Gnostic Elements in Juliusz Slowacki’s Genesian Thought
DOI:
https://doi.org/10.12775/SPLP.2019.015Keywords
Gnosis, Gnosticism, Genesian thought, good, evil, spirit, theistic mystical gnosisAbstract
So-called “Genesian works” written in the second half of the 1840s by Juliusz Słowacki, as well as his correspondence from this period, have been a subject of interest of Romanticism literature researchers for many years. They analyse this part of the creative heritage of the poet in dependence on the ideological and artistic “key”. Therefore, many different opinions about a given motif or the wri- ter’s thoughts are often proposed. This article is an attempt to understand Slowacki’s legacy, above all “The Genesis of the Spirit”, “The Spirit-King” and some letters, from the Gnostic perspective. His universe of ideas in that particular period can be seen in the context of Gnosticism; however, this kind of interpretative is certainly open to criticism. The Gnostic cognitive process or, precisely speaking, the theistic mystical Gnosis is an expression of experience of the poet himself. It is a description of the psychic structure and existence. On the other hand, in the ontological order, the psychic existence appears as a “copied” structure and existence of the Spirit or even the Divinity. It turns out to be a world of manifestations of the same Spirit. One should not rationalise that “whole” as the given content exceeds – due to its form and its object – the capacity of a philosophical discourse.
References
Berlin I., Pod prąd. Eseje z historii idei, Zysk i S-ka, Poznań 2002.
Biliński K., Biblia i historiozofia. „Kordian” jako synteza wczesnej twórczości Juliusza Słowackiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1998.
Bychowski G., Słowacki i jego dusza. Studjum psychoanalityczne, Wydawnictwo J. Mortkowicza, Warszawa 1930.
Dernałowicz M., Juliusz Słowacki, Interpress, Warszawa 1985.
Dzieje Świętego Tomasza Apostoła, przeł. L. Rzymowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2002.
Gogacz M., Filozoficzne aspekty mistyki. Materiały do filozofii mistyki, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1985.
Grzęda E., „Kaszel socjalny” a romantyczna narkomania, „Prace Literackie” 1994, nr 33, s. 77–86.
Jonas H., Religia gnozy, Platan, Kryspinów 1994.
Jung C.G., Archetypy i symbole, przeł. J. Prokopiuk, Czytelnik, Warszawa 1976.
Jung C. G., Podróż na wschód, przeł. W. Chełmiński, J. Prokopiuk, PWN, Warszawa 1989.
Komar A., Kawalerskie życie Juliusza Słowackiego – trend epoki czy autokreacja, „Acta Universitatis Wratislaviensis” 2009, t. 49, s. 115–128.
Koprowski P., Duch i ludzie w myśli genezyjskiej Juliusza Słowackiego. Etiuda badawcza, „Studia Pelplińskie” 2018, t. 52, s. 185–194.
Kowalczykowa A., Słowacki, PWN, Warszawa 1999.
Liszka P., Żródło i rozwój gnozy hellenistycznej w chrześcijaństwie, „Studia Pelplińskie” 2016, t. 49, s. 201–214.
Łubieniewska E., Upiorny Anioł. Wokół osobowości Juliusza Słowackiego, Universitas, Kraków 1998.
Milton J., Raj utracony, przeł. M. Słomczyński, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2002.
Prokopiuk J., Gnoza, gnostycyzm, manicheizm. Apologia pro domo sua, „Literatura na Świecie” 1987, nr 12, s. 3–11.
Rudolph K., Gnoza. Istota i historia późnoantycznej formacji religijnej, Nomos, Kraków 1995.
Samuels A., Shorter B., Plaut F., Krytyczny słownik analizy jungowskiej, UNUS, Londyn 1986.
Scholem G., Mistycyzm żydowski, Czytelnik, Warszawa 1997.
Sharp D., Leksykon pojęć i idei C. G. Junga, Wydawnictwo Wrocławskie, Wrocław 1998.
Słowacki J., Genezis z Ducha, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2004.
Słowacki J., Krąg pism mistycznych, oprac. A. Kowalczykowa, Ossolineum, Wrocław 1997.
Słowacki J., Król-Duch. Rapsod I, Universitas, Kraków 2002.
Słowacki mistyczny, red. M. Janion, M. Żmigrodzka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1981.
Starnawski J., Słowacki we wspomnieniach współczesnych, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1956.
Teksty z Nag-Hammadi, przeł. A. Dembska, W. Myszor, Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1979.
Tomkowski J., Juliusz Słowacki i tradycje mistyki europejskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1984.
Zmorzanka A. Z., Transformacja mitu gnostyckiego we współczesnych utworach literackich, „Studia Antiquitatis Christianae” 1996, nr 12, s. 84–92.
Zwierzyński L., Egzystencja i eschatologia. Genezyjska wyobraźnia Słowackiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2008.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
Stats
Number of views and downloads: 909
Number of citations: 0