Rozum, cnota, wychowanie i zwyczaj w An Essay to Revive the Antient Education of Gentlewomen (1673) Bathsuy Makin
DOI:
https://doi.org/10.12775/RF.2026.012Słowa kluczowe
Bathsua Makin, filozofia XVII wieku, edukacja kobiet, pojęcie rozumu, filozofia kobietAbstrakt
Artykuł analizuje Essay to Revive the Antient Education of Gentlewomen (1673) Bathsuy Makin w kontekście przemian pojęcia rozumu w siedemnastowiecznej Anglii. Celem pracy nie jest przedstawienie Makin jako prekursorki późniejszego dyskursu emancypacyjnego, lecz rekonstrukcja funkcji podstawowych pojęć jej argumentacji: reason, virtue, education i custom. Analiza ma charakter historyczno-pojęciowy i koncentruje się na sposobie, w jaki autorka wykorzystuje język moralności i teologii do sprawdzenia wewnętrznej spójności obowiązujących w jej epoce założeń dotyczących natury rozumu i człowieczeństwa. Artykuł pokazuje, że argumentacja Makin nie polega na formułowaniu nowej teorii rozumu, lecz na konsekwentnym zastosowaniu przyjmowanych w XVII wieku pojęć do oceny praktyk społecznych. W tym sensie Essay można odczytać jako świadectwo momentu, w którym rozum zaczyna pełnić funkcję kryterium refleksji nad porządkiem społecznym i jego uzasadnieniem.
Bibliografia
Allestree Richard. 1673. The Ladies Calling. Oxford: Oxford University Press.
Astell Mary. 1694. A Serious Proposal to the Ladies. London: Richard Wilkin.
Bacon Francis. 1620. Novum Organum. London: John Bill and William Barret.
Brink Jean R. 1991. „Bathsua Reginald Makin: ‘Most Learned Matron’”. Huntington Library Quarterly 54: 313–326.
Broad Jacqueline. 2002. Women Philosophers of the Seventeenth Century. Cambridge: Cambridge University Press.
Brown Sylvia. 1992. Women, Gender and Radical Religion in Early Modern England. Cambridge: Cambridge University Press.
Helms Jolene L. 1993. „Bathsua Makin’s An Essay to Revive the Antient Education of Gentlewomen in the Canon of Seventeenth-Century Educational Reform Tracts”. Cahiers Élisabéthains 44: 45–51.
Hobbes Thomas. 1954. Lewiatan, czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego, przeł. Czesław Znamierowski. Warszawa: PWN.
Hutton Sarah. 2016. Women, Philosophy and Science in Seventeenth-Century England. London: Joseph Johnson.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Joanna Smakulska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 48
Liczba cytowań: 0
