Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Język Polski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Język Polski

Ruch Filozoficzny

Wizje sił natury Thomasa Hobbes’a i Johna Locke’a
  • Strona domowa
  • /
  • Wizje sił natury Thomasa Hobbes’a i Johna Locke’a
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 82 Nr 2 (2026): Filozofia brytyjska XVII i XVIII w. /
  4. Artykuły

Wizje sił natury Thomasa Hobbes’a i Johna Locke’a

Autor

  • Zbigniew Drozdowicz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu https://orcid.org/0000-0001-9409-9029

DOI:

https://doi.org/10.12775/RF.2026.013

Słowa kluczowe

siły natury, wizja pesymistyczna Hobbes’a, wizja optymistyczna Locke’a

Abstrakt

W czasach nowożytnych i najnowszych spore uznanie zyskał w filozofii, w nauce i w sztuce nurt naturalizmu, w którym eksponowane były różne siły sprawcze świata naturalnego, w tym cielesnej strony ludzkiego bytu. Jedni znajdowali w nich różnego rodzaju pozytywy, natomiast inni negatywy. Tym, co ich łączyło było przekonanie, że to, co jest najistotniejsze w ludzkim życiu rozgrywa się w świecie doczesnym i od rozwiązania jego problemów zależy ludzki los. Dla uzasadnienia tego przekonania kreślone były istotnie różniące się wizje sił natury. W tych rozważaniach odwołuje się do dwóch z nich, tj. wizji Thomasa Hobbes’a oraz Johna Locke’a.  W pierwszej z nich eksponowane są przede wszystkim zagrożenia ze strony sił natury dla ludzkiego życia i współżycia z innymi. Natomiast w drugiej znajdowane jest w nich dla niego istotne wsparcie. Obie wizje były i są przedmiotem wielu dyskusji nie tylko filozofów, ale także wszystkich tych, którzy szukają odpowiedzi na pytanie: jak żyć w takiej zgodzie z naturą, aby nie zaszkodzić ani sobie, ani też tej naturze?    

Bibliografia

Berkeley George. 2006. Trzy dialogi między Hylasem i Philonousem. Przekład Michał Filipczak. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa.

Grzeliński Adam. 2019. Doświadczenie i rozum. Empiryzm Johna Locke’a. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.

Hayes Kevin J. 2008. The Road to Monticello: The Life and Mind of Thomas Jefferson. Oxford University Press.

Hobbes Thomas. 2023. Elementy prawa naturalnego i politycznego. Przełożył Krzysztof Wawrzonkowski. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Hobbes Thomas. 1954. Lewiatan czyli materia, forma i władza państwa kościelnego i świeckiego. Przełożył Czesław Znamierowski. Warszawa: PWN.

Hume David. 2001. Badania dotyczące rozumu ludzkiego, Przekład Jan Łukasiewicz, Kazimierz Twardowski, Warszawa: Wydawnictwo Altaya Polska.

Locke John. 1992. Dwa traktaty o rządzie. Przekład: Zbigniew Rau, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Locke John. 1958. The Reasonabless of Christianity, Stanford: Stanford University Press.

Locke John. 2023. Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego. Przekład W.M. Kozłowski. Warszawa: Hachett Polska.

Mill John Stuart, 1959. O wolności. Przełożył Tadeusz Kotarbiński. Warszawa: PWN.

Hayes Kevin J. 2008. The Road to Monticello: The Life and Mind of Thomas Jefferson. Oxford University Press. P. 10.

Nowicki Andrzej.1979. Giordano Bruno. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Nowicki Andrzej. 1987. Vanini. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Travelyan George Maccaulty. 1961. Historia społeczna Anglii. Od Chaucera do Wiktorii. Przekład Adam Klimowicz. Warszawa: PIW.

Wolter. 1953. Listy o Anglikach albo listy filozoficzne. Przełożył Juliusz Rogoziński. Warszawa: PIW.

Ruch Filozoficzny

Pobrania

  • pdf

Opublikowane

2026-08-27

Jak cytować

1.
DROZDOWICZ, Zbigniew. Wizje sił natury Thomasa Hobbes’a i Johna Locke’a. Ruch Filozoficzny [online]. 27 sierpień 2026, T. 82, nr 2, s. 133–149. [udostępniono 17.9.2026]. DOI 10.12775/RF.2026.013.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 82 Nr 2 (2026): Filozofia brytyjska XVII i XVIII w.

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Zbigniew Drozdowicz

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 56
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Język Polski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

siły natury, wizja pesymistyczna Hobbes’a, wizja optymistyczna Locke’a
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa