Cyberbezpieczeństwo –, inter-, mono- czy subdyscyplinarność?
Słowa kluczowe
cyberbezpieczeństwo, interdyscyplinarnośćAbstrakt
Pojęcia związane z wielodyscyplinowością używane są w publikacjach naukowych, zarówno krajowych jak i zagranicznych, w sposób niejednoznaczny. Dodatkowo w nauce istnieje szereg klasyfikacji dyscyplin naukowych, niespójnych ze sobą i zmieniających się w czasie. Z drugiej strony pojęcia wielo- i monodyscyplinarności są istotne zarówno z praktycznego, jak i metodologicznego punktu widzenia. Również cyberbezpieczeństwo posiada szereg definicji często ze sobą niespójnych. Artykuł stanowi próbę przeglądu i przynajmniej częściowej analizy tych pojęć.
Bibliografia
Barwicka-Tylek I., Law and lawyers vs "Political Turn" and the "Return of Political Philosophy", „Studia Iuridica Lublinensia”, t. 29, nr 5 (2020), s. 29-40.
Caton, K., Underdisciplinarity: Where are the humanities in tourism education?, „Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education”, 15(1), 2014, s. 24–33.
Dworzecki J., Terroryzm jako zagrożenie współczesnego świata, „Zeszyt Naukowy >>Apeiron<<”, Nr 5, Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego w Krakowie, 2011, s. 181−232.
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii, zmieniająca rozporządzenie (UE) nr 910/2014 i dyrektywę (UE) 2018/1972 oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2016/1148 (dyrektywa NIS2), Dz.U. L 333 z 27.12.2022, s. 80–152.
Faubert M., Physician-Authors, Predisciplinarity, and Predatory Writing: John Polidori, [w:] Lawlor C, Mangham A, (red.) Literature and Medicine: The Eighteenth Century, Cambridge University Press, 2021, s. 189-218.
Gierszewski J., Interdyscyplinarność czy monodyscyplinarność nauk o bezpieczeństwie?, „Wiedza obronna” 2025, Vol. 290, No. 1, s.13-27.
Glaze W. H., Hyperdisciplinarity and environmental studies, „Environmental Science and Technology”, 35(23), 2001, s. 471.
Herbert, J. D., Masterdisciplinarity and the pictorial-turn + art-history scholarship and specialization, „Art Bulletin”, 77(4), 1995, s. 537–540.
ISO/IEC ISO/IEC 27032:2023 Cybersecurity — Guidelines for Internet security (Edition 2, 2023), International Organization for Standardization, 2023.
ISO/IEC 27102:2019 Information security management — Guidelines for cyber-insurance, International Organization for Standardization, 2019.
Kita M., "Razem": konsiliencja, interdyscyplinarność, transdyscyplinarność, [w:] W: M. Kita, M. Ślawska (red.), Transdyscyplinarność badań nad komunikacją medialną, T. 1, Stan wiedzy i postulaty badawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012, s. 11-30.
Korzeniowski L. F., Securitologia. Nauka o bezpieczeństwie człowieka i organizacji społecznych, EAS, Kraków 2008,
Kosiński J., Paradygmaty cyberprzestępczości, Difin, Warszawa 2015.
Koskenniemi, M., Law, teleology and international relations: An essay in counterdisciplinarity, „International Relations”, 26(1), 2012, s. 3–34.
Kozłowski R., Matejun M., Sub-disciplines in Management Sciences: Review of Classifications in Polish and Worldwide Research Practice, „International Journal of Contemporary Management”, 2018, vol. 17, nr 1, s. 137-156.
Krótki Z., Polskie leksemy o rdzeniu piecz-/piek- pochodne od piec się, „Poznańskie Studia Polonistyczne“, Seria Językoznawcza vol. 22 (42), Nr 2, s. 69-88.
Kutt M. A.: Uwarunkowania kulturowe opinii studentów wybranych uczelni polskich na temat kryzysu imigracyjnego w Europie. Realny świat wobec mitów cyberprzestrzeni, (praca doktorska), Uniwersytet Ignatianum w Krakowie, 2023.
Liderman K., O zagrożeniach dla skutecznej ochrony informacji, przetwarzanej w sieciach i systemach teleinformatycznych, powodowanych nowomową, Konferencja Cyberspace 2009, WAT, 2009.
Mazur M., Ochrona danych osobowych i tożsamości elektronicznej użytkowników cyberprzestrzeni – studium z zakresu bezpieczeństwa personalnego, (praca doktorska), Uniwersytet Pomorski w Słupsku, 2025.
Opozda D., Interdyscyplinarność i intradyscyplinarność w pedagogice rodziny, „Paedagogia Christiana” 2/34 (2014), s. 170-182.
Paprotny A., Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w cyberprzestrzeni – zagrożenie patostreamingiem, (praca doktorska), Akademia Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki, 2022.
Popowska-Taborska H., Dlaczego pol. bezpieczny nie znaczy ‘niebezpieczny’?, „Acta Universitatis Wratislaviensis” No 3578, Savica Wratislaviensis CLIX, Wrocław 2014, s. 341–345.
Rajkovic, N. M., The space between us: Law, teleology and the new orientalism of counterdisciplinarity, [w:] Wouter W., de Hoon M., Galán A., Bocconi L., The Law of International Lawyers: Reading Martti Koskenniemi, Cambridge University Press, 2017, s. 167–196.
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, Dz.U. z 2011 r. nr 179, poz. 1065.
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych, Dz.U. 2018 poz. 1818.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 11 października 2022 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych, Dz. U. z 2022 r. poz. 2202.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/881 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie ENISA (Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa) oraz certyfikacji cyberbezpieczeństwa w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 526/2013 (akt o cyberbezpieczeństwie), Dz.U. L 151 z 7.06.2019, s. 15–69.
Rusch, H., Crimterdisciplinarity, „Journal of Institutional and Theoretical Economics”, 181(1), 2025, s. 33–37.
Sharma, V., Roney, S. H., Olaomo, O., Chapman, O., Fernández, C. A., Chang, M., Pursuing multifaceted-disciplinarity to enrich the future of justice in sustainability science, „iScience”, 27(8), 110439, 2024.
Sosińska-Kalata B., Klasyfikacja: struktury organizacji wiedzy, piśmiennictwa i zasobów informacyjnych, WSPB, Warszawa 2002, s. 145 i nast.
Suchorzewska A., Ochrona prawna systemów informatycznych wobec zagrożenia cyberterroryzmem, Wolters Kluwer, 2010.
Szmit M., Szmit A., O normatywnych definicjach cyberbezpieczeństwa, [w:] K. Załęski, P. Polko (red.), Bezpieczeństwo Polski w drugiej dekadzie XXI wieku, Akademia WSB, Dąbrowa Górnicza 2019, s. 113-122.
Szulc B. M., Metodologiczne i epistemologiczne dylematy nauk o bezpieczeństwie i nauk o obronności, [w:] K. Raczkowski, K. Żukrowska, M. Żuber (red.), Interdyscyplinarność nauk o bezpieczeństwie. Paradygmat. Wiedza. Demarkacja, Difin, Warszawa 2013, s. 21–22.
Terebiński B. A., The technical borders of cyberspace, „Wiedza obronna” 2023, Vol. 285 No. 4.
Ustawa z 30 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2011 nr 222 poz. 1323.
Uchwała Centralnej Komisji Do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 24 października 2005 r. w sprawie określenia dziedzin oraz dyscyplin naukowych i artystycznych, M.P. 2005 nr 79 poz. 1120.
Walczak M., Czy możliwa jest wiedza interdyscyplinarna?, „Zagadnienia naukoznawstwa” 1 (207), 2016, s.113.
Walczak M., Interdyscyplinarny charakter kulturoznawczego pojęcia kultury, „Człowiek i Społeczeństwo” t. XXXIX, 2015, s. 135-152.
Wilczek M., Decision-Making under Constraints: A Behavioral Economics Perspective on Cyber-Related Heuristics and Biases, (praca doktorska), Uniwersytet Gdański, 2024.
Zych J., Interdyscyplinarność badań w naukach o bezpieczeństwie, postulat czy konieczność?, [w:] Roman Ł., Krassowski K., Sagan S., Wróblewski D., Wykorzystanie nowoczesnych narzędzi informatycznych w identyfikacji zagrożeń, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide De Gasperi Józefowie, 2018, s.183-199.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 58
Liczba cytowań: 0