Wizje sił natury Thomasa Hobbes’a i Johna Locke’a
DOI:
https://doi.org/10.12775/RF.2026.013Słowa kluczowe
siły natury, wizja pesymistyczna Hobbes’a, wizja optymistyczna Locke’aAbstrakt
W czasach nowożytnych i najnowszych spore uznanie zyskał w filozofii, w nauce i w sztuce nurt naturalizmu, w którym eksponowane były różne siły sprawcze świata naturalnego, w tym cielesnej strony ludzkiego bytu. Jedni znajdowali w nich różnego rodzaju pozytywy, natomiast inni negatywy. Tym, co ich łączyło było przekonanie, że to, co jest najistotniejsze w ludzkim życiu rozgrywa się w świecie doczesnym i od rozwiązania jego problemów zależy ludzki los. Dla uzasadnienia tego przekonania kreślone były istotnie różniące się wizje sił natury. W tych rozważaniach odwołuje się do dwóch z nich, tj. wizji Thomasa Hobbes’a oraz Johna Locke’a. W pierwszej z nich eksponowane są przede wszystkim zagrożenia ze strony sił natury dla ludzkiego życia i współżycia z innymi. Natomiast w drugiej znajdowane jest w nich dla niego istotne wsparcie. Obie wizje były i są przedmiotem wielu dyskusji nie tylko filozofów, ale także wszystkich tych, którzy szukają odpowiedzi na pytanie: jak żyć w takiej zgodzie z naturą, aby nie zaszkodzić ani sobie, ani też tej naturze?
Bibliografia
Berkeley George. 2006. Trzy dialogi między Hylasem i Philonousem. Przekład Michał Filipczak. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.
Grzeliński Adam. 2019. Doświadczenie i rozum. Empiryzm Johna Locke’a. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Hayes Kevin J. 2008. The Road to Monticello: The Life and Mind of Thomas Jefferson. Oxford University Press.
Hobbes Thomas. 2023. Elementy prawa naturalnego i politycznego. Przełożył Krzysztof Wawrzonkowski. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Hobbes Thomas. 1954. Lewiatan czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego. Przełożył Czesław Znamierowski. Warszawa: PWN.
Hume David. 2001. Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Przekład Jan Łukasiewicz, Kazimierz Twardowski, Warszawa: Wydawnictwo Altaya Polska.
Locke John. 1992. Dwa traktaty o rządzie. Przekład: Zbigniew Rau, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Locke John. 1958. The Reasonabless of Christianity, Stanford: Stanford University Press.
Locke John. 2023. Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego. Przekład W.M. Kozłowski. Warszawa: Hachett Polska.
Mill John Stuart, 1959. O wolności. Przełożył Tadeusz Kotarbiński. Warszawa: PWN.
Hayes Kevin J. 2008. The Road to Monticello: The Life and Mind of Thomas Jefferson. Oxford University Press. P. 10.
Nowicki Andrzej.1979. Giordano Bruno. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Nowicki Andrzej. 1987. Vanini. Warszawa: Wiedza Powszechna.
Travelyan George Maccaulty. 1961. Historia społeczna Anglii. Od Chaucera do Wiktorii. Przekład Adam Klimowicz. Warszawa: PIW.
Wolter. 1953. Listy o Anglikach albo listy filozoficzne. Przełożył Juliusz Rogoziński. Warszawa: PIW.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Zbigniew Drozdowicz

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 56
Liczba cytowań: 0