Po co nam dziś baśnie? Elementy baśniowej tradycji w polskiej dramaturgii dla dzieci i młodzieży
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.4-5.2020.005Parole chiave
baśń, tradycja oralna, współczesna dramaturgia dla dzieci i młodzieżyAbstract
W swojej pracy autorka prezentuje oraz poddaje analizie sposoby reprezentacji tradycji baśni we współczesnej polskiej dramaturgii dla dzieci i młodzieży. Zaczyna od przywołania dwóch utworów Marty Guśniowskiej, których daty publikacji (2004 i 2013) wyznaczają czas, gdy tradycja baśni szczególnie inspirowała współczesnych dramatopisarzy. W sztukach Baśń o Rycerzu bez Konia i Ony… Guśniowska bawi się motywami znanymi z tradycyjnych opowieści – w pierwszym przypadku robi tak, by uzyskać efekt komiczny, w drugim zaś stosuje filtr baśniowości po to, by mówić o poważnych problemach egzystencjalnych w sposób zrozumiały dla dziecka. Kolejna część zatytułowana Jarosława Jakubowskiego gry z rosyjską bajką magiczną jest poświęcona sztuce Wielka podróż Malinowego Królika. Autorka szkicu analizuje utwór pod kątem jego zakorzenienia w tradycji baśni rosyjskich odwołując się do dzieł Wladimira Proppa. W ostatniej części artykułu przedstawiono trzy dramaty Roberta Jarosza, wykazując fascynację tego autora zarówno konkretnymi opowieściami, jak i kulturą oralną, z której wywodzą się baśnie. Fakt, że wszystkie wymienione utwory w pewien sposób reinterpretują znane opowieści, prowadzi autorkę do wniosku, że każdy twórca odwołujący się do tradycji baśni, w sposób zamierzony lub nieświadomy kontynuuje ją tak, jak kiedyś robili to wędrowni pieśniarze opisani przez Alberta Batesa Lorda.
Riferimenti bibliografici
Bettelheim, B. (2010). Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni (tłum., przedm. i posł. D. Danek). Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.
Guśniowska, M. (2004). Baśń o Rycerzu bez Konia. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 19, 83–114.
Guśniowska, M. (2013). Ony… „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 35, 5–66.
Jakubowski, J. (2011), Wielka podróż Malinowego Królika. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 32, 285–325.
Jarosz, R. (2006). W beczce chowany. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 22, 197–253.
Jarosz, R. (2011). Baśnie i mity, czyli skąd w wilczym brzuchu Czerwony Kapturek. Niepublikowana praca magisterska napisana pod opieką dr H. Waszkiel, Akademia Teatralna im. A. Zelwerowicza w Warszawie, Oddział Lalkarski w Białymstoku.
Jarosz, R. (2011). W brzuchu Wilka. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 32, 5–34.
Jarosz, R. (2012). Śnieży. „Nowe Sztuki dla Dzieci i Młodzieży”, 33, 5–36.
Jurkowski, H. (1986). Baśni podzwonne. „Sztuka dla Dziecka”, 1 (1), 5–8.
Lord, B. A. (2010). Pieśniarz i jego opowieść (przekł. P. Majewski). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Péju, P. (2008). Dziewczynka w baśniowym lesie. O poetykę baśni: w odpowiedzi na interpretacje
psychoanalityczne i formalistyczne (przeł. M. Pluta). Warszawa: Sic!.
Propp, W. (2000). Nie tylko bajka (tłum. D. Ulicka). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Propp, W. (2003). Historyczne korzenie bajki magicznej (tłum. J. Chmielewski). Warszawa: Wydawnictwo Kr.
Waszkiel, H. (2013). Dramaturgia polskiego teatru lalek. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza.
Żygowska, J. (2014). Zbite lustro. Postać w dramaturgii Roberta Jarosza. Niepublikowana
praca licencjacka napisana pod opieką prof. dr hab. M. Karasińskiej, Uniwersytet im.
Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Downloads
Pubblicato
Come citare
Fascicolo
Sezione
Licenza
1. The authors give the publisher (Polish Ethnological Society) non-exclusive license to use the work in the following fields:a) recording of a Work / subject of a related copyright;
b) reproduction (multiplication) Work / subject of a related copyright in print and digital technique (ebook, audiobook);
c) marketing of units of reproduced Work / subject of a related copyright;
d) introduction of Work / object of related copyright to computer memory;
e) dissemination of the work in an electronic version in the formula of open access under the Creative Commons license (CC BY - ND 3.0).
2. The authors give the publisher the license free of charge.
3. The use of the work by publisher in the above mentioned aspects is not limited in time, quantitatively nor territorially.
Stats
Number of views and downloads: 324
Number of citations: 0