Relacje intelektualne między Szkołą Lwowsko-Warszawską a filozofią anglosaską
Słowa kluczowe
Kazimierz Twardowski, Szkoła Lwowsko-Warszawska, filozofia polska, filozofia anglosaskaAbstrakt
Zgodnie ze sformułowanym w 1911 roku na łamach Ruchu Filozoficznego programem filozoficznym Kazimierza Twardowskiego filozofia polska będzie miała szansę twórczo się rozwijać, jeśli nie ulegnie jednostronnym wpływom innych narodów, a będzie czerpać to, co najlepsze, z różnych tradycji. W związku z tym Twardowski starał się w sposób systemowy równoważyć wpływy niemieckie poprzez czerpanie m.in. z filozofii francuskiej i anglosaskiej. Niniejszy artykuł jest przeglądem najważniejszych interakcji intelektualnych (zarówno interpersonalnych, jak i intertekstualnych) między założoną przez Twardowskiego Szkołą Lwowsko-Warszawską a przedstawicielami filozofii brytyjskiej i amerykańskiej. Omówiona została recepcja wybranych filozofów brytyjskich (Hume’a, Milla, Russella) oraz amerykańskich (Peirce, James) wśród przedstawicieli SLW, a także działania służące śledzeniu życia filozoficznego w Wielkiej Brytanii i USA (np. sprawozdania z zawartości anglojęzycznych czasopism oraz staże podoktorskie w krajach anglosaskich). Przedstawiono również przykłady recepcji filozofii i logiki Szkoły Lwowsko-Warszawskiej wśród filozofów brytyjskich i amerykańskich.
Bibliografia
Brożek Anna. 2018. „Große Geschichte. Wizyta Rudolfa Carnapa w Warszawie w 1930 roku”. Studia z Filozofii Polskiej 13: 39–64.
Brożek Anna. 2019. „Interpersonal and Intertextual Relations in the Lvov-Warsaw School”. W: Interdisciplinary Investigations into the Lvov-Warsaw School, red. Anna Drabarek, Jan Woleński, Mateusz Radzki, 87–116. Cham: Springer Verlag.
Brożek Anna. 2022. „Pragmatism and Pragmatic Motives in the Lvov-Warsaw School”. W: At the Sources of the Twentieth-Century Analytical Movement: Kazimierz Twardowski and His Position in European Philosophy, red. Anna Brożek, J acek Jadacki, 156–188. Boston: Brill.
Hiż Henryk. 1997. „Peirce’s Influence on Logic in Poland”. W: Studies in the Logic of Charles Sanders Peirce, red. Natan Houser, Don Roberts, James Van Evra, 264–270. Bloomington: Indiana University Press.
Hosiasson Janina. 1930/1931. „Studia w Cambridge”. Ruch Filozoficzny 12(1–10): 218b–221a.
James William. 1911. Filozofia wszechświata. Lwów: H. Altenberg.
Kotarbiński Tadeusz. 1930/1931. „Wrażenia z Kongresu Filozoficznego w Oksfordzie”. Ruch Filozoficzny 12(1–10): 1–7.
Łukasiewicz Jan. 1908. „Pragmatyzm: nowa nazwa pewnych starych kierunków myślenia”. Przegląd Filozoficzny 11(4): 341–342.
Łukasiewicz Jan. 1928/1929. „Wrażenia z VI Międzynarodowego Zjazdu Filozoficznego”. Ruch Filozoficzny 11(1–10): 1–5.
Łukasiewicz Jan. 2017. Pamiętnik. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Semper.
Nagel Ernest. 2016 [1936]. „Wrażenia i oceny dotyczące europejskiej filozofii analitycznej” (fragmenty). W: Fenomen Szkoły Lwowsko-Warszawskiej, red. Anna Brożek, Alicja Chybińska, 177–189. Lublin: Wydawnictwo Academicon.
Ossowska Maria. 1924. „Ontologia Bertranda Russella”. Przegląd Filozoficzny 27(3–4): 230–254.
Rechlewicz Wojciech. 2024. Wiara i supozycje. Wokół filozofii i psychologii religii Władysława Witwickiego. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Russell Bertrand. 1901. „On the Notion of Order”. Mind 10(1): 30–51.
Russell Bertrand. 1903. Principles of Mathematics. Cambridge: Cambridge University Press.
Russell Bertrand. 1923. Wychowanie a ustrój społeczny. Warszawa: Rój.
Russell Bertrand. 1932. Przebudowa społeczna. Warszawa: Rój.
Russell Bertrand. 1939. O wychowaniu. Warszawa: Nasza Księgarnia.
Russell Bertrand. 1939. Zarys filozofii. Warszawa: Wydawnictwo J. Przeworskiego.
Russell Bertrand, Alfred N. Whitehead. 1910–1913. Principia Mathematica. Vol. 1—3. Cambridge: Cambridge University Press.
Schaar Maria van der. 2016. „Brentano, Twardowski and Stout: From Psychology to Ontology”. W: The Oxford Handbook of the History of Analytic Philosophy, red. M. Beaney. Oxford: Oxford University Press [wydanie online].
Schmierer Zygmunt. 1932–1936. „Założenia egzystencjalne systemu Russella”. Ruch Filozoficzny 13(5–10): 130b.
Smolka Franciszek. 1921. „Krytyka Russellowskiej zasady błędnego koła”. Przegląd Filozoficzny 23: 227–244.
Struve Henryk. 1911. „Słówko o filozofii narodowej polskiej”. Ruch Filozoficzny 1(1): 1–3.
Tarski Alfred. 1923. „Sur les «truth-functions» au sens de MM. Russell et Whitehead”. Fundamenta Mathematica 5: 59–74.
Twardowski Kazimierz. 1911. „Jeszcze słówko o polskiej filozofii narodowej”. Ruch Filozoficzny 1(6): 113–115.
Twardowski Kazimierz. 1919. „O jasnym i niejasnym stylu filozoficznym”. Ruch Filozoficzny 5(2): 25–27.
Twardowski Kazimierz. 1921. „Symbolomania i pragmatofobia”. Ruch Filozoficzny 6(1–2): 1–10.
Twardowski Kazimierz. 1965 [1894]. „O treści i przedmiocie przedstawień”. W: Wybrane pisma filozoficzne, 3–91. Warszawa: PWN.
Twardowski Kazimierz. 1975 [1924/1925]. „Wykłady z teorii poznania”. Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej 21: 241–299.
Twardowski Kazimierz. 1997. Dzienniki. T. 1—2. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Witwicki Władysław. 1905. „Tezy o zadaniu etyki naukowej”. Przegląd Filozoficzny 8(4): 389.
Witwicki Władysław. 1913. „William James jako psycholog”. Przegląd Filozoficzny 16(1): 21–63.
Witwicki Władysław. 1939. La foi des éclairés. Paris: F. Alcan.
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Anna Brożek
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 0
Liczba cytowań: 0
