Ustrojowe i finansowe podstawy prawne ochrony zdrowia w Polsce – wybrane zagadnienia

Abstrakt

Jednym z podstawowych wymienionych przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej zadań publicznych realizowanych na rzecz obywateli jest ochrona zdrowia. W tym zakresie każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej zagwarantowane zostało prawo do korzystania ze świadczeń oferowanych przez państwo i poszczególne jednostki samorządu terytorialnego. Celem tych świadczeń ma być zapewnienie stałego i niczym nieograniczonego dostępu do systemu opieki zdrowotnej. Ten dostęp może być zapewniony wyłącznie na podstawie właściwie zorganizowanego systemu finansowania jednostek organizacyjnych realizujących zadania z zakresu zdrowia, stąd tak ogromnie istotną kwestią jest nie tylko skonstruowanie całego systemu świadczeń zdrowotnych, ale także zagwarantowanie każdej z jednostek działających w tym zakresie odpowiednich środków finansowych. W świetle obowiązujących przepisów prawa w Polsce akty prawne, które mają stanowić nie tylko ustrojowe, ale i finansowe podstawy działania służby zdrowia, są bardzo rozbudowane i przybierają postać licznych, odrębnych regulacji prawnych. To czyni bardzo trudnym jednoznaczne i jednolite zdefiniowanie zasad finansowania zadań publicznych w zakresie ochrony zdrowia. Kiedy jeszcze dodatkowo z tak licznych unormowań prawnych wynika możliwość ich realizacji także przez podmioty prywatne przy udziale środków publicznych, tytułowe zagadnienie staje się jeszcze bardziej skomplikowanym. Z uwagi na powyższe wybór tematu, w ocenie autora, jest niezwykle ważny, ale jednocześnie skomplikowany ze względu na ograniczenia techniczne, wynikające z opracowań w formie artykułów naukowych. Jednakże podniesione kwestie mogą stanowić bazę do dyskusji i dalszych, szerszych, tworzonych na podstawie zmieniających się wciąż przepisów prawa aktualnych opracowań w tym zakresie. Z uwagi na powyższe w artykule zostaną zasygnalizowane jedynie dwa zasadnicze zagadnienia. Pierwsze, związane z funkcjonowaniem organów władzy publicznej w obszarze ochrony zdrowia na szczeblu państwowym i samorządowym związanym z określeniem form organizacyjnoprawnych działających w ramach sektora finansów publicznych. Drugie, polegające na zasygnalizowaniu możliwości realizacji opieki zdrowotnej także przez podmioty prywatne, dla których ustawodawca także przewidział uprawnienie do wykorzystywania środków budżetowych w celu wykonywania zadań z zakresu opieki zdrowotnej.