Musical as a modern form of popularizing literature. Musical adaptations of literary works in Polish theaters
DOI:
https://doi.org/10.12775/TSB.2019.005Keywords
musical - history and modern times, theater adaptations and - musical literature, popularizing literatureAbstract
The subject of the article are musical adaptations of literary works as an important method of popularizing literature and reading. Its effectiveness results from the fact that a musical is a theatrical and musical genre that belongs to the popular and mass culture. The publication discusses the reception of musicals - adaptation of foreign literature on Polish stages. A significant research problem has been undertaken regarding the presence in our theaters of works belonging to the world popular culture. The publication also includes representative adaptations of foreign and Polish literature, which are the works of native composers.References
Bielacki Marek, Musical Geneza i rozwój formy dramatyczno-muzycznej, Łódź 1994.
Bielacki Marek, Musical. Wybrane źródła struktury gatunku, „Łódzkie Towarzystwo Naukowe. Societas Scientiarum Lodziensis. Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Naukowych” 1984, R. 38, s. 1-9.
Braun Kazimierz, Krótka historia teatru amerykańskiego, Poznań 2008.
Gołębiowski Marek, Musical amerykański na tle kultury popularnej USA, Warszawa 1989.
Grun Bernard, Dzieje operetki, tł. Maria Kurecka, Kraków 1974.
Ingarden Roman, O dziele literackim. Badania z pogranicza ontologii, teorii języka i filozofii literatury, tł. Maria Turowicz, Warszawa 1988.
Ingarden Roman, O poznawaniu dzieła literackiego, tł. Danuta Gierulanka, Warszawa 1976.
Jakubowski Witold, Pedagogika popkultury – prolegomena, [w:] Pedagogika kultury popularnej – teorie, metody i obszary badań, pod red. Witolda Jakubowskiego, Kraków 2017, s. 15-27.
Komorowska Małgorzata, Kronika teatrów muzycznych PRL lipiec 1944 – czerwiec 1989, Poznań 2003.
Komorowska Małgorzata, Teatry muzyczne, [w:] Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, [t. 6] Teatr, widowisko, pod red. Marty Fik, Warszawa 2000, s. 269-309.
Korwin-Piotrowska Danuta, Poetyka. Przewodnik po świecie tekstów, Kraków 2011.
Kydryński Lucjan, Przewodnik operetkowy. Wodewil. Operetka. Musical, Kraków 1998.
Kydryński Lucjan, Rozdział XXIV. Coda Alla Polacca, [w:] Grun Bernard, Dzieje operetki, Kraków 1974, s. 453-465.
Maleszyńska Joanna, Apologia piosenki. Studia z historii gatunku, Poznań 2013.
Marianowicz Antoni, Musical – forma wciąż żywa, [w:] Herlinger Jerzy Juliusz i in., Cały ten „jazz”, Warszawa 1990, s. 206-223.
Marianowicz Antoni, współpraca Jacek Sylwin, Przetańczyć całą noc… Z dziejów musicalu, Warszawa 1979.
Michalski Dariusz, Od Hair! do…, [w:] Herlinger Jerzy Juliusz i in., Cały ten „jazz”, Warszawa 1990, s. 248-292.
Mikołajczyk Jacek, Musical nad Wisłą. Historia musicalu w Polsce w latach 1957–1989, Gliwice 2010.
Polskie premiery musicali [wykaz], [w:] Wyszogrodzki Daniel, Ale musicale! Złote stulecie 1918-2018, Warszawa 2018, s. 578-579.
Rowiński Aleksander Jerzy, Refleksje nad powojennym teatrem muzycznym w Polsce, [w:] Herlinger Jerzy Juliusz i in., Cały ten „jazz”, Warszawa 1990, s. 234-247.
Sławińska Irena, Odczytanie dramatu, [w:] Problemy teorii dramatu i teatru, t. 1 Dramat, wybór i opracowanie Janusz Degler, Wrocław 2003, s. 11-29.
Sobierski Piotr, Więcej niż musical. Teatr Wojciecha Kościelniaka, Gdynia 2018.
Stoff Andrzej, Dzieło literackie jako zapis doświadczenia czasu, [w:] Z teorii dzieła literackiego, pod red. Andrzeja Stoffa i Marzenny Cyzman, Toruń 2003, s. 145-166.
Stoff Andrzej, Kwestia miejsca warstwy wyglądów w dziele literackim w teorii Romana Ingardena, [w:] Z teorii dzieła literackiego, pod red. Andrzeja Stoffa i Marzenny Cyzman, Toruń 2003, s. 11-56.
Świontek Sławomir, Dialog, dramat, metateatr, Warszawa 1999.
Traczyk Michał, O szalonej lokomotywie (według Witkacego) Grechuty i spółki, [w:] Musical. Poszerzanie pola gatunku, pod red. Joanny Maleszyńskiej, Joanny Roszak, Rafała Koschanego, Poznań 2013, s. 43-48.
Wyszogrodzki Daniel, Ale musicale! Złote stulecie 1918-2018, Warszawa 2018.
Bogucka Katarzyna, Na takim musicalu warto być, „Express Bydgoski” [online] 2010, nr 100 [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/93282.html.
BT, Koty po raz trzechsetny, „Przegląd” [online] 2007, nr 45 [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/46798.html.
Chojnowski Grzegorz, Retroteatr, e-teatr.pl [online] [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/65677.html.
Doczekalski Piotr, PAP, 05.09.2018, Wrocław. Kontrowersje związane z kampanią promującą Blaszany bębenek, e-teatr.pl [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/263432.html.
empik.com [online] [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.empik.com/szalona-lokomotywa-grechuta-marek,35057,muzyka-p?gclid=EAIaIQobChMIyciKkqnp4AIVCqaaCh14mAn-EAQYAyABEgIhvfD_BwE&gclsrc=aw.ds (internetowy serwis handlowy Empik.com).
e-teatr.pl [online] [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/programy/2013_12/61097/dzieje_grzechu__teatr_capitol_wroclaw_2009.pdf (program inscenizacji musicalu Dzieje grzechu w Teatrze Muzycznym Capitol we Wrocławiu z 2009 r.).
e-teatr.pl [online] [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web:http://www.e-teatr.pl/pl/programy/2013_12/56512/olivier__teatr_muzyczny_gdynia_1990.pdf (program inscenizacji musicalu Oliver! w Teatrze Muzycznym w Gdyni z 1990 r.).
e-teatr.pl [online] [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e teatr.pl/pl/programy/2013_12/55802/west_side_story__operetka_slaska_gliwice_1989.pdf (program inscenizacji musicalu West Side Story w Operetce Śląskiej w Gliwicach z 1989 r.).
e-teatr.pl [online] [dostęp 1, 2, 4, 5 marca, 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/index.html (wykazy i opisy inscenizacji musicali w polskich teatrach).
filmpolski.pl [online] [dostęp 4 czerwca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://filmpolski.pl/fp/index.php?film=122855 (opis serialu telewizyjnego Jana Rybkowskiego i Marka Nowickiego Kariera Nikodema Dyzmy z 1980 r.).
filmpolski.pl [online] [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://filmpolski.pl/fp/index.php?film=121749 (opis serialu telewizyjnego Konrada Nałęckiego Czterej pancerni i pies z l. 1966-1970).
filmpolski.pl [online] [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://filmpolski.pl/fp/index.php?film=521046 (opis spektaklu Teatru Telewizji Boso, ale w ostrogach Jana Tomaszewskiego z 1996 r.).
Fryc Katarzyna, Ballada o krwiopijcy, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” [online] 2004, nr 92 [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/1092.html.
Fryc Katarzyna, Kolejny hit od Teatru Szekspirowskiego, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” [online] 2016, nr 154 [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/225464.html.
Fryc Katarzyna, Znacie, to obejrzyjcie, „Gazeta Wyborcza Trójmiasto” [online] 2009, nr 81 [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/70520.html.
gandalf.com [online] [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.gandalf.com.pl/
m/szalona-lokomotywa/?gclid=EAIaIQobChMIxvW5-rLr4AIVBsYYCh3bfgoAEAQYAiABEgKsMv
D_BwE (sklep internetowy Gandalf. com.pl).
Katalog komputerowy Biblioteki Uniwersytetu Rzeszowskiego [online] [dostęp 3 czerwca 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://opac.ur.edu.pl/cgi-bin/wspd_cgi.sh/wo2_search.p?R=1&IDBibl=26&ID1=GJILMFLMQMGNFCHPLRNM&ln=pl.
Kostuś Magdalena, Trochę Broadwayu…, „Teatralia” [online] 2012, nr 12 [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/138425.html?josso_assertion_id=C807F01FA6D074F6.
Kowalczyk Janusz R, Stefan Żeromski do tańca, „Rzeczpospolita” [online] 20.01.2009 [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/65489.html.
Kowalski Wiesław, Odśwież Szekspira!, „Teatr dla Was” (portal internetowy) 5.04.2012 [online] [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/137052.html.
mdk.czechowice-dziedzice.pl [online] [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://mdk.czechowice-dziedzice.pl/oferta-zajec-new/czechowicki-teatr-muzyczny-movimento/ (strona internetowa MDK w Czechowicach-Dziedzicach – zakładka, dotycząca amatorskiego Teatru Muzycznego Movimento).
MO, Pożegnanie z tytułem w Rozrywce. „Jekyll & Hyde” w weekend ostatni raz na afiszu, „Gazeta Wyborcza Katowice” [online] 01.12.2017 [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/251738.html.
Odziomek Marta, Życie to jest to! Przekonują w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej, „Gazeta Wyborcza Katowice” [online] 17.03.2014, e-teatr.pl [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/179308.html.
Panek Jakub, Zagraj mi to jeszcze raz, „Wiedźmin”, e-teatr.pl, 02.10.2017 [online] [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/248583.html.
Papuczys Tobiasz, Żeromski bez wyrazu, „Nowa Siła Krytyczna” [online] 21.01.2009 [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/65584.html.
Pietrasik Zdzisław, Cham nie ma racji, „Polityka” [online] 2006, nr 15 [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e teatr.pl/pl/artykuly/24619.html?josso_assertion_id=F0DD39C2418BDEE9.
Poznań. Zlot fanów musicalu „Jekyll & Hyde”, 01.03.2017, e-teatr.pl [online] [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/237482.html.
pw, Akcja: „Zły” wraca do repertuaru Teatru Muzycznego w Gdyni!, „Gazeta Świętojańska” [online] 30.10.2018 [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/266286.html.
Reszka Jarosław, Chłopi bez Cepelii, „Express Bydgoski” [online] 2014, nr 105 [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e teatr.pl/pl/artykuly/182405.html.
Rudziński Łukasz, Średnio udana „My Fair Lady” w Teatrze Muzycznym, www.trojmiasto.pl (portal internetowy) 06.04.2009 [online] [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/70540.html.
Sobieniecka Dorota, Tańczący z krwinkami, „Głos Wybrzeża” [online] 2004, nr 74 [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/1132.html.
Szczyrba Mariola, Bez gwałtu na Żeromskim, www.kulturaonline.pl (portal internetowy), e-teatr.pl [online] [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/65040.html?josso_assertion_id=4801769753DF6A59.
Szydłowski Roman, Wisła Side Story, czyli czerniakowski musical, „Trybuna Ludu” [online] 1971, nr 27 [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/106697.html.
Tomczyńska Agata, Wrocław. „Mistrz i Małgorzata” po raz setny w Capitolu, PAP 30.01.2018, e-teatr.pl [online] [dostęp 5 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/254216.html.
Wach-Malicka Henryka, Wszyscy go kochali…, „Dziennik Zachodni” [online] 2005, nr 168 [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/14704.html.
Wierzbicki Marek, Efekt Macieja Korwina - "Majferka" w Teatrze Muzycznym, www.gazeta.razem.pl, 07.04.2009, e-teatr.pl [online] [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/70616.html?josso_assertion_id=8127E2F5EE96FB7C.
Wyszomirski Piotr, Jola Rutowicz w Ascot albo walka płci oraz kapelusze, www.gazeta.razem.pl, 07.04.2009, e-teatr.pl [online] [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/70617.html.
youtube.com [online] [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.youtube.com/watch?v=tbLNrMwwfNg (fragment inscenizacji musicalu Piotra Dziubka Chłopi w Teatrze Muzycznym w Gdyni z 2013 r.).
youtube.com [online] [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.youtube.com/watch?v=0Hs6OwQzcd4 (fragment inscenizacji musicalu Piotra Dziubka Chłopi w Teatrze Muzycznym w Gdyni z 2013 r.).
youtube.com [online] [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.youtube.com/watch?v=l-I-q7xPuaI (nagranie piosenki Trzy kwadranse z musicalu Piotra Dziubka Lalka).
youtube.com [online] [dostęp 23 maja 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.youtube.com/watch?v=Idapk8N33ZA (nagranie piosenki Wokulski to wariat z musicalu Piotra Dziubka Lalka).
youtube.com [online] [dostęp 2 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: https://www.youtube.com/watch?v=lw2OTo17HiY (zapis filmowy premiery Cienia, wystawionego w 1996 r. przez Teatr Muzyczny Movimento, działający w Miejskim Domu Kultury w Czechowicach-Dziedzicach w reżyserii B. Bielaczyc).
Zając-Kiedysz Aleksandra, „Trzecia droga”. Rozważania o teatrze Wojciecha Kościelniaka, „Autograf” [online] 2016, nr 3 [dostęp 4 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/226660.html .
Zalesiński Jarosław, Klasyka musicalowego gatunku na oldskulowo, „Polska Dziennik Bałtycki” [online] 2016, nr 155 [dostęp 1 marca 2019]. Dostępny w World Wide Web: http://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/225519.html.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
Stats
Number of views and downloads: 1416
Number of citations: 0
