Dlaczego Gdańsk nie był miastem „od nowa”? Rozważania o odzyskaniu na tle Szczecina i Wrocławia

Abstrakt

Celem artykułu jest prezentacja ciągłości historycznej Gdańska po 1945 r. na tle dużych miast dawniej niemieckich. W pierwszej części artykułu przybliżono problem gwałtownych przemieszczeń ludności, do których doszło w Gdańsku i Szczecinie w 1944 r. Następnie skupiono się na kwestii wysiedlenia ludności niemieckiej oraz różnic w przebiegu tego procesu w Gdańsku oraz Szczecinie i Wrocławiu. W dalszej kolejności zarysowano odmienności sytuacji demograficznej, w jakiej znalazły się trzy „odzyskane” ośrodki miejskie po ich zajęciu przez Armię Sowiecką, a także przedstawiono sposoby ich przejęcia przez polską administrację. Wreszcie przedstawiono Gdańsk jako miejsce, gdzie najszybciej odrodziło się polskie życie, a także naświetlono przebieg akcji osiedleńczej oraz problem budowania polityki pamięci w każdym z interesujących mnie miast.