Powrót ambasadora. Przekład wspomnień Romualda Spasowskiego i jego recepcja w listach od czytelników

Abstrakt

Artykuł przedstawia historię przekładową wspomnień dyplomaty, Romualda Spasowskiego, dwukrotnego ambasadora Polski w Stanach Zjednoczonych i jednego z najwyższych rangą urzędników z bloku wschodniego, którzy wystąpili o azyl polityczny w USA. Mimo że decyzja ambasadora o pozostaniu w kraju urzędowania po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce odbiła się szerokim echem w prasie amerykańskiej, a wydane po angielsku wspomnienia, The Liberation of One (1986), doczekały się przekładów na niemiecki i francuski, do czytelnika polskiego trafiły dopiero prawie cztery dekady później. Celem artykułu, oprócz naszkicowania „powrotu” wspomnień ambasadora Polski, jest również ukazanie na podstawie materiału archiwalnego bezpośredniej reakcji czytelników na amerykańskie wydanie autobiografii Spasowskiego, czyli badanie mikro recepcji tekstu. Analiza zachowanych w archiwum Instytutu Hoovera listów do autora wskazuje na pozytywne przyjęcie książki, jej lektura nierzadko stanowiła dla czytelników formę emocjonalnego katharsis i zmierzenia się z własną historią poprzez zanurzenie się w opowieści ambasadora.