https://apcz.umk.pl/SPLP/issue/feed Studia Pelplińskie 2021-11-10T11:23:05+01:00 Janusz Szulist szulist@umk.pl Open Journal Systems <p style="margin-bottom: 0cm;">„Studia Pelplińskie” są wydawane Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie wraz z Wydawnictwem „Bernardinum”. Pierwszy numer rocznika ukazał się w 1969 roku z inicjatywy ks. bpa Kazimierza Józefa Kowalskiego. Przesłaniem i założeniem ówczesnego czasopisma było wskrzeszenie świetności naukowej środowiska chełmińskiego, właściwej okresowi międzywojennemu.</p><p style="margin-bottom: 0cm;">Misją „Studiów Pelplińskich” jest integracja środowiska naukowego diecezji oraz propagowanie na arenie ogólnopolskiej i międzynarodowej zdobyczy badawczych ludzi Pomorza.</p><p style="margin-bottom: 0cm;">Redaktorami „Studiów Pelplińskich” byli: ks. Eugeniusz Wajszczak (1969), ks. Wacław Eborowicz (1971-1979), bp Zygfryd Kowalski (1980-1981), ks. Jerzy Buxakowski (1982-1992), ks. Wiesław Mering (1996-2002), ks. Antoni Bączkowski (2003-2013), ks. Janusz Szulist (od 2013).</p> https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34514 Pojęcie nowej ewangelizacji w ujęciu Josepha Ratzingera/Benedykta XVI 2021-08-21T15:20:06+02:00 Jarosław Babiński jbabinski@wp.pl <p>Nowa Ewangelizacja powinna znaleźć zasadnicze miejsce w posłudze Kościoła naszego czasu. Dlatego Kościół musi raz jeszcze podjąć wysiłek zrozumienia tego, czym jest Nowa Ewangelizacja. Jak zauważa papież-emeryt Benedykt XVI – pojęcie to funkcjonuje na sposób hasła, terminu technicznego. W konsekwencji stało się wręcz pojęciem bez znaczenia, o niedookreślonej treści, a przynajmniej powierzchownym i pozbawionym większego znaczenia i sensu. Stąd jako szczególne zadanie postrzega Benedykt XVI konieczność dookreślenia jego treści i formułuje w tym zakresie swoje propozycje, zdecydowanie przeciwstawiając się uproszczeniem i zafałszowaniom terminu nowej ewangelizacji. Oznacza to jednak tak naprawdę przypomnienie, czym miała być nowa ewangelizacja – która została już zdefiniowana w czasie kontynentalnych Zgromadzeń Synodalnych, będących przygotowaniem Kościoła do jubileuszowego roku 2000. Oznacza ona odrodzenie życia wiary Kościołów lokalnych; inicjację procesów dostrzegania i rozumienia przemian, podjęcie nowych zobowiązań z myślą o radosnym i udzielającym się innym głoszeniu Ewangelii Jezusa Chrystusa</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34515 Działalność Antoniego Baraniaka SDB na forum Konferencji Episkopatu Polski i jej komisji (1951–1977) 2021-08-21T15:20:06+02:00 Michał Białkowski bialkowski@umk.pl <span>Antoni Baraniak SDB odegrał znaczącą rolę w pracach Konferencji Episkopatu Polski oraz jej komisji specjalistycznych. Formalnie od 1951 r. był członkiem Konferencji Episkopatu Polski, w praktyce jednak w posiedzeniach planarnych uczestniczył od 1957 r., gdy został mianowany arcybiskupem metropolitą poznańskim. Równocześnie wszedł w skład Komisji Głównej/Rady Głównej Episkopatu Polski. Jego aktywność obejmowała kilka obszarów działań: nauczanie pasterskie; kształtowanie stosunków z władzami PRL; wkład w posoborową reformę statusu prawnego KEP; kontakty ze Stolicą, konferencjami episkopatów oraz udział w gremiach watykańskich. Ważnym odcinkiem zaangażowania na forum Konferencji Episkopatu Polski był udział w pracach komisji specjalistycznych. Od 1959 r. aż do śmierci w 1977 r. Antoni Baraniak SDB przewodniczył Komisji Soborowej/Komisji do Spraw Realizacji Uchwał Soboru Waty<span>kańskiego II. Moderowana przez niego działalność tego gremium obejmowała:</span> 1) animowanie ogólnopolskich programów duszpasterskich zawierających elementy przygotowania pastoralnego do Soboru Watykańskiego II (m.in. „Czuwań Soborowych”); 2) koordynację i porządkowanie przygotowań do poszczególnych sesji soborowych, w szczególności redakcji schematów soborowych; 3) ogólne nadzorowanie prac studyjnych nad dokumentami soborowymi, w tym wydania ich edycji polskiej oraz komentarzy; 4) starania o tworzenie literatury popularyzującej i przybliżającej dorobek Soboru, a także powstawanie różnorodnych pomocy duszpasterskich; 5) wyznaczanie głównych kierunków odnowy posoborowej, ich dostosowanie do możliwości i potrzeb duszpasterskich Kościoła katolickiego w Polsce oraz koordynowanie współdziałania w tym wymiarze poszczególnych komisji episkopatu; 6) formułowanie postulatów związanych z wdrażaniem reform posoborowych w Kościele Powszechnym, w tym odnoszących się do problematyki poruszanej na Synodach Biskupów. Ponadto – w latach 1959-1965 – zasiadał w Komisji Wydawnictw Katolickich, co miało bezpośredni związek z przygotowaniami do Millenium Chrztu Polski oraz pracami Soboru Watykańskiego II. </span> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34516 UMOWA DZIERŻAWY CEŁ KRÓLEWSKICH PODSTOLEGO BRACŁAWSKIEGO MACIEJA JÓZEFA DZIEMBOWSKIEGO Z 1750 ROKU 2021-08-21T15:20:06+02:00 Piotr Maciej Dziembowski dziembowski@o2.pl <p>W Archiwum Państwowym w Poznaniu, znajduje się zbiór dokumentów dotyczący spuścizny po Antonim Kossowskim, podkomorzym nadwornym koronnym i administratorze ceł królewskim. W aktach tych zachował się dokument z 24 listopada 1750 roku dotyczący oddania w dzierżawę ceł królewskich z prowincji mazowieckiej, podlaskiej oraz z komory lubelskiej i sandomierskiej, udzielonej podstolemu bracławskiemu Maciejowi Józefowi Dziembowskiemu. Z kontraktu dowiadujemy się o wysokościach rocznych opłat, sposobie ich płatności i o zaleceniach co do prowadzenia poboru cła.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34517 PRYMAT APOSTOŁA PIOTRA W EWANGELII MATEUSZA 16,18-19 2021-08-21T15:20:06+02:00 Paweł Głowacki info@pawelglowacki.pl <p>Artykuł porusza problem właściwej interpretacji Piotrowego tekstu z Ewangelii Mateusza 16,18-19. Opiera się on głównie na protestanckich ale także prawosławnych i katolickich komentarzach do tych wersetów. Jezus nadał apostołowi Piotrowi wyjątkową i najwyższą władzę w Królestwie Bożym. Syn Boży zmienił Szymonowi imię na Piotr, aby pokazać jemu i innym, że ten apostoł otrzymał nową godność i misję, która polega na byciu skałą dla przyszłej wspólnoty wierzących. Co więcej, Jezus powierzył Piotrowi „Klucze Królestwa” w taki sam sposób, jak w Starym Testamencie król z rodu Dawida wyznaczył swojego własnego pierwszego ministra, królewskiego rządcę, przekazując mu „klucz rodu Dawida”. Dlatego Piotr zajmuje ten sam urząd, z tą samą najwyższą władzą pod rządami nowego żydowskiego króla, Jezusa Chrystusa. Oznacza to również, że urząd ten jest przechodni i przechodzi z jednego królewskiego rządcy na kolejnego. Ponadto Piotr otrzymał moc „wiązania i rozwiązywania” pod specjalną Bożą protekcją zwaną nieomylnością. Z tych powodów katolicka interpretacja, która nie ignoruje żydowskiego kontekstu i starotestamentowych aluzji do tego fragmentu, w rzeczywistości rzuca nowe światło na właściwą interpretację tego Mateuszowego fragmentu i samej roli apostoła Piotra.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34518 La théologie africaine, un essai de théologie pratique 2021-08-21T15:20:06+02:00 Pascal Habimana pascahab@yahoo.fr <span>Celem tego artykułu jest wykazanie, że teologia afrykańska jest zarówno teologią praktyczną, jak i teologią spekulatywną. Jest to teologia, która zrodziła się z perspektywy znalezienia właściwej metody ewangelizacji na kontynencie afrykańskim. Aby to zrobić, teologia przeszła różne etapy, które doprowadziły ją do dojrzałości naukowej. Dzięki wysiłkom, teologia ta przedstawia drogę do głębszej ewangelizacji w afrykańskim kontekście kulturowym. Inkulturacja, jako jeden ze sposobów uprawiania teologii w Afryce, stała się kluczowym słowem w teologii afrykańskiej. Inkulturacja ma tę zaletę, szczerokiego i bezkompromisowego dialogu między Ewangelią a kulturami. Ten dialog umożliwia następnie przyswojenie przesłania Ewangelii w różnych kulturach afrykańskich. </span> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34519 Patriotyczne karty pocztowe z kolekcji ks. Stanisława Roehlego 2021-08-21T15:20:06+02:00 Agnieszka Nieszporek agnieszka.nieszporek@interia.pl <p>W artykule przeanalizowałam dwadzieścia dwie karty pocztowe o tematyce patriotycznej z kolekcji ks. Stanisława Roehlego. Źródła pochodzą z I poł. XX wieku i dotyczą w większości czasów zaborów. Zaprezentowano na nich wielość motywów i symboli ukazanych na kartach pocztowych: wizerunki Polonii, odwołania do historii – rycerzy, powstańców, bohaterów narodowych, ważnych bitew, motywów heraldycznych, symbolu Orła Białego, ludowości czy twórców kultury polskiej. Na ich przykładzie ukazano, jak ważną funkcję pełniły w społeczeństwie polskim: odwoływały się do sfery emocjonalnej, uczyły postaw moralnych, budziły ducha narodu, utrwalały świadomość narodową, konsolidowały różne warstwy społeczne, uczyły historii, budziły nadzieję i otuchę, pokazywały piękno ojczyny oraz stwarzały możliwości prezentacji tych treści warstwom mniej wykształconym. W czasach po odzyskaniu niepodległości, stawały się wyrazem wdzięczności za ojczyznę oraz troski o jej przyszłe losy.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34520 WOKÓŁ KANONIZACJI ŚWIĘTEGO ROCHA 2021-08-21T15:20:06+02:00 Zdzisław Ossowski zdzislaw.ossowski@gmail.com <p>Problem kanonizacji świętego Rocha sięga swoimi początkami wieków średnich. Szczególnie odnotować należy problem braku bulli kanonizacyjnej informującej Kościół Powszechny o dokonanej przez papieża kanonizacji. Ta, w przeciągu wieków, w swojej formie przybierała różnego rodzaju rozwiązania; różniła się zasadniczo kanonizacja wieków średnich od kanonizacji nowożytnej. Wielu papieży wypowiadało się na ten temat szukając optymalnego rozwiązania. Z jednej strony sprostania zapotrzebowaniom wiernych, z drugiej ujednolicenia procedur doprowadzających do wymaganego celu. Taki zamiar osiągnięto za sprawą wielu papieży wypowiadających się w różnego rodzaju dokumentach Stolicy Apostolskiej, które zostały w niniejszym artykule chociaż częściowo uwzględnione. Przedstawienie procedur doprowadzających do aktu kanonizacji, począwszy od wieku X po wiek XVI, zajmowało wysiłki kilkunastu papieży. To o nich wspominamy szczególnie w kontekście nieistniejącej dziś bulli kanonizacyjnej świętego Rocha. Poszukiwania okoliczności jej powstania i ogłoszenia przedstawiamy w kontekście materiałów źródłowych; już nie tylko bulli papieskich, ale istniejących najstarszych hagiografii świętego, począwszy od Vita sancti Rochi Francesca Dieda, księgi Anonima niemieckiego, Acta Breviora, aż po La vie et légénde de Monseigneur saint Roch Jehana Phelipota. Pojawiające się w nich punkty wspólne życiorysu świętego Rocha, ale i różnice, pozwalają na przeprowadzenie analizy odpowiadającej na pytanie, czy kanonizacja świętego Rocha dokonała się podczas Soboru w Konstancji (1414–1418), czy też w innych okolicznościach. Ponadto przedstawione zostały w niniejszym opracowaniu argumenty pośrednie, które w odróżnieniu od historycznych jednoznacznie, od czasów śmierci świętego, przyczyniały się do powstania jego kultu. Są to argumenty liturgiczne, o powszechnej dla Kościoła rozpiętości, jak i argumenty artystyczne, dokumentujące święte życie patrona od zarazy dżumy. W wielu miejscach, dzięki obrazom i rzeźbom, silna wiara w szybkim czasie stała się elementem propagującym kult świętego nie tylko w Europie. Artykuł kończy hipoteza ukierunkowana na trop odnalezienia – zdaniem autora – zaginionej bulli, która rozwiązałaby powstałe i narastające wokół świętego Rocha wątpliwości.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34523 OD FENOMENOLOGII DO TOMIZMU? O INTELEKTUALNEJ DRODZE EDYTY STEIN DO ŚWIĘTEGO TOMASZA 2021-08-21T15:20:06+02:00 Łukasz Pałubicki lpalubicki8@gmail.com <span>Artykuł pokazuje powiązania i podobieństwa między myślą Edyty Stein i świętego Tomasza z Akwinu. Główny problem sformułowany został w sposób następujący: czy możemy mówić o intelektualnej drodze Edyty Stein do świętego Tomasza z Akwinu? Analizy pokazały, że Edyta Stein była osobą poszukującą prawdy w całym swoim życiu a na tej drodze ku prawdzie istotne miejsce zajmuje święty Tomasz. Droga ta posiada trzy główne fazy: fenomenologiczną, chrześcijańską i mistyczną. Do spotkania ze świętym Tomaszem dochodzi w czasie „fazy chrześcijańskiej”. Żydowską myślicielka tłumaczyła dzieła Akwinaty, porównywał jego system z rozważaniami Husserla i sama twórczo komentowała analizy Doktora Anielskiego. Spotkanie z fenomenologią i tomizmem doprowadziło Edytę Stein do decyzji wstąpienia do klasztoru karmelitańskiego i analiz doświadczenia mistycznego.</span> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34524 DLACZEGO WŚRÓD ŚWIĘTYCH USTRONI BŁ. DOROTY Z MĄTÓW BRAK CYSTERSKIEJ OLIWY I PELPLINA? 2021-08-21T15:20:06+02:00 Małgorzata Parcheniak s.jana.odtrojcy.przenajswietszej.pustelnia@eremitki.pl <p>Przedmiotem artykułu jest próba interpretacji faktu pielgrzymiej nieobecności bł. Doroty z Mątów (1347-1394) w stosunkowo bliskich topograficznie dwóch ośrodkach duchowości cysterskiej w Oliwie i Pelplinie. Bł. Dorota z Mątów w celu odnowienia ducha codziennie nawiedzała „święte ustronia” w Gdańsku, a okresowo również „święte ustronia” w miejscowościach, do których pielgrzymowała. W historii teologii duchowości udokumentowano sekwencję, odbytych przez nią pielgrzymek do odległych sanktuariów średniowiecznej Europy, w tym m.in. do: Koszalina, Piaseczna, Akwizgranu, Finsterwalde (Einsiedeln), Rzymu i Kwidzyna. Analiza powołanych źródeł wykazała, że bł. Dorota z Mątów nigdy nie podjęła pielgrzymki do dwóch ośrodków duchowości cysterskiej w Oliwie i w Pelplinie pomimo stosunkowo niewielkiej odległości od miejsca jej zamieszkania w tzw. okresie gdańskim (1363-1391) jej życia. Fakt ten zaskakuje i rodzi pytanie o przyczyny takiej decyzji. Artykuł ten stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, które zostało postawione w tytule opracowania, na podstawie zanalizowanych źródeł cysterskich i dorotańskich. Niemniej, zagadnienie pozostaje nadal otwarte.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34526 Ślady dołkowe na obszarze Polski - katalog 2021-08-21T15:20:06+02:00 Seweryn Pauch sewerynpauch@wp.pl <p>Prezentowany tekst jest zestawieniem miejscowości z obszaru całej Polski, w których znajdują się świątynie posiadające na swych elewacjach ślady dołkowe. Celem niniejszego tekstu jest wskazanie rozległości występowania tak charakterystycznego zjawiska, które pozostaje niejednoznacznie rozpoznane w swej genezie. Przedstawiony katalog pozwala też prześledzić zmiany zachodzące w ilości śladów zinwentaryzowanych przez kolejnych badaczy, co wskazuje jednoznacznie na zanikanie przedmiotowych otworów. </p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34528 Homilia liturgiczna według ks. Kazimierza Bieszka pioniera Ruchu Liturgicznego w Polsce 2021-08-21T15:20:06+02:00 Waldemar Prondzyński w.prondzinski@onet.pl <p>Ks. Kazimierz Bieszk (1890-1946) to jeden z najbardziej znanych propagatorów odnowy liturgicznej w Polsce, szczególnie na Pomorzu. Z pasją i wiarą pochylał się nad formą i treścią zawartą w liturgii Kościoła, by w duchu Ruchu Liturgicznego dzielić się tym spojrzeniem głosząc homilie, pisząc artykuły na łamach czasopism: „Misterium Christi”, „Pielgrzyma”; oraz prowadząc wykłady w WSD w Pelplinie. Jego przekaz oparty był na: miłości do liturgii, rozumieniu pastoralnego jej charakteru oraz dogmatycznych podstaw głoszenia Słowa. Ks. Bieszk był świadomy jak ważną rolę w duszpasterstwie jako wychowaniu do świadomego, czynnego i owocnego udziału w Liturgii, pełnią kazania, homilie oraz rekolekcje o tematyce liturgicznej. Uważał, że Liturgia powinna być dla kaznodziei punktem wyjścia, jeśli ten chce prowadzić wiernych właśnie do Liturgii. Efekt pracy liturgicznego wychowania, kompetencje ks. Bieszka, używane najnowsze metody oraz idee szkoły twórczej, wpłynęły m.in. na wykształcenie wielu żarliwych katechetów oraz prefektów szkół średnich diecezji chełmińskiej. W konsekwencji skutkiem odnowy życia liturgicznego była także odnowa kaznodziejstwa. </p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34529 100-lecie stygmatyzacji św. Ojca Pio z Pietrelciny – nowe spojrzenie 2021-08-21T15:20:06+02:00 Walter Rachwalik tatus56@o2.pl <p>Św. Ojciec Pio jest jedynym kapłanem katolickim, któremu Bóg udzielił przywileju stygmatyzacji widzialnej. Przez pół wieku (1918-1968) wierni z całego świata przybywali do San Giovanni Rotondo, aby mogli osobiście zobaczyć Rany Zbawiciela, gdy odprawiał on Ofiarę Mszy Świętej. W 2006 r. w udostępnionych badaczom archiwach watykańskich odkryto akta z tajnej wizytacji, którą w imieniu Świętego Oficjum w 1921 roku przeprowadził w klasztorze kapucyńskim bp R.C. Rossi. On też jako pierwszy poznał nieznaną do 2006 r. przyczynę stygmatyzacji Świętego.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/34530 Historia Polski w przepowiadaniu bł. ks. Jerzego Popiełuszki 2021-08-21T15:20:06+02:00 Grzegorz Kamil Szczecina grzesszczecina@interia.pl <p>Wśród wielu tematów, które w swoim nauczaniu, głoszonym podczas Mszy św. za Ojczyznę (1982-1984), podejmował bł. ks. Jerzy Popiełuszko, na wyróżnienie zasługuje kontekst patriotyczny. Miał on na celu m.in. formację tożsamości narodowej, miłości do Ojczyzny wiernych oraz przekaz dziejów Polski. Służyły temu odwołania męczennika komunizmu do przeszłości kraju, które zawarł w swoim nauczaniu. Wśród wielu wydarzeń przywołanych przez błogosławionego należy wskazać m.in. na: powstania narodowe w XIX w., dwie wojny światowe, bitwę warszawską, odzyskanie niepodległości w 1918 r., powstanie warszawskie, pamięć o Żołnierzach Wyklętych czy powojenne strajki robotników, aż do tych z sierpnia 1980 r. Wszystkie powyższe odwołania w przepowiadaniu warszawskiego kaznodziei były nie tylko zwykłym prezentowaniem faktów, skądinąd równie potrzebnym w państwowej propagandzie komunistycznej, ale przede wszystkim ukazaniem rodakom istoty poświęcenia i cierpienia, jaką okupiona były idee narodowe i wolność Ojczyzny na przestrzeni wieków. Celem było również podtrzymanie w wiernych, umęczonych terrorem stanu wojennego, nadziei oraz religijno-patriotycznych wartości, w realizacji których ks. Popiełuszko dostrzegał realną drogę ku przyszłej wolności oraz suwerenności Polski. </p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/33674 Liturgiczno-pastoralny aspekt rozwoju polskiej myśli teologicznej o Wniebowzięciu NMP 2021-08-21T15:20:06+02:00 Krzysztof Węsierski kwesierski@wp.pl <span>W artykule została podjęta kwestia wpływu liturgii na rozwój teologicznej prawdy o Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny. Śledząc jej treść zauważa się interesującą zależność między liturgią a Stolicą Apostolską. Z Jednej strony liturgia, stanowiąc wyznanie prawd niebiańskich, przy poddaniu Najwyższemu Urzędowi Nauczycielskiemu Kościoła, jest źródłem, które może dostarczać argumentów oraz świadectw dla rozeznania pewnego szczegółowego punktu nauki chrześcijańskiej. Natomiast z drugiej strony Stolica Apostolska nie tylko wyraża zgodę na wprowadzenie święta „Wniebowzięcia” Najświętszej Maryi Panny, lecz również ustalała autorytatywnie co jest jego treścią. To z kolei przyczynia się do wyjaśnienia przedmiotu obchodzonej uroczystości. Materiał źródłowy badanego zagadnienia stanowi wybrana polska literatura teologiczna w okresie od uroczystego ogłoszenia Wniebowzięcia 1.11.1950 r. do 1965 r. Studiując ją dostrzega się, iż mariolodzy budują swe wypowiedzi na kanwie <em>Pisma Świętego</em> i Tradycji Kościoła. Zgłębiając osiągnięcia polskiej mariologii dostrzega się kreatywną, samodzielną interpretację badanych źródeł. Dzięki temu wspomniani mariolodzy nie zatrzymują się tylko na studiowaniu treści źródeł, lecz sami prezentują nowe rozwiązania, które z kolei stanowią wkład w rozwój myśli mariologicznej. </span> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/33675 Znaczenie pielgrzymek dla chrześcijan epoki późnego antyku w relacji św. Paulina z Noli (354/355-431) 2021-08-21T15:20:06+02:00 Maciej Wojcieszak wojt474@wp.pl <p>W artykule zajęliśmy się kwestią znaczenia pielgrzymek dla chrześcijanina z epoki późnego antyku widzianych oczyma chrześcijańskiego erudyty Paulina z Noli (zm. 431r.). Poruszone zostały zagadnienia ważności pielgrzymki w życiu chrześcijańskim, zachęty do nich, sposoby podejmowania pielgrzymów w miejscach świętych oraz najpopularniejsze kierunki <em>peregrinatio</em> i przywożone z nich relikwie lub pamiątki. Kolekcja źródeł Paulina z Noli nie jest bogata, jednak spróbowaliśmy zaprezentować wycinek obrazu z życia chrześcijańskiego społeczeństwa w IV i Vw. Wielu kwestii Paulin niestety nie porusza, jak np. niebezpieczeństwa podróży lub czyni to pobieżnie jak w kwestii relikwii. Sam temat wymaga dalszych badań, zwłaszcza w analizie innych późnoantycznych chrześcijańskich autorów.</p> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie https://apcz.umk.pl/SPLP/article/view/33676 THOMAS HOBBES SOCIAL CONTRACT AS AN IDEA TRANSFORMATION FROM THEOLOGY TO POLITICAL PHILOSOPHY 2021-08-21T15:20:06+02:00 Przemysław Zientkowski zientekp@poczta.oney.pl <span>The article is an attempt to show the process of theoretical transformation of political theology into political philosophy on the basis of a draft of the social contract written by an English philosopher, Thomas Hobbes. This shift was not made only on the level of language changes, that is by replacing the theological nomenclature by new philosophical terms. More importantly, it became a pillar of a reinforced anthropological view of man, of the world and of social processes. Hence, the entire conceptual shift undeniably had a vital historical and cultural impact. </span> 2020-12-30T00:00:00+01:00 Prawa autorskie (c) 2021 Studia Pelplińskie