Kancelaria Ministerstwa Skarbu w Warszawie w latach 1944–1950

Adam Grzegorz Dąbrowski

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AKZ.2018.008

Abstrakt


Ministerstwo Skarbu powołane zostało do życia ustawą z 31 XII 1944 r. o powołaniu Rządu Tymczasowego Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zakres kompetencji obejmował całokształt spraw skarbowości państwowej oraz polityki finansowej państwa, podatków, ceł, budżetu, także kwestii kredytowych, monetarnych i emisyjnych oraz nadzoru nad bankami, zakładami ubezpieczeniowymi i asekuracyjnymi. W wyniku wejścia w życie zapisów ustawy z dnia 7 III 1950 r. urząd przekształcony został w Ministerstwo Finansów. Kancelaria Ministerstwa Skarbu przeszła typową drogę dla kancelarii centralnych urzędów państwowych tego okresu. W latach 1944–1946 opierała się na rejestracji pism w dzienniku podawczym ze skorowidzami, zaś od 1947 r. na rejestracji pism w pomocy ewidencyjnej, nazwanej kontrolą ruchu akt (prowadzonej w sposób analogiczny, jak typowy dziennik podawczy). Do przechowywania akt spraw zakończonych służył rzeczowy plan akt. Z początkiem 1949 r. w jednej komórce organizacyjnej Ministerstwa podjęto próbę oznaczania i rejestracji wpływającej korespondencji w oparciu o strukturalny niejednolity rzeczowy wykaz akt, przy jednoczesnym dalszym przechowywaniu akt spraw zakończonych zgodnie z planem akt. Przyczyny niepowodzenia próby reformy metod pracy biurowej Ministerstwa Skarbu były również podobne do analogicznych prób, podejmowanych w innych urzędach centralnych tego okresu. Leżały w częstych zmianach struktury organizacyjnej urzędu oraz niechęci personelu do wdrożenia nowego systemu pracy kancelaryjnej, co z kolei wynikało z niskich kwalifikacji tegoż personelu Ministerstwa i niedostatecznego systemu praktycznych szkoleń wewnętrznych.

 


Słowa kluczowe


kancelaria współczesna, kancelaria Ministerstwa Skarbu, zarządzanie dokumentacją, biurowość, system kancelaryjny

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Ministerstwo Administracji Publicznej w Warszawie 1945–1950. Sygn. 291.

Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Ministerstwo Skarbu w Warszawie 1944–1950. Sygn. 2, 52, 54, 56, 88, 89, 101, 107, 167, 169, 170, 171, 653, 734, 747, 764, 800, 803, 1099, 1152, 1166, 1169, 1183, 1212, 1216, 1387, 1388, 1392, 1485, 1502, 1543, 1577, 1579, 1586, 1589, 1619, 2031, 2032, 2069.

Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego w Lublinie 1944 [1945–1953]. Sygn. VIII/1, VIII/2, VIII/3, VIII/19, VIII/41, VIII/44.

Archiwum Akt Nowych w Warszawie. Urząd Rady Ministrów w Warszawie 1944–1998. Sygn. 16/136, 16/139.

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 1.12.1944 w przedmiocie podziału niektórych resortów utworzonych ustawą z dnia 21 lipca 1944 r. Dz. U. 1944, nr 14, poz. 73.

Ustawa z 21.07.1944 o utworzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Dz. U. 1944, nr 1, poz. 1.

Ustawa z 31.12.1944 o powołaniu Rządu Tymczasowego Rzeczypospolitej Polskiej. Dz. U. 1944, nr 19, poz. 99.

Ustawa z 2.07.1949 o zakresie działania Ministra Skarbu. Dz. U. 1949, nr. 41, poz. 298.

Ustawa z 7.03.1950o przekształceniu urzędu Ministra Skarbu w urząd Ministra Finansów. Dz. U. 1950, nr 10, poz. 101

Barszcz, Anna. Prezydium Rady Ministrów i Urząd Rady Ministrów jako wytwórcy państwowego zasobu archiwalnego (1945–1996). Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych, 2014.

Dąbrowski, Adam Grzegorz. „Próba reformy metod pracy kancelaryjnej Ministerstwa Administracji Publicznej w lipcu 1948 r.” Archeion 118 (2017): 163–184.

Dąbrowski, Adam Grzegorz. „Przepisy kancelaryjne Ministerstwa Administracji Publicznej z lat 1945–1950.” Teki Archiwalne. Seria Nowa 7 (2003): 63–74.

Dąbrowski, Adam Grzegorz. „Przepisy kancelaryjne Ministerstwa Ziem Odzyskanych z lat 1945–1949.” Archeion 117 (2016): 387–405.

Degen, Robert. „O usprawnienie kancelarii Ministerstwa Administracji Publicznej: projekt Mariana Cieszyńskiego z grudnia 1947 roku.” Krakowski Rocznik Archiwalny 11 (2005): 203– 215.

Degen, Robert. „Sposoby usprawnienia pracy biurowej w polskich urzędach w latach 1945–1950.” W Dzieje biurokracji na ziemiach polskich, t. I, red. Artur Górak, Ireneusz Łuć, Dariusz Magier, 537–551. Radzyń Podlaski: Radzyńskie Stowarzyszenie Inicjatyw Lokalnych; Radzyńskie Towarzystwo Naukowe (Libra), 2008.

Filipczak, Teresa. Kancelaria Sejmu i Rady Państwa oraz archiwum w latach [1944] 1952–1989. Warszawa: Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych. Departament Organizacji i Udostępniania. Wydział Popularyzacji i Wydawnictw, 2015.

Klonowska, Weronika. „Próby usprawnienia kancelarii (biurowości) urzędów administracji centralnej w latach 1945–1952.” Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia 8 (1973): 189–204.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


ISSN print  1895-9075
ISSN online 2544-5685

Partnerzy platformy czasopism