Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • English
  • Język Polski

Ruch Filozoficzny

Henryk Elzenberg in the World of Consumption : Why Would He Be an Outsider?
  • Home
  • /
  • Henryk Elzenberg in the World of Consumption : Why Would He Be an Outsider?
  1. Home /
  2. Archives /
  3. Vol. 81 No. 2 (2025) /
  4. Articles

Henryk Elzenberg in the World of Consumption

Why Would He Be an Outsider?

Authors

  • Lesław Hostyński https://orcid.org/0000-0001-7054-8977

DOI:

https://doi.org/10.12775/RF.2025.024

Keywords

axiological perfectionism, world of consumption, utilitarian values, perfect values, use value, hedonism, axiology, pessimism, asceticism, renunciation, love, lies, dignity, power

Abstract

The article is an attempt to answer the title question: “Henryk Elzenberg in world consumption and why would he be an outsider?” In order to answer this question, it is necessary to trace how Elzenberg, the "arranger of value tables", axiological perfectionist, supporter of a pessimistic vision of man could find himself in the contemporary world of consumption built on utilitarian values. In the area of axiology, Elzenberg's philosophy and the world of consumption are two different worlds, agreement between which is practically impossible. Elzenberg's pessimistic vision of the world, man and consumerism pursuit of the pleasures of life are also situated in two different dimensions. Another significant difference between Elzenberg's and the consumerist vision of the world is the understanding of freedom. On the other hand, love is completely differently understood by Elzenberg and realized in the consumerist reality. Certainly, a concept of "happiness without obligations” as the essence of consumer love, greedy love, unsymmetrical love, in which my needs are primarily to be met, and the second unit of the union is treated as a tool to achieve this goal, would not meet Elzenberg's acceptance. In completely different dimensions, two extremely important values are realized, namely dignity and truth, and in particular its negation, i.e. a lie. What is surprising, however, is the actuality of perceptions of politicians and power. With the help of Elzenberg's remarks from over a hundred years ago, we can describe how the sphere of politics is functioning in the Polish reality today.

References

Arystoteles. 2000. „Etyka nikomachejska”, przeł. Daniela Gromska. W: Arysto-teles, Dzieła wszystkie, t. 5. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Nau-kowe.

Bauman Zygmunt. 2003. Razem, osobno. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Elzenberg Henryk. 2002. Kłopot z istnieniem. Aforyzmy w porządku czasu. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Elzenberg Henryk. Podstawowe pojęcia aksjologii – wykłady toruńskie 1946/47. Ar-chiwum PAN, MHE, teczka 77 (154), Zeszyt 1, Wykład V, s. 9–10.

Elzenberg Henryk. 2002. „Wartość i powinność. Tekst żemłosławski”. W: Hen-ryk Elzenberg, Pisma aksjologiczne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Fromm Erich. 1996. Zdrowe społeczeństwo, przeł. Anna Tanalska-Dulęba. War-szawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Hostyński Lesław. 2015. Karnawał czy post? O moralnych zagrożeniach w świecie konsumpcji. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Hostyński Lesław. 1999. Układacz tablic wartości. Lublin: Wydawnictwo Uni-wersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Hostyński Lesław. 2006. Wartości w świcie konsumpcji. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Kant Immanuel. 1984. Uzasadnienie metafizyki moralności, przeł. Mścisław War-tenberg, przekł. przejrzał Roman Ingarden. Warszawa: Państwowe Wy-dawnictwo Naukowe.

Kapuściński Ryszard. 2000. Lapidarium IV. Warszawa: Czytelnik.

Kołakowski Leszek. 1997. Mini wykłady o maxi sprawach. Kraków: Znak.

„Miłość filozofa. Listy Henryka Elzenberga do Heleny Wirskiej”. Magazyn Ga-zety 2 VI 1995: 18–21.

Ossowska Maria. 1970. Normy moralne. Próba systematyzacji. Warszawa: Pań-stwowe Wydawnictwo Naukowe.

Prof. Tadeusz Gadacz: Żyjemy w kłamstwie totalnym, Dostęp 10.06.2023. https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,17332982,prof-tadeusz-gadacz-zyjemy-w-klamstwie-totalnym.html

Starczewska Krystyna. 1978. „Wartości podstawowe”. Etyka 16: 105–106.

Tischner Józef. 2001. „Etyka wartości i nadziei”. W: Wobec wartości. Poznań: W Drodze.

Wiśniewski Ryszard. 2005. „W stronę pojęcia wartości absolutnej”. W: Rozpra-wy filozoficzne. Księga pamiątkowa w darze Profesorowi Józefowi Pawlakowi, red. Włodzimierz Tyburski, Ryszard Wiśniewski. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Ruch Filozoficzny

Downloads

  • pdf (Język Polski)

Published

2025-11-05

How to Cite

1.
HOSTYŃSKI, Lesław. Henryk Elzenberg in the World of Consumption : Why Would He Be an Outsider?. Ruch Filozoficzny. Online. 5 November 2025. Vol. 81, no. 2, pp. 264-282. [Accessed 27 February 2026]. DOI 10.12775/RF.2025.024.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

Vol. 81 No. 2 (2025)

Section

Articles

License

Copyright (c) 2025 Lesław Hostyński

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 150
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • English
  • Język Polski

Tags

Search using one of provided tags:

axiological perfectionism, world of consumption, utilitarian values, perfect values, use value, hedonism, axiology, pessimism, asceticism, renunciation, love, lies, dignity, power
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop