczko–Grodzicka B., Dyplomacja polska a Ententa Bałkańska, Wrocław 1981.

Mazur Z., Pakt Czterech, Poznań 1979.

Michowicz W., Walka dyplomacji polskiej przeciwko traktatowi mniejszościowemu w Lidze Narodów w roku 1934, Łódź 1963.

Mieltiuchow M., Biessarabskij wopros mieżdu mirowymi wojnami 1917–1940, Moskwa 2010.

Mikulicz S., Wpływ dyplomacji sanacyjnej na obalenie Titulescu, „Sprawy Międzynarodowe” 1959, z. 7–8.

Quinlan P. D., The Playboy King: Carol II of Romania, Westport, Conn. 1995.

Radice L., Prelude to Appeasement. East Central European Diplomacy in the Early 1930’s, Boulder–New York 1981.

Scott W. E., Alliance against Hitler. The Origins of the Franco–Soviet Pact, London 1962.

Skrzypek A., Strategia pokoju. Radziecka polityka zbiorowego bezpieczeństwa w Europie 1932–1939, Warszawa 1979.

Skrzypek A., Zagadnienia rumuńskie w stosunkach polsko–radzieckich w latach 1932–1938, w: Z dziejów stosunków polsko–radzieckich. Studia i materiały, t. XI–XII, Warszawa 1975.

Walczak H., Sojusz z Rumunią w polskiej polityce zagranicznej w latach 1918–1931, Szczecin 2009.

Walters F. P., A History of the League of Nations, London 1952. Willaume M., Rumunia, Warszawa 2004.

Zieliński A., Stosunki polsko–rumuńskie (grudzień 1933–maj 1935), „Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej” 1976, t. XII.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.

Partnerzy platformy czasopism