And They Did (Not) Live Happily Ever After: Endings in Polish Children’s Literature about the Holocaust
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.1.2019.001Keywords
the Holocaust, Shoah, happy end, Polish children’s literature, Janusz Korczak, traumaAbstract
The article focuses on endings of selected contemporary Polish children’s books about the Holocaust. In the majority of these stories, events are set in a ghetto. Crossing its wall is a turning point for the protagonists. I understand crossing this physical boundary as a positive preview of the future, a negative sign of the end of life, and a new beginning of one’s uncertainty about one’s fate. The study is divided into three parts devoted, respectively, to the biographies of Janusz Korczak, the endings of selected texts (including XY by Joanna Rudniańska, Szlemiel by Ryszard Marek Groński and Bezsenność Jutki by Dorota Combrzyńska-Nogala) and the case study of Arka czasu by Marcin Szczygielski. The collected observations are then analyzed in the context of the happy end convention, which, according to some researchers, is strongly associated with children's literature.
References
BOSMAJIAN, H. (2002). Sparing the Child. Grief and Unspeakable in Youth Literature about Nazism and the Holocaust. London: Routledge.
CHMIELEWSKA, I. (2011). Pamiętnik Blumki. Poznań: Media Rodzina.
COMBRZYŃSKA-NOGALA, D. (2012). Bezsenność Jutki. Łódź: Literatura.
CZERWIŃSKA-RYDEL, A. (2012). Po drugiej stronie okna. Opowieść o Januszu Korczaku, Warszawa: Muchomor.
CZERWIŃSKA-RYDEL, A. (2018). Listy w butelce. Opowieść o Irenie Sendlerowej, Łódź: Literatura.
DYMEL-TRZEBIATOWSKA, H. (2018). Opowieść dla dzieci a opowieść dla dorosłych. Dwie literackie odsłony Wielkiej Szpery w łódzkim getcie. W: B. Niesporek-Szamburska, M. Wójcik-Dudek (red.), (Od)pamiętywanie – gry z przeszłością w literaturze dla dzieci i młodzieży (s. 173–186). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
FORTES, A., CONCEJO, J. (2011). Dym (przeł. B. Haniec). Toruń: Tako.
GŁOWIŃSKI, M., CHMIELEWSKA, K., MAKARUK, K.,
MOLISAK, A., ŻUKOWSKI, T., (red.). (2005).
Stosowność i forma. Jak opowiadać o Zagładzie? Kraków: UNIVERSITAS.
GROŃSKI, R. M. (2010). Szlemiel. Warszawa: Nowy Świat.
HESKA-KWAŚNIEWICZ, K. (2013). Tajemnicze ogrody. 3. Rozprawy i szkice z literatury dla dzieci i młodzieży, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
JANCZEWSKA, M., (wstęp i oprac.). (2017). Ostatnim etapem przesiedlenia jest śmierć. Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny.
JANION, M. (2011). Porzucić etyczną arogancję. W: B. Polak, T. Polak (red.), Porzucić etyczną arogancję. Ku reinterpretacji podstawowych pojęć humanistyki w świetle wydarzenia Szoa (s. 19–29), Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM.
JAROMIR, A., CICHOWSKA G. (2013). Ostatnie
przedstawienie panny Esterki. Poznań: Media Rodzina.
KANIA, A. (2017). Lekcja (nie)obecności. Dziedzictwo polsko-żydowskie w edukacji polonistycznej. Kraków: UNIVERSITAS.
KERTZER, A. (2002). My Mother’s Voice. Children, Literature, and the Holocaust. Peterborough: Broadview Press.
KIMMEL, E. A. (1977). Confronting the Ovens. The Holocaust and Juvenile Fiction. „The Horn Book Magazine”, t. LIII (nr 1), 84–91.
KOKKOLA, L. (2003). Representing the Holocaust in Children’s Literature. London: Routledge.
KRZEMIŃSKA, K. (2010). Kicz w kinie holokaustowym. „Zagłada Żydów. Studia i materiały”, nr 6, 55–73.
LANDAU, I. (2015). Ostatnie piętro. Łódź: Literatura.
LESZCZYŃSKI, G. (2015). „Kto Ty jesteś?” Literatura XXI w. w poszukiwaniu tożsamości młodego pokolenia. W: A. Ungeheuer-Gołąb, M. Chrobak, M. Rogoża (red.), O tym, co Alicja odkryła… W kręgu badań nad toposem dzieciństwa i literaturą dla dzieci i młodzieży (s. 166–183). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
LUBELSKI, T. (2013). Filmowy wizerunek Janusza Korczaka. „Kwartalnik Filmowy”, nr 81, 117–132.
MARCINIAK, K. (2015). (De)Constructing Arcadia. The Polish Struggles with History and Differing Colours of Childhood in the Mirror of Classical Mythology. W: L. Maurice (red.), The Reception of Ancient Greece and Rome in Children’s Literature. Heroes and Eagles (s. 56–82). Leiden: Brill.
MELCHIOR, M. (2004). Żydzi a tożsamość. Polscy Żydzi ocaleni „na aryjskich papierach”. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
MITAL, K. (2017). Powstanie warszawskie. Pierwsze dni. Interaktywne spotkanie z historią. Gdańsk: Meandry.
NIKOLAJEVA, M. (2002). The Rhetoric of Character in Children’s Literature. Lanham, Md.: Scarecrow Press.
NIKOLAJEVA, M. (2005). Aesthetic Approaches to Children’s Literature. An Introduction. Lanham, Md.: Scarecrow Press.
NIKOLAJEVA, M. (2010). The Identification Fallacy. Perspective and Subjectivity in Children’s Literature. W: M. Cadden (red.), Telling Children’s Stories. Narrative Theory and Children’s Literature (s. 187–208). Lincoln: University of Nebraska Press.
NIKOLAJEVA, M. (2014). Reading for Learning. Cognitive approaches to children’s literature. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamin Publishing Company.
OSTROWICKA, B. (2012). Jest taka historia. Opowieść o Januszu Korczaku. Łódź: Literatura.
PIĄTKOWSKA, R. (2013). Wszystkie moje mamy. Łódź: Literatura.
RAABE, C. (Red.). (2009). The White Ravens 2009. A Selection of International Children’s and Youth Literature. München: Internationale Jugendbibliothek.
ROSEMAN, K. (1985). Escape from the Holocaust. New York: Union of American Hebrew Congregations.
RUDNIAŃSKA, J. (2007). Kotka Brygidy. Lasek: Pierwsze.
RUDNIAŃSKA, J. (2012). XY. Warszawa: Muchomor.
RUSSELL, D.L. (1997). Reading the Shards and Fragments. Holocaust Literature for Young Readers. „The Lion and the Unicorn”, nr 21 (t. 2), 267–280.
SIKORSKA, M., SMYCZYŃSKA K. (2014). Ewangelia według Korczaka. Pamiętnik Blumki Iwony Chmielewskiej. W: B. Niesporek-Szamburska, M. Wójcik-Dudek (red.), Wyczytać świat – międzykulturowość w literaturze dla dzieci i młodzieży (s. 151–159). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
SKOWERA, M. (2018). Jutka’s Insomnia [Bezsenność Jutki]. „Our Mythical Childhood Survey”. Pozyskano z http://www.omc.obta.al.uw.edu.pl/myth-survey/item/385.
STEWART, S. (2010). Shifting Worlds. Constructing the Subject, Narrative, and History in Historical Time Shifts. W: M. Cadden (red.), Telling Children’s Stories. Narrative Theory and Children’s Literature (s. 231–250). Lincoln: University of Nebraska Press.
SZCZYGIELSKI, M. (2013). Arka czasu, czyli wielka ucieczka Rafała od kiedyś przez wtedy do teraz i wstecz. Warszawa: STENTOR.
TAL, E. (2012). A Truth to Tell. Novels about the Holocaust for Young Readers. A Comparative Discussion of Selected English-Language and Hebrew Fiction. Birmingham: LAP Look Again Press.
TOMCZOK, M. (2017). Anna Mach, Świadkowie świadectw. Postpamięć Zagłady w polskiej literaturze najnowszej; Małgorzata Wójcik-Dudek, W(y)czytać Zagładę. Praktyki postpamięci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i młodzieży. „Zagłada Żydów. Studia i materiały”, nr 13, 795–801.
WĄDOLNY-TATAR, K. (2015). (Re)konstrukcja osoby. Chopin Anny Czerwińskiej-Rydel i Korczak Beaty Ostrowickiej. W: B. Olszewska, O. Pajączkowski, L. Urbańczyk (red.), „Stare” i „nowe” w literaturze dla dzieci i młodzieży – biografie (s. 359–372). Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
WĄDOLNY-TATAR, K. (2016). Estetyka przeszłości w przekazach dla najmłodszych w świetle uwag o filogenezie kulturowej. „Polonistyka. Innowacje”, nr 3, 99–108.
WÓJCIK-DUDEK, M. (2016). W(y)czytać Zagładę. Praktyki postpamięci w polskiej literaturze XXI wieku dla dzieci i młodzieży. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
WÓJCIK-DUDEK, M. (2018). Elementarz Zagłady w polskiej najnowszej literaturze dla dzieci. W: K. Slany (red.), Śmierć w literaturze dziecięcej i młodzieżowej (s. 279–294). Warszawa: Wydawnictwo SBP.
YOLEN, J. (1988). The Devil’s Arithmetic. New York: Viking Kestrel.
ZABAWA, K. (2017). Literatura dla dzieci w kontekstach edukacyjnych. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
1. The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:a) recording of a Work / subject of a related copyright;
b) reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
c) marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
d) introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
e) dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 3.0).
2. The authors give the publisher the license free of charge.
3. The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.
Stats
Number of views and downloads: 1132
Number of citations: 0
