The 1670 TV Show as Seen by a Historian of Old Polish Literature
DOI:
https://doi.org/10.12775/LL.3.4.2025.006Słowa kluczowe
anti-Sarmatism, 1670 (TV show), history of Poland, national mythsAbstrakt
The subject of reflection and analysis in the present sketch will consist in the 1670 TV show, and my aim will be to attempt to interpret selected plot points that are connected with the critical approach of the show’s creators towards Sarmatian culture. The show 1670 should be interpreted as a pop cultural voice in discussion on noble Poland, and the ways it is presented from the perspective of contemporary disputes and discourses. The show’s creators, by performing a kind of a deconstruction of national myths, use its most well-known elements (also stereotypically identified with the culture of the second half of the 17th century) such as antemurale, aversion to strangers, honor, economic backwardness, inscribing them into the tradition – modernity opposition.
Bibliografia
Bałaga, M. (2024). Błoto w randze symbolu. Rozmowa z Grzegorzem Dębowskim i Pawłem Maślaną. Dwutygodnik, 383. https://www.dwutygodnik.com/artykul/11206-bloto-w-randze--symbolu.html
Bohuszewicz, P. (2011). Pożytki z prawicowego neosarmatyzmu. (Nie-prawicowa) obrona Krzysztofa Koehlera. W: P. Biliński (red.), Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej. Studia i szkice kulturoznawcze (t. 1, s. 99–117). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Bohuszewicz, P. (2014). Hermeneutyki sarmatyzmu. W: M. Lutomierski (red.), Tradycje szlacheckie we współczesnej kulturze polskiej. Przybliżenia i perspektywy badawcze (s. 105–130). Polskie Towarzystwo Ludoznawcze Oddział w Toruniu.
Bogucka, M. (2009). Miasto i mieszczanin w społeczeństwie polski nowożytnej (XVI–XVIII wiek). Czasy Nowożytne, 22(2), 9–49.
Buchwald M., Kądziela K. (reżyserzy), & Jakub Rużyłło (scenarzysta). (2023a). Dżuma (sezon 1, odcinek 5) [odcinek serialu telewizyjnego]. W: 1670. Akson Studio; Netflix.
Buchwald M., Kądziela K. (reżyserzy), & Jakub Rużyłło (scenarzysta). (2023b). Pojedynek (sezon 1, odcinek 6) [odcinek serialu telewizyjnego]. W: 1670. Akson Studio; Netflix.
Buchwald M., Kądziela K. (reżyserzy), & Jakub Rużyłło (scenarzysta). (2023c). Sejmik (sezon 1, odcinek 1) [odcinek serialu telewizyjnego]. W: 1670. Akson Studio; Netflix.
Buchwald M., Kądziela K. (reżyserzy), & Jakub Rużyłło (scenarzysta). (2023d). Wesele (sezon 1, odcinek 8) [odcinek serialu telewizyjnego]. W: 1670. Akson Studio; Netflix.
Buchwald M., Kądziela K. (reżyserzy), & Jakub Rużyłło (scenarzysta). (2023e). Wiosna (sezon 1, odcinek 3) [odcinek serialu telewizyjnego]. W: 1670. Akson Studio; Netflix.
Chrzanowski, T. (1977), Ciało sarmackie. Teksty, 32(2), 44–83.
Ciszewska, M. (2016). Tulisz domowy. Świeckie oratorstwo szlacheckie kręgu rodzinnego (XVII–XVIII wiek). Instytut Badań Literackich.
Czeczot, K. Pospiszyl, M. (2021). Osuszanie historii. Błoto i nowoczesność. Teksty Drugie, 5, 62–78. https://doi.org/10.18318/td.2021.5.4
Duch, W. (2023, 14 grudnia). 1670 – między satyrą a historią. Reżyserzy 1670 od Netflix opowiadają nam o kulisach produkcji [wywiad]. Historia. https://historia.org.pl/2023/12/14/1670-miedzy-satyra-a-historia-rezyserzy-1670-od-netflix-opowiadaja-nam-o-kulisach-produkcji-wywiad/
Koehler, K. (2016). Palus sarmatica. Muzeum Historii Polski. Sic!
Kowalski, P. (2000). Theatrum świata wszystkiego i poczciwy gospodarz. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Krawczyk, G. (2023). Jan Paweł na Topie. Filmweb. https://www.filmweb.pl/reviews/recenzja--serialu-1670-24933
Le Goff, J. (1988). Czas Kościoła – czas kupca (przeł. A. Frybes). W: A. Zajączkowski (red.), Czas w kulturze (s. 331–355). Państwowy Instytut Wydawniczy.
Marzec, B. (2024, 8 lutego). 1670, czyli cringe i absurd. Rozmowa ze scenarzystą Jakubem Rużyłłą. Kontakt. https://magazynkontakt.pl/1670czyli-cringe-i-absurd-rozmowa-ze-scenarzystajakubem-ruzylla/
Obremski, K. (2015), Ciało sarmackie, ciało polskie pierwszej i drugiej dekady XXI wieku. Teksty Drugie, 1, 140–160.
Sowa, J. (2011). Fantomowe ciała króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą. Universitas.
Szczepańska, A. (2023, 29 grudnia). Wielka i śmieszna Polska katolicka. Niepoprawne politycznie spojrzenie na 1670. Historia Do Rzeczy. https://historia.dorzeczy.pl/nowozytnosc/531144/wielka-i-smieszna-polska-katolicka-1670-niepoprawnie-politycznie.html
Śnieżko, D. (2019). Kompleksja literatury. Studia staropolskie. Universitas.
Świderska-Włodarczyk, U. (2017). Homo nobilis. Wzorzec szlachcica w Rzeczypospolitej XVI i XVII wieku. Wydawnictwo PWN.
Tenenti, A. (2001). Kupiec i bankier (przeł. A. Osmólska-Mętrak). W: E. Garin (red.), Człowiek renesansu. Volumen.
Tomasik, T. (2016). Uwagi do wciąż nie napisanej historii męskości w Polsce. Pamiętnik Literacki, 2, 5–17.
Urbański, K. (2023, 29 grudnia). Bartłomiej Topa jako Jan Paweł oprowadza po planie 1670. Skąd wzięło się tyle błota w Adamczysze? Serialowa. https://www.serialowa.pl/456113/1670-bartlomiej-topa-wideo-kulisy-bloto/
Wolff, L. (2021). Wynalezienie Europy Wschodniej. Mapa cywilizacji w dobie Oświecenia (przeł. T. Bieroń). Międzynarodowe Centrum Kultury.
Pobrania
Opublikowane
Jak cytować
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Prawa autorskie/Copyright Notice
1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);
c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;
d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;
e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 3.0).
2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.
3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.
Statystyki
Liczba wyświetleń i pobrań: 35
Liczba cytowań: 0