Po co nam dziś baśnie? Elementy baśniowej tradycji w polskiej dramaturgii dla dzieci i młodzieży
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.4-5.2020.005Słowa kluczowe
baśń, tradycja oralna, współczesna dramaturgia dla dzieci i młodzieżyAbstrakt
W swojej pracy autorka prezentuje oraz poddaje analizie sposoby reprezentacji tradycji baśni we współczesnej polskiej dramaturgii dla dzieci i młodzieży. Zaczyna od przywołania dwóch utworów Marty Guśniowskiej, których daty publikacji (2004 i 2013) wyznaczają czas, gdy tradycja baśni szczególnie inspirowała współczesnych dramatopisarzy. W sztukach Baśń o Rycerzu bez Konia i Ony… Guśniowska bawi się motywami znanymi z tradycyjnych opowieści – w pierwszym przypadku robi tak, by uzyskać efekt komiczny, w drugim zaś stosuje filtr baśniowości po to, by mówić o poważnych problemach egzystencjalnych w sposób zrozumiały dla dziecka. Kolejna część zatytułowana Jarosława Jakubowskiego gry z rosyjską bajką magiczną jest poświęcona sztuce Wielka podróż Malinowego Królika. Autorka szkicu analizuje utwór pod kątem jego zakorzenienia w tradycji baśni rosyjskich odwołując się do dzieł Wladimira Proppa. W ostatniej części artykułu przedstawiono trzy dramaty Roberta Jarosza, wykazując fascynację tego autora zarówno konkretnymi opowieściami, jak i kulturą oralną, z której wywodzą się baśnie. Fakt, że wszystkie wymienione utwory w pewien sposób reinterpretują znane opowieści, prowadzi autorkę do wniosku, że każdy twórca odwołujący się do tradycji baśni, w sposób zamierzony lub nieświadomy kontynuuje ją tak, jak kiedyś robili to wędrowni pieśniarze opisani przez Alberta Batesa Lorda.
Bibliografia
Bettelheim, B. (2010). Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni (tłum., przedm. i posł. D. Danek). Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.
Guśniowska, M. (2004). Baśń o Rycerzu bez Konia. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 19, 83–114.
Guśniowska, M. (2013). Ony… „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 35, 5–66.
Jakubowski, J. (2011), Wielka podróż Malinowego Królika. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 32, 285–325.
Jarosz, R. (2006). W beczce chowany. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 22, 197–253.
Jarosz, R. (2011). Baśnie i mity, czyli skąd w wilczym brzuchu Czerwony Kapturek. Niepublikowana praca magisterska napisana pod opieką dr H. Waszkiel, Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza w Warszawie, Oddział Lalkarski w Białymstoku.
Jarosz, R. (2011). W brzuchu Wilka. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 32, 5–34.
Jarosz, R. (2012). Śnieży. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 33, 5–36.
Jurkowski, H. (1986). Baśni podzwonne. „Sztuka dla Dziecka”, 1 (1), 5–8.
Lord, B. A. (2010). Pieśniarz i jego opowieść (przekł. P. Majewski). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Péju, P. (2008). Dziewczynka w baśniowym lesie. O poetykę baśni: w odpowiedzi na interpretacje
psychoanalityczne i formalistyczne (przeł. M. Pluta). Warszawa: Sic!.
Propp, W. (2000). Nie tylko bajka (tłum. D. Ulicka). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Propp, W. (2003). Historyczne korzenie bajki magicznej (tłum. J. Chmielewski). Warszawa: Wydawnictwo Kr.
Waszkiel, H. (2013). Dramaturgia polskiego teatru lalek. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza.
Żygowska, J. (2014). Zbite lustro. Postać w dramaturgii Roberta Jarosza. Niepublikowana
praca licencjacka napisana pod opieką prof. dr hab. M. Karasińskiej, Uniwersytet im.
Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie/Copyright Notice
1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);
c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;
e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 3.0).
2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.
3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 324
Liczba cytowań: 0