Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • English
    • Deutsch
    • Język Polski
    • Español (España)
    • Italiano
    • Français (Canada)
    • Čeština
    • Français (France)
    • Hrvatski
    • Srpski
    • Українська
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • Ogłoszenia
  • O czasopiśmie
    • O czasopiśmie
    • Przesyłanie tekstów
    • Zespół redakcyjny
    • Polityka prywatności
    • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • English
  • Deutsch
  • Język Polski
  • Español (España)
  • Italiano
  • Français (Canada)
  • Čeština
  • Français (France)
  • Hrvatski
  • Srpski
  • Українська

Łódzkie Studia Etnograficzne

Rewizja wizerunku starzejącego się ciała: seksualność i przemiany ciała w późniejszym okresie życia
  • Strona domowa
  • /
  • Rewizja wizerunku starzejącego się ciała: seksualność i przemiany ciała w późniejszym okresie życia
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 65 (2026): Body work: praktyki, imaginaria, afekty /
  4. Materiały z terenu

Rewizja wizerunku starzejącego się ciała: seksualność i przemiany ciała w późniejszym okresie życia

Autor

  • Tanja Bukovčan University of Zagreb https://orcid.org/0000-0003-1970-8044
  • Goran Koletić University of Zagreb https://orcid.org/0000-0003-0976-1685

DOI:

https://doi.org/10.12775/LSE.2026.65.05

Słowa kluczowe

starzenie się, starsi dorośli, seksualność, ciało

Abstrakt

W artykule przedstawiona jest część jakościowa analizy seksualności w późniejszym wieku dojrzałym, dokonanej metodami mieszanymi na bazie badań prowadzonych wśród seniorów o orientacji heteroseksualnej zamieszkałych w domach opieki w Chorwacji. Wychodząc poza biomedyczne narracje o fizycznym zaniku, analiza skupia się na sposobie, w jaki uczestnicy postrzegają i radzą sobie ze zmianami fizycznymi, wyglądem ciała, intymnością i seksualnością jako afektywnymi procesami akceptacji i adaptacji. Analiza traktuje starzejące się ciało jako przestrzeń, w której ideały starzenia się są zarówno odtwarzane, jak i podważane, ujawniając i kwestionując doświadczenia związane z atrakcyjnością, pożądaniem i wartością społeczną. W ramach otwartych grup fokusowych osoby starsze opisywały praktyki związane z ciałem, które podważają normatywne założenia dotyczące witalności i utraty, sprawczości i autonomii. W artykule argumentuje się, że praktyki te zarówno przetwarzają, jak i odtwarzają podziały społeczne i płciowe, generując jednocześnie nowe wyobrażenia dotyczące intymności i seksualności. W ten sposób artykuł wnosi wkład w szerszą debatę na temat polityki ucieleśnienia oraz proponuje inkluzywne rozumienie starzenia się, kładące nacisk na sprawczość oraz potencjalną rekonfigurację jaźni. 

Bibliografia

Ambrosini, D.L., Chackery, R., Hategan, A. (2018). Sexuality and sexual dysfunction in later life. In: A. Hategan, J. Bourgeois, C. Hirsch, C. Giroux (eds.), Geriatric Psychiatry (pp. 645–658). Cham: Springer International Publishing. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319–67555–8_31

Baltes, P.B., Baltes, M.M. (1990). Psychological perspectives on successful aging: The model of selective optimization with compensation. In: P.B. Baltes, M.M. Baltes (eds.), Successful aging: Perspectives from the behavioral sciences (pp. 1–34). New York: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511665684.003

Boutry, C., Thorpe, N., De Boos, D. (2026). The qualitative experience of sexuality in ageing women: A narrative review. Frontiers in Global Women’s Health, 7. DOI: https://doi.org/10.3389/fgwh.2026.1793107

Bradway, K.E., Beard, R.L. (2015). ‘Don’t be trying to box folks in’: Older women’s sexuality. Affilia, 30(4), 504–518. DOI: https://doi.org/10.1177/0886109914560741

Brooks, A.T. (2010). Aesthetic anti‐ageing surgery and technology: Women’s friend or foe? Sociology of Health & Illness, 32(2), 238–257. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9566.2009.01224.x

Cameron, J., Santos-Iglesias, P. (2024). Sexual activity of older adults: a systematic review of the Literature. International Journal of Sexual Health, 36(2), 145–166. DOI: https://doi.org/10.1080/19317611.2024.2318388

Carpenter, L.M. (2010). Gendered sexuality over the life course: A conceptual framework. Sociological Perspectives, 53(2), 155–177. DOI: https://doi.org/10.1525/sop.2010.53.2.155

Carvalheira, A., Graham, C., Štulhofer, A., Traen, B. (2020). Predictors and correlates of sexual avoidance among partnered older adults among Norway, Denmark, Belgium, and Portugal. European Journal of Ageing, 17(2), 175–184. DOI: https://doi.org/10.1007/s10433-019-00540-y

Clarke, L.H., Korotchenko, A. (2011). Aging and the body: A review. Canadian Journal on Aging / La Revue Canadienne Du Vieillissement, 30(3), 495–510. DOI: https://doi.org/10.1017/S0714980811000274

DeLamater, J. (2012). Sexual expression in later ife: A review and synthesis. The Journal of Sex Research, 49(2–3), 125–141. DOI: https://doi.org/10.1080/00224499.2011.603168

Fileborn, B., Thorpe, R., Hawkes, G., Minichiello, V., Pitts, M., Dune, T. (2015). Sex, desire and pleasure: Considering the experiences of older Australian women. Sexual and Relationship Therapy, 30(1), 117–130. DOI: https://doi.org/10.1080/14681994.2014.936722

Foley, S. (2015). Older adults and sexual health: A review of current literature. Current Sexual Health Reports, 7(2), 70–79. DOI: https://doi.org/10.1007/s11930-015-0046-x

Frankowski, A.C., Clark, L.J. (2009). Sexuality and intimacy in assisted living: Residents’ perspectives and experiences. Sexuality Research and Social Policy, 6(4), 25–37. DOI: https://doi.org/10.1525/srsp.2009.6.4.25

Geiger Zeman, M., Zeman, Z. (2016). ‘Such is life that people get old and change’: Gendered experiences of ageing bodies from older persons´ view. Slovenský Národopis, 64(4), 447–462.

Gewirtz-Meydan, A., Hafford-Letchfield, T., Benyamini, Y., Phelan, A., Jackson, J., Ayalon, L. (2018). Ageism and sexuality. In: A. Ayalon, C. Tesch-Roemer (eds.), Contemporary perspectives on ageism (pp. 149–162). „International Perspectives on Aging”. Vol. 19. Cham: Springer International Publishing. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319–73820–8_10

Harris, L., Melanson, C. (2026). ‘The shop is not closed’: Sex and sexuality among older adult daters. The Journal of Sex Research, 1–13. DOI: https://doi.org/10.1080/00224499.2026.2614315

Kolodziejczak, K., Drewelies, J., Deeg, D.J.H., Huisman, M., Gerstorf, D. (2021). Perceived importance and enjoyment of sexuality in late midlife: Cohort differences in the Longitudinal Aging Study Amsterdam (LASA). Sexuality Research and Social Policy, 18(3), 621–635. DOI: https://doi.org/10.1007/s13178-020-00486-2

Kvalem, I.L., Graham, C.A., Hald, G.M., Carvalheira, A.A., Janssen, E., Štulhofer, A. (2020). The role of body image in sexual satisfaction among partnered older adults: A population-based study in four European countries. European Journal of Ageing, 17(2), 163–173. DOI: https://doi.org/10.1007/s10433-019-00542-w

Le, K., Bennich, M., Strandberg, T. (2024). A scoping review on attitudes towards sexuality in residential aged care. Health & Social Care in the Community,1. DOI: https://doi.org/10.1155/2024/1478395

Lytle, A., Apriceno, M., Dyar, C., Levy, S.R. (2018). Sexual orientation and gender differences in aging perceptions and concerns among older adults. Innovation in Aging, 2(3). DOI: https://doi.org/10.1093/geroni/igy036

Rowe, J.W., Kahn, R.L. (1997). Successful aging. The Gerontologist, 37(4), 433–440. DOI: https://doi.org/10.1093/geront/37.4.433

Schaller, S.L., Kvalem, I.L., Træen, B. (2023). Constructions of sexual identities in the ageing body: A qualitative exploration of older Norwegian adults’ negotiation of body image and sexual satisfaction. Sexuality & Culture, 27(4), 1369–1402. DOI: https://doi.org/10.1007/s12119-023-10067-1

Simon, W., Gagnon, J.H. (2003). Sexual scripts: Origins, influences and changes. Qualitative Sociology, 26(4), 491–497. DOI: https://doi.org/10.1023/B:QUAS.0000005053.99846.e5

Sinković, M., Towler, L. (2019). Sexual aging: a systematic review of qualitative research on the sexuality and sexual health of older adults. Qualitative Health Research, 29(9), 1239–1254. DOI: https://doi.org/10.1177/1049732318819834

Smith, L., Yang, L., Veronese, N., Soysal, P., Stubbs, B., Jackson, S.E. (2019). Sexual activity is associated with greater enjoyment of life in older adults. Sexual Medicine, 7(1), 11–18. DOI: https://doi.org/10.1016/j.esxm.2018.11.001

Štulhofer, A. (2025). Successful sexual aging – a process-based conceptualization. The Gerontologist, 65(11). DOI: https://doi.org/10.1093/geront/gnaf197

Štulhofer, A., Fischer, N., Hansen, T., Graham, C.A., Træen, B. (2025). Positive sexual aging: A novel concept and bi-country development of a brief measure. Archives of Sexual Behavior, 54(6), 2185–2198. DOI: https://doi.org/10.1007/s10508-025-03158-7

Štulhofer, A., Hinchliff, S., Jurin, T., Hald, G.M., Træen, B. (2018). Successful aging and changes in sexual interest and enjoyment among older european men and women. The Journal of Sexual Medicine, 15(10), 1393–1402. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jsxm.2018.08.011

Štulhofer, A., Jurin, T., Graham, C., Enzlin, P., Træen, B. (2019). Sexual well-being in older men and women: Construction and validation of a multi-dimensional measure in four european countries. Journal of Happiness Studies, 20(7), 2329–2350. DOI: https://doi.org/10.1007/s10902-018-0049-1

Štulhofer, A., Jurin, T., Graham, C., Janssen, E., Træen, B. (2020). Emotional intimacy and sexual well-being in aging European couples: A cross-cultural mediation analysis. European Journal of Ageing, 17(1), 43–54. DOI: https://doi.org/10.1007/s10433-019-00509-x

Štulhofer, A., Pietras, L., Landripet, I., Koletić, G. (2025). Successful sexual aging: conceptualization and bi-country (Croatia and Germany) measure validation. BMC Geriatrics, 25(1). DOI: https://doi.org/10.1186/s12877-025-05899-5

Štulhofer, A., Tafro, A., Higashi, Y., Pietras, L., Carvalheira, A.A., Nakahara, Y., Yamanaka, K., Koike, M., Landripet, I., Koletić, G. (2026). Are there gender differences in successful sexual aging? An exploration using three statistical approaches. International Journal of Sexual Health, 38(2), 424–439. DOI: https://doi.org/10.1080/19317611.2025.2601621

Towler, L.B., Graham, C.A., Bishop, F.L., Hinchliff, S. (2021). Older adults’ embodied experiences of aging and their perceptions of societal stigmas toward sexuality in later life. Social Science & Medicine, 287. DOI: https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.114355

Træen, B., Carvalheira, A., Kvalem, I.L., Štulhofer, A., Janssen, E., Graham, C.A., Hald, G.M., Enzlin, P. (2017). Sexuality in older adults (65+) – an overview of the recent literature, part 2: body image and sexual satisfaction. International Journal of Sexual Health, 29(1), 11–21. DOI: https://doi.org/10.1080/19317611.2016.1227012

Urtamo, A., Jyväkorpi, S.K., Strandberg, T.E. (2019). Definitions of successful ageing: A brief review of a multi-dimensional concept. Acta Bio-Medica: Atenei Parmensis, 90(2), 359–363. DOI: https://doi.org/10.23750/abm.v90i2.8376

von Humboldt, S., Ribeiro-Gonçalves, J.A., Low, G., Leal, I. (2025). What sexual well-being really means for older adults: A systematic review of the literature. Educational Gerontology, 51(7), 707–742. DOI: https://doi.org/10.1080/03601277.2024.2405173

Łódzkie Studia Etnograficzne

Pobrania

  • PDF (English)

Opublikowane

2026-10-08

Jak cytować

1.
BUKOVČAN, Tanja & KOLETIĆ, Goran. Rewizja wizerunku starzejącego się ciała: seksualność i przemiany ciała w późniejszym okresie życia. Łódzkie Studia Etnograficzne [online]. 8 październik 2026, T. 65, s. 71–87. [udostępniono 9.10.2026]. DOI 10.12775/LSE.2026.65.05.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 65 (2026): Body work: praktyki, imaginaria, afekty

Dział

Materiały z terenu

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Łódzkie Studia Etnograficzne

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:

a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);

c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;

e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 4.0).

2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.

3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 18
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • English
  • Deutsch
  • Język Polski
  • Español (España)
  • Italiano
  • Français (Canada)
  • Čeština
  • Français (France)
  • Hrvatski
  • Srpski
  • Українська

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

starzenie się, starsi dorośli, seksualność, ciało
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa