Specyfika systemów budżetowych w Bośni i Hercegowinie

Abstrakt

Niniejszy artykuł analizuje system budżetowy w Bośni i Hercegowinie, koncentrując się zarówno na budżetach Republiki Serbskiej, jak i wspólnych instytucji BiH. Celem pracy jest porównanie tych dwóch systemów pod względem przygotowania, uchwalania, wykonania i kontroli budżetu, z uwzględnieniem różnic w kompetencjach prawnych, strukturze organizacyjnej oraz autonomii fiskalnej. Badanie obejmuje przepisy konstytucyjne i ustawowe oraz praktyki budżetowe na poziomie jednostek składowych i państwa. Zastosowano podejście doktrynalne i porównawcze, analizując przepisy pierwotne, regulacje wtórne oraz dokumenty instytucjonalne. Hipoteza zakłada, że budżet Republiki Serbskiej, jako system unitarno-jednolity, wykazuje większą spójność prawną i proceduralną, podczas gdy budżet instytucji BiH, funkcjonujący w ramach struktury wielojednostkowej, odzwierciedla złożoną koordynację międzyrządową bez hierarchicznej kontroli nad budżetami jednostek składowych. Artykuł pokazuje, w jaki sposób ramy prawne i struktury instytucjonalne kształtują odpowiedzialność fiskalną, przejrzystość i efektywność w obu systemach. Wyniki wskazują, że mimo różnic strukturalnych oba systemy funkcjonują w ramach jasno określonych procedur i mechanizmów kontroli budżetu, dostarczając wglądu w wpływ modeli organizacyjnych na odpowiedzialność fiskalną i zarządzanie środkami publicznymi. Dzięki perspektywie porównawczej badanie przyczynia się do głębszego zrozumienia funkcjonowania systemów budżetowych w wysoko zdecentralizowanych państwach, takich jak Bośnia i Hercegowina.