Skip to main content Skip to main navigation menu Skip to site footer
  • Register
  • Login
  • Language
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Hrvatski
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
  • Menu
  • Home
  • Current
  • Archives
  • Announcements
  • About
    • About the Journal
    • Submissions
    • Editorial Team
    • Privacy Statement
    • Contact
  • Register
  • Login
  • Language:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały

Inventing Free-Market Leninism. Dilemmas of the Last Generation of Communists in Hungary and Poland
  • Home
  • /
  • Inventing Free-Market Leninism. Dilemmas of the Last Generation of Communists in Hungary and Poland
  1. Home /
  2. Archives /
  3. No. 19 (2021) /
  4. Studia

Inventing Free-Market Leninism. Dilemmas of the Last Generation of Communists in Hungary and Poland

Authors

  • Michał Przeperski Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk https://orcid.org/0000-0003-2712-5711

DOI:

https://doi.org/10.12775/Polska.2021.07

Keywords

reform, crisis, political system transformation, perestroika, Leszek Miller, Miklós Németh, 1989

Abstract

The article analyses the political activities and the language used by two representatives of the last generation of communist politicians in Poland and Hungary: Miklós Németh and Leszek Miller. The text aims to examine similarities and differences, potential mutual flows of ideas and inspirations, and in consequence – to uncover new analytical fields within which researchers could formulate new, more complete and convincing research hypotheses and theses. They concern both the last years of the functioning of the communist system and the starting point of the new, non-communist statehood and new socio-political-economic system.

Author Biography

Michał Przeperski, Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk

Michał Przeperski (ur. 1986), doktor historii, pracownik Instytutu Historii Nauki PAN, specjalizuje się w dziejach Europy Środkowej w XX w. Ukończył studia historyczne i prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim, studiował też historię na Central European University w Budapeszcie. Autor książek Gorące lata trzydzieste. Wydarzenia, które wstrząsnęły Rzeczpospolitą (2014), Nieznośny ciężar braterstwa. Konflikty polsko-czeskie w XX wieku (2016) i Mieczysław F. Rakowski. Biografia polityczna (2021). Laureat nagrody „Nowych Książek” dla najlepszej książki roku (2017), Nagrody Naukowej tygodnika „Polityka” (2021), Nagrody Specjalnej Fundacji Identitas (2021) oraz Nagrody KLIO (2021).

References

Edycje źródłowe

Balcerowicz L., Trzeba się bić z PiS o Polskę, Warszawa 2016

Gorbaczow M., Przebudowa i nowe myślenie dla naszego kraju i dla całego świata, przeł. A. Karkus et al., Warszawa 1988

Miller L., Anatomia siły. Rozmowa z Robertem Krasowskim, Warszawa 2013

Oplatka A., Németh Miklós – Mert ez az ország érdeke, Budapest 2014

Polska 1986–1989. Koniec systemu, t. 2: Dyskusja, red. A. Paczkowski, Warszawa 2002

Rakowski M.F., Dzienniki polityczne 1987–1990, Warszawa 2005

Wiśniewski W., Dlaczego upadł socjalizm? Od straszności do śmieszności, Toruń 2015

Opracowania

Antal A., Chicago a Dimitrov téren. Neoliberalizmus és a Kádár-rendszer, Budapest 2021

Bockman J., Markets in the Name of Socialism. The Left-Wing Origins of Neoliberalism, Stanford 2011

Communist Reformation. Nationalism, Internationalism, and Change in the World Communist Movement, red. G.R. Urban, New York 1979

Delsol Ch., Wprowadzenie do wydania polskiego, w: V. Tismăneanu, Diabeł w historii. Komunizm, faszyzm i inne lekcje wieku dwudziestego, wprowadzenie Ch. Delsol, przeł. K. Michałowicz, Warszawa 2018, s. 7–13

Földes G., Az eladósodás politikatörténete, 1957–1986, Budapest 1995

Grala D.T., Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Próba uratowania socjalizmu, Warszawa 2005

Jowitt K., The New World Disorder. The Leninist Extinction, Berkeley 1992

Kowal P., Mit „pokojowego przekazania władzy” a polityczny plan utrzymana wpływów PZPR, w: Sprzeczne narracje… z historii powojennej Polski 1944–1989, red. R. Spałek, Warszawa 2020, s. 373–389

Leszczyński A., Skok w nowoczesność. Polityka wzrostu w krajach peryferyjnych 1943–1980, Warszawa 2013

Marody M., Dylematy postaw politycznych i orientacji światopoglądowych, w: Oswajanie wielkiej zmiany. Instytut Socjologii UW o polskiej transformacji, red. I. Krzemiński, J. Raciborski, Warszawa 2007, s. 92–110

Mark J., Iacob B.C., Rupprecht T., Spaskovska L., 1989: A Global History of Eastern Europe, Oxford 2019

Mitrovits M., Az önigazgatás bukása. A neoliberális rendszerváltás Lengyelországban, „Eszmélet”, 2009, nr 83, s. 33–53

Nałęcz D. i T., 1989–1990. Czas przełomu, Warszawa 2019

Krzemiński I., System społeczny „epoki gierkowskiej”, w: Społeczeństwo polskie w kryzysie, red. S. Nowak, Warszawa 2004, s. 95–134

Ost D., Solidarność a polityka antypolityki, przeł. S. Kowalski, Gdańsk 2014

Przeperski M., Historia pewnego przystosowania. Węgrzy lat sześćdziesiątych w raportach Departamentu Badania Słuchalności Radia Wolna Europa, w: Opozycja i opór społeczny w Polsce po 1956 roku, red. J. Olaszek, T. Kozłowski, Warszawa 2011, s. 219–239

Przeperski M., Sytuacja nierewolucyjna. Polacy u progu obrad Okrągłego Stołu, „Więź” 2019, nr 1, s. 92–108

Rainer J.M., János Kádár (1912–1989). Der letzte Generalsekretär der ungarischen Kommunisten, w: Die letzten Generalsekretäre Kommunistische Herrschaft im Spätsozialismus, red. M. Sabrow, S. Schattenberg, Berlin 2018, s. 65–90

Ripp Z., Rendszerváltás Magyarországon 1987–1990, Budapest 2006

Staniszkis J., Postkomunizm. Próba opisu, Gdańsk 2001

Szacki J., Liberalizm po komunizmie, Kraków 1994

Targalski J., Służby specjalne i pieriestrojka. Rola służb specjalnych i ich agentur w pieriestrojce i demontażu komunizmu w Europie sowieckiej, t. 1–5, Warszawa 2017

Taubman W., Gorbachev. His Life and Times, New York 2017

Tismaneanu V., Wizje zbawienia. Demokracja, nacjonalizm i mit w postkomunistycznej Europie, przeł. H. Janowska, Warszawa 2000

Tőkés R.L., Hungary’s Negotiated Revolution. Economic Reform, Social Change and Political Succession, Cambridge 1996

Wciślik P., „Totalitarianism” and the Limits of Polish Dissident Political Thought. Late Socialistm and After, w: Thinking Through Transition. Liberal Democracy, Authoritarian Past, and Intellectual History in East Central Europe After 1989, red. M. Kopeček, P. Wciślik, Budapest 2015, s. 73–108

Zaremba M., Komunizm, legitymizacja, nacjonalizm. Nacjonalistyczna legitymizacja władzy komunistycznej w Polsce 1944–1980, Warszawa 2005

Zybertowicz A., W uścisku tajnych służb. Upadek komunizmu i układ postnomenklaturowy, Komorów 1993

Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały

Downloads

  • PDF (Język Polski)

Published

2022-01-14

How to Cite

1.
PRZEPERSKI, Michał. Inventing Free-Market Leninism. Dilemmas of the Last Generation of Communists in Hungary and Poland. Polska 1944/45-1989. Studia i Materiały. Online. 14 January 2022. No. 19, pp. 215-231. [Accessed 1 January 2026]. DOI 10.12775/Polska.2021.07.
  • ISO 690
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Download Citation
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Issue

No. 19 (2021)

Section

Studia

License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Stats

Number of views and downloads: 498
Number of citations: 0

Search

Search

Browse

  • Browse Author Index
  • Issue archive

User

User

Current Issue

  • Atom logo
  • RSS2 logo
  • RSS1 logo

Information

  • For Readers
  • For Authors
  • For Librarians

Newsletter

Subscribe Unsubscribe

Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Hrvatski
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski

Tags

Search using one of provided tags:

reform, crisis, political system transformation, perestroika, Leszek Miller, Miklós Németh, 1989
Up

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partners

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Nicolaus Copernicus University Accessibility statement Shop