Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Ruch Filozoficzny

Narcyz Łubnicki as the Founder of the Theory of Knowledge, Logic, Methodology, and History of Philosophy at the UMCS
  • Home
  • /
  • Narcyz Łubnicki as the Founder of the Theory of Knowledge, Logic, Methodology, and History of Philosophy at the UMCS
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 81 No. 3 (2025) /
  4. Pierwsze pokolenie filozofów w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej

Narcyz Łubnicki as the Founder of the Theory of Knowledge, Logic, Methodology, and History of Philosophy at the UMCS

Authors

  • Marek Hetmański Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie https://orcid.org/0000-0003-2062-9802

DOI:

https://doi.org/10.12775/RF.2025.025

Keywords

Łubnicki, theory of knowledge, methodology of science, rationalism, anti-dogmatism, postulatism, philosophical anthropology, descriptive ethics

Abstract

The text presents Narcyz Łubnicki (1904–1988) as the founder of the philosophical community at Maria Curie-Skłodowska University in Lublin. It discusses his pre-war philosophical stance and his achievements during his studies at the Free Polish University (WWP) and the Sorbonne. It also characterises his post-war organisational activities at UMCS, the creation of departments and institutes, and the Polish Philosophical Society. The research topics of Narcyz Łubnicki in the fields of theory of knowldge, logic, methodology of science, history of European philosophy, descriptive ethics and philosophical anthropology are analysed. His main works in the form of monographs and articles, as well as a selection of texts popularising philosophy and science, are discussed. The main features of Łubnicki's philosophical stance are characterised: rationalism and methodological empiricism, anti-dogmatism and anti-absolutism, in particular postulatism as a principle of argumentation and justification of philosophical claims and theses.

References

Łubnicki Narcyz. 1934. Zasada ekonomii w świetle krytyki epistemologicznej. Warszawa: Gebethner i Wolff.

Łubnicki Narcyz. 1937. „Podstawowe momenty światopoglądu pozytywistycznego”. Kwartalnik Filozoficzny XIV, no. 1: 41-53.

Łubnicki Narcyz. 1948/49. “Epistemological problems of dialectical materialism”. Synthese, vol. VII, no 4/5: 274-296.

Łubnicki Narcyz. 1949. “O likwidowaniu zagadnień metafizycznych przez zastosowanie metody postulatów”. Ruch Filozoficzny XVII, no. 1–3: 39–44.

Łubnicki Narcyz. 1951. Elementy logiki. Warszawa: PWN.

Łubnicki Narcyz. 1953. „Descartes a nowożytny materializm”. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio F, vol. VIII, 1: 1-37.

Łubnicki Narcyz. 1956. „Zagadnieniach epistemologicznych w dziedzinie etyki”. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio F, vol. XL, 1: 1-31.

Łubnicki Narcyz. 1962. “O ostatecznym uzasadnieniu.” Studia Filozoficzne 4: 151–159.

Łubnicki Narcyz. 1963. Nauka poprawnego myślenia, Lublin: Wydawnictwo Lubelskie.

Łubnicki Narcyz. 1964. Zarys logiki: semantyka i logika formalna, Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Łubnicki Narcyz. 1969. „’Filozofia uniwersalna’ Teilharda de Chardin”. Studia Filozoficzne nr 6(61): 3-54.

Łubnicki Narcyz. 1973. Światopoglądy. Warszawa: PWN.

Cackowski Zdzisław. 1965. „O twórczości naukowej prof. Narcyza Łubnickiego”. Studia Filozoficzne nr 2 (41): 3-11.

Cackowski Zdzisław. 1974. „50-lecie działalności naukowej i nauczycielskiej prof. dra Narcyza Łubnickiego”. Studia Filozoficzne nr 10 (107): 79-83.

Dębowski Józef. 1989-1990. „Narcyz Łubnicki. Krytyka bezpośredniości. Immediatyzm – metodologiczny postulatywizm – praksizm”. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio 1, 14-15: 1-18.

Dębowski Józef. 1989. „Podstawowe momenty koncepcji gnozeologicznej Narcyza Łubnickiego. Kognicjonizm, empiryzm, prezentyzm, nominalizm, antydogmatyzm, relatywizm, immediatyzm postulatywny i praksizm”. Edukacja Filozoficzna vol. 9: 349-394.

Dębowski Józef. 2003. „Narcyz Łubnicki”. Edukacja Filozoficzna 35: 167-188.

Kwiatkowski Tadeusz. 1965. „Trzydziestopięciolecie działalności naukowej prof. dr N. Łubnickiego”. Studia Filozoficzne nr 2(41): 227-228.

Ruch Filozoficzny

Downloads

  • pdf (Język Polski)

Published

2025-12-15

How to Cite

1.
HETMAŃSKI, Marek. Narcyz Łubnicki as the Founder of the Theory of Knowledge, Logic, Methodology, and History of Philosophy at the UMCS. Ruch Filozoficzny. Online. 15 December 2025. Vol. 81, no. 3, pp. 5-21. [Accessed 19 April 2026]. DOI 10.12775/RF.2025.025.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 81 No. 3 (2025)

Section

Pierwsze pokolenie filozofów w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej

License

Copyright (c) 2025 Marek Hetmański

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 151
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

Łubnicki, theory of knowledge, methodology of science, rationalism, anti-dogmatism, postulatism, philosophical anthropology, descriptive ethics
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop