The Unprivileged Modern Exile: From Nostalgia to Antinostalgia and Beyond

Jora Vaso

DOI: http://dx.doi.org/10.12775/AE.2020.015

Abstrakt


THE UNPRIVILEGED EXILE: FROM NOSTALGIA TO ANTINOSTALGIA AND BEYOND

 

“Nostalgia,” writes Antonio Prete, quoting Niccolò Tommaseo, “is the noble privilege of poor countries.” Though both exile and nostalgia may befall those from more affluent countries and cultures, the conditions are noble and privileged only for those who hail from poor countries which, as Witold Gombrowicz states when referring to Poland, have “a minor role,” are doomed to imperfection, and produce less sophisticated men. Polish poet Zbigniew Herbert and Albanian poet Gëzim Hajdari share a similar fate to that of Gombrowicz as they both struggle with the inherent inferiority of their birthplaces and, consequently, experience difficulties in finding a clear position in a globalised world. With very few exceptions, the level of development or affluence of a certain country is closely linked to the nostalgic or antinostalgic feelings experienced by the exiles with both feelings experienced by people from poorer countries. The rise of antinostalgic exiles in the 20th century, like Witold Gombrowicz, Henryk Grynberg, and Gëzim Hajdari, as well as in the 21st century may be an indication of the future of nostalgia or, more specifically, the new face of nostalgia.

 

 

 

NIEUPRZYWILEJOWANE WYGNANIE: OD NOSTALGII DO ANTYNOSTALGII

 

Niccolò Tommaseo powiedział, że nostalgia jest szlachetnym przywilejem biednych krajów. Chociaż wygnanie i nostalgia mogą spotkać tych z zamożniejszych krajów i kultur, w których są dobre warunki do życia, jednak wspomniane uprzywilejowanie jest tylko dla tych, którzy pochodzą z biednych krajów. Witold Gombrowicz, rozpatrując to zagadnienie w polskim kontekście, zauważa, że ludzie z tych krajów mają „niewielkie możliwości”; są skazani na niedoskonałość, ponieważ istniejąca w tej przestrzeni rzeczywistość kształtuje mniej wyrafinowanego człowieka. Zbigniewa Herberta, polskiego poetę, i jego albańskiego kolegę po piórze Gëzima Hajdariego łączy z Gombrowiczem podobny los. Zmagają się z wrodzonym poczuciem niższości miejsca swego urodzenia. Mają tym samym trudności z odnalezieniem i określeniem, jako twórcy, swego miejsca w sensie globalnym. Poziom rozwoju lub zamożności danego kraju, z nielicznymi wyjątkami, jest ściśle związany z nostalgicznym lub antynostalgicznym odczuwaniem wygnania. A to oznacza, że wskazane doznania są doświadczeniem ludzi z biedniejszych krajów. Funkcjonowanie w XX i XXI wieku antynostalgicznych wygnańców takich jak Witold Gombrowicz, Henryk Grynberg i Gëzim Hajdari, może świadczyć o przyszłości nostalgii, a ściślej mówiąc — współczesnego oblicza nostalgii.

 


Słowa kluczowe


exile; unprivileged exile; nostalgia; antinostalgia; Polish literature; Albanian literature; wygnanie; nieuprzywilejowane wygnanie; nostalgia; antynostalgia; literatura polska; literatura albańska

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Agolli, Dritëro. “A couple of words to poets to come.” In An Elusive Eagle Soars: Anthology of Modern Albanian Poetry, transl. Robert Elsie, 55. London: Forest Books, 1993.

Baudelaire, Charles. Flowers of Evil and Other Works. New York: Dover Publications, 1963.

Berberi, Viktor. “The Great Flight: Refugee Focus,” Modern Poetry in Translation 1 (2016). From https://modernpoetryintranslation.com/poem/the-ones-who-continue-to-flee-in-the-snow/ (access on 2.8.2018).

Bloom, Harold and Lionel Trilling. Romantic Poetry and Prose. The Oxford Anthology of English Literature. New York: Oxford University Press, 1973.

Boym, Svetlana. The Future of Nostalgia. New York: Basic Books, 2001. iBooks.

Brodsky, Joseph. “The Condition We Call Exile: An Address.” In Altogether Elsewhere, ed. Marc Robinson, 3–10. San Diego: Harcourt Brace & Company, 1994.

Cavanagh, Claire. “An Interview with Clare Cavanagh.” Interview by W. Martin. Chicago Review: New Polish Writing 46, no. 3 & 4 (2000): 78–95.

Dibra, Vjollca. “Albanian and English Literature in Light of Comparative Reports.” Academic Journal of Interdisciplinary Studies 2, no. 4 (2013).

Elsie, Robert, ed. Anthology of Modern Albanian Poetry: An Elusive Eagle Soars (UNESCO Library of World Poetry). Chester Springs PA: Dufour Editions. 1993.

Elsie, Robert. Migjeni Free Verse, Peja: Dukagjini, 2001.

Frashëri, Naim. Bagëti e Bujqësi, 1886. From https://sq.wikibooks.org/wiki/Bagëti_e_Bujqësi (access 12.11.2018).

Gazzoni, Andrea. “L’Intentio epica dell’esilio: Gëzim Hajdari,” Scritture Migranti: Rivista di scambi interculturali. Bologna, 2007. From: https://www.academia.edu/5758004/Lintentio _epica_dellesilio_Gëzim_Hajdari (access 22.11.2018).

Gombrowicz, Witold. A kind of testament. London: Calder & Boyars, 1973.

Gombrowicz, Witold. Diary Volume One, transl. Lillian Vallee. Evanston: Northwestern University Press, 1988.

Grynberg, Henryk. Antynostalgia. London: Oficyna Poetów i Malarzy, 1971.

Grynberg, Henryk. Monolog polsko-żydowski. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2003.

Hajdari, Gëzim. Poema dell’esilio/Poema e mërgimit. Rimini: Fara Editore, 2005.

Hajdari, Gëzim. Evviva il Canto del Gallo nel Villaggio Comunista. Besa Editirice, 2013.

Hajdari, Gëzim. “Fare il contadino della poesia: Un Poema di Gëzim Hajdari,” 2015. From: http://www.patrialetteratura.com/fare-il-contadino-della-poesia-un-poema-di-gezim-hajdari/ (access 3.12.2018).

Hajdari, Gëzim, Poesie Scelte 1990–2015. Nardò: Salento Books, 2015.

Herbert, Zbigniew. Selected Poems, transl. Czesław Miłosz, Peter Dale Scott. New Jersey: The Ecco Press, 1968.

Janion, Maria. “Poland Between the East and the West,” transl. Anna Warso. Postcolonial or Postdependancy Studies 1 (2014): 13–33.

Jankélévitch, Vladimir. L’irréversible et la nostalgie. Paris: Flammarion, 1974.

Jerzak, Katarzyna. “Henryk Grynberg’s Memoirs as Exilic Dialogue,” Disapora Polska w Ameryce Północnej, Gdynia, 2018.

Kadare, Ismail. “What are these mountains thinking about.” In An Elusive Eagle Soars: Anthology of Modern Albanian Poetry, transl. Robert Elsie, 88–96. London: Forest Books, 1993.

Koropeckyj, Roman. “Adam Mickiewicz as a Polish National Icon.” In History of the Literary Cultures East-Central Europe, eds. Marcel Cornis-Pope and John Neubauer, 19–39. Amsterdam: John Benjamin’s Publishing House, 2004.

Mattei, Alessandra. “Gëzim Hajdari: On a Poet and His Poetry of Exile,” Linguistics and Literature Studies 5, no. 5 (2017): 333–343.

Miłosz, Czesław. The Captive Mind. New York: Vintage Books, 1955.

Prete, Antonio. “L’assedio della lontananza.” In Nostalgia: Storia di un sentimento, ed. Antonio Prete, 9–31. Milano: Raffaello Cortina Editore, 1992.

Prete, Antonio, ed. Nostalgia: Storia di un Sentimento. Milano: Raffaello Cortina Editore, 1992.

Prifti, Peter R. Encyclopaedia Britannica. “Albanian Literature.” Chicago: Encyclopaedia Britannica. Jul 20, 1998. From: https://www.britannica.com/art/Albanian-literature (access 8.6.2017).

Robinson, Marc, ed. Altogether Elsewhere: Writers on Exile. San Diego: Harcourt Brace & Company, 1994.

Rousseau, Jean-Jacques. “Il suono natio: Jean-Jacques Rousseau,” transl. Antonio Prete. In Nostalgia: Storia di un sentimento, ed. Antonio Prete, 67–68. Milano: Raffaello Cortina Editore, 1992.

Starobinski, Jean. “Il concetto di nostalgia,” transl. Alessandro Serra. In Nostalgia: Storia di un sentimento, ed. Antonio Prete, 85–117. Milano: Raffaello Cortina Editore, 1992.

Steinhoff, Eirik, ed. Chicago Review 46, no. 3 & 4 (2000).

Toppan, Laura. “Gëzim Hajdari (1957-), il poeta dell’esilio.” Altriitaliani.net, 2009. From: https://altritaliani.net/wp-content/uploads/pdf_Conf._Laura_su_Hajdari_per_Paris.pdf (access 23.9.2019).

Törnquist-Plewa, Barbara. “Romanticism and Realism in Poland,” Scando-Slavica 40 (1994).








ISSN 2084-3550 (print)
ISSN 2391-7911 (online)

Partnerzy platformy czasopism