Przejdź do sekcji głównej Przejdź do głównego menu Przejdź do stopki
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język
    • Čeština
    • Deutsch
    • English
    • Español (España)
    • Français (France)
    • Français (Canada)
    • Italiano
    • Język Polski
    • Srpski
    • Українська
    • Hrvatski
  • Menu
  • Strona domowa
  • Aktualny numer
  • Archiwum
  • O czasopiśmie
  • Przesyłanie tekstów
  • Zespół redakcyjny
  • Kontakt
  • Zarejestruj
  • Zaloguj
  • Język:
  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська
  • Hrvatski

Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture

Is the Place of Women in Neo-Sarmatian Social Hierarchy Always Below Men? On the Example of Borderland She-Wolves in the Prose of Jacek Komuda, Andrzej Pilipiuk and Others
  • Strona domowa
  • /
  • Is the Place of Women in Neo-Sarmatian Social Hierarchy Always Below Men? On the Example of Borderland She-Wolves in the Prose of Jacek Komuda, Andrzej Pilipiuk and Others
  1. Strona domowa /
  2. Archiwum /
  3. Tom 69 Nr 3-4 (2025): The Past – Phantasms – Fantasies /
  4. Artykuły

Is the Place of Women in Neo-Sarmatian Social Hierarchy Always Below Men? On the Example of Borderland She-Wolves in the Prose of Jacek Komuda, Andrzej Pilipiuk and Others

Autor

  • Sebastian Tauer Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu https://orcid.org/0000-0002-9024-2227

DOI:

https://doi.org/10.12775/LL.3.4.2025.004

Słowa kluczowe

Neo-Sarmatism, Borderland she-wolf, radical right-wing, Jacek Komuda, Andrzej Pilipiuk

Abstrakt

The article analyzes the characters of Borderland she-wolves in the context of Neo-Sarmatian literature in the novels by such authors as Jacek Komuda or Andrzej Pilipiuk. Borderland she-wolves, inspired by the image of strong independent women living in the border lands of the Eastern part of the Commonwealth constitute an interesting element of literary Neo-Sarmatism. The study analyzes how these characters are inscribed into the hierarchy that reflects the vision of social structure created by the radical right wing Neo-Sarmatians. Due to the ability for self-determination, which carries out the libertarian principle of self-ownership and a particular sense of honor, expressed in the obligation to fight in an open manner, worthy of a well-born person, Borderland she wolves can take a place at the top of the social ladder, together with the Cossacks or the noblemen. This also demonstrates that it is impossible to talk about women in Neo-Sarmatian writing as about a homogeneous group. Similarly to men, they are divided into sub-groups which – depending on the features displayed by their representatives – can take up higher or lower positions in social hierarchy determined by honor and the principle of self-ownership.

Bibliografia

Bohuszewicz, P. (2011). Pożytki z prawicowego neosarmatyzmu. (Nie-prawicowa) obrona Krzysztofa Koehlera. W: P. Biliński (red.), Przeszłość we współczesnej narracji kulturowej. Studia i szkice kulturoznawcze (t. 1, s. 99–117). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Bohuszewicz, P. (2021). Neosarmatyzm i nowoczesność – próba doprecyzowania zagadnienia. Prace Polonistyczne, 76, 77–93. https://doi.org/10.26485/PP/2021/76/2

Bohuszewicz, P. (2023). Powieść neosarmacka. Aksjologia, ideologia, polityka. Litteraria Copernicana, 45, 103–119. https://doi.org/10.26485/PP/2021/76/2

Bojarowicz, T. (2013). Partie i ugrupowania prawicowe w Polsce po 1989 roku. Wydawnictwo UMK.

Bujnicki, T. (2017). Jacek Komuda w kręgu aluzji sienkiewiczowksich. W: A. Ogonowska (red.), Pejzaże humanistyczne. Księga jubileuszowa Profesorowi Bolesławowi Faronowi poświęcona (s. 319–332). Impuls.

Eile, S. (1973). Światopogląd powieści. Wydawnictwo PAN.

Gosk, H. (2014). Postzależnościowe cechy czasu postzależności. Przypadek współczesnej prozy polskiej. W: H. Gosk, D. Kołodziejczyk (red.), Historie, społeczeństwa, przestrzenie dialogu. Studia postzależnościowe w perspektywie porównawczej (s. 301–314). Universitas.

Hankus, P. (2017). Libertarianizm nie jest utopizmem. Dlaczego twierdzenia o utopijności libertarianizmu są fałszywe. Dialogi Polityczne, 22, 11–22.

Kacianowska, A. (2017). Przypadkowe buntowniczki. O kobietach w polskiej fantastyce. W: I. Iwasiów, A. Kurkowska, A. Zawiszewska (red.), Nowa kobieta – figury i figuracje. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Kasprowicz, D. (2017). Populistyczna radykalna prawica jako obszar badawczy. Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kobus, A. (2015). Sarmatotopie. Formacja sarmacka w twórczości Jacka Komudy. Teksty Drugie, 1, 273–293.

Komuda, J. (2007). Diabeł łańcucki. Fabryka Słów.

Komuda J. (2009). Samozwaniec (t. 1). Fabryka Słów.

Komuda J. (2010). Samozwaniec (t. 2). Fabryka Słów.

Komuda J. (2011). Samozwaniec (t. 3). Fabryka Słów.

Komuda, J. (2011c). Nobile verbum. W: J. Komuda, Czarna Szabla (s. 159–224). Fabryka Słów.

Komuda, J. (2011d). Wilczyca. W: J. Komuda, Czarna Szabla (s. 7–90). Fabryka Słów.

Komuda, J. (2012). Panowie krechowieccy. W: J. Komuda, Zborowski (s. 148–209). Fabryka Słów.

Komuda J. (2013). Samozwaniec (t. 4). Fabryka Słów.

Komuda J. (2017). Samozwaniec: Moskiewska ladacznica. Fabryka Słów.

Komuda, J., M. Mochocki, A. Machlowski (2008). Dzikie Pola: Rzeczpospolita w Ogniu. Szlachecka gra fabularna. Max Pro.

Kopa, D. P. (2021a). Inter arma silent Musae. Jacka Komudy Lisowski bez światłocienia. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio FF–Philologiae, 39(2), 103–120.

Kopa, D. P. (2021b). Amantes amentes. Wizerunek miłości w miejscach spustoszonych przez wojnę w powieści Jacka Komudy Samozwaniec. Moskiewska ladacznica. Studia Filologiczne Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, 34, 205–220.

Kowalski, J. (2006). Niezbędnik Sarmaty. Pieśni, dumy, polonezy. Fundacja św. Benedykta.

Korybut-Marciniak, M. (2023). Od dobrej pani do apostołki kultury. Ewolucja postaw polskich ziemianek kresowych wobec ludności wiejskiej w XIX w. Studia Historica Gedanensia, 14, 177–195. https://doi.org/10.4467/23916001HG.23.011.18812

Księski, K. (2009, 31 maja). Wywiad z Jackiem Komudą. Paradoks. https://paradoks.net.pl/read/10778-wywiad-z-jackiem-komuda-2

Maciejewski, J (1974). Sarmatyzm jako formacja kulturowa (geneza i główne cechy wyodrębniające). Teksty: Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja, 4(16), 13–42.

Mróz, K. (2019). Wizja wieku siedemnastego według trzech autorów powieści historycznych: Henryka Sienkiewicza, Józefa Hena i Jacka Komudy. Roczniki Naukowe Uniwersytetu Zielonogórskiego. Filologia Polska, 5, 19–31.

Niedźwiedź, J. (2015). Sarmatyzm, czyli tradycja wynaleziona. Teksty Drugie, 1, 46–62.

Obremski, K. (1995). Psalmodia polska. Trzy studia nad poematem. Wydawnictwo Naukowe UMK.

Parkitny, M. (2018). Nowoczesność oświecenia. Studia o literaturze i kulturze polskiej drugiej połowy XVIII wieku. Wydawnictwo Naukowe UAM.

Pilipiuk, A. (2018a). Kuzynki. Fabryka Słów.

Pilipiuk, A. (2018b). Księżniczka. Fabryka Słów.

Pilipiuk, A. (2018c). Dziedziczki. Fabryka Słów.

Rolle, J. A. (1883). Niewiasty kresowe. Opowiadania historyczne. Gebethner i Wolff.

Skarżyńska, K. (2011). Lewicowość–prawicowość autoidentyfikacji politycznych a przekonania i kapitał społeczny – perspektywa psychologii politycznej. Studia Socjologiczne, 2, 85–108.

Skarżyński, R. (1998). Konserwatyzm. Zarys dziejów ideologii politycznej. Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Szagun, D. (2019). Jacka Komudy (nie)pisanie Sienkiewiczem. W: M. Pietrzak, A. Zalewska (red.), Henryk Sienkiewicz. Język – semantyka (s. 283–298). Wydawnictwo DiG.

Szczegóła, L. (2020). Droga do wojny kulturowej. Ideologia Dobrej Zmiany. Dom Wydawniczy Elipsa.

Tazbir, J. (1978). Kultura szlachecka w Polsce. Rozkwit, upadek, relikty. Wiedza Powszechna.

Thompson, E. (2011). A jednak kolonializm. Uwagi epistemologiczne. Teksty Drugie, 6, 289–302. Toruń, D. (1998). Dzikie Pola. W stepie szerokim. MAG.

Uniłowski, K (1991). Metaliteratura w pisarstwie Parnickiego. Pamiętnik Literacki, 2, 90–122.

Zatorska, M. (2016). Rzeczpospolita męska? Bohaterki prozy Jacka Komudy. W: A. Luboń, J. Gościńska, M. Karpińska (red.), Sfery kreacji (s. 69–82). Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture

Pobrania

  • pdf (English)

Opublikowane

2026-03-07

Jak cytować

1.
TAUER, Sebastian. Is the Place of Women in Neo-Sarmatian Social Hierarchy Always Below Men? On the Example of Borderland She-Wolves in the Prose of Jacek Komuda, Andrzej Pilipiuk and Others. Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture [online]. 7 marzec 2026, T. 69, nr 3-4, s. 47–61. [udostępniono 2.5.2026]. DOI 10.12775/LL.3.4.2025.004.
  • PN-ISO 690 (Polski)
  • ACM
  • ACS
  • APA
  • ABNT
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • MLA
  • Turabian
  • Vancouver
Pobierz cytowania
  • Endnote/Zotero/Mendeley (RIS)
  • BibTeX

Numer

Tom 69 Nr 3-4 (2025): The Past – Phantasms – Fantasies

Dział

Artykuły

Licencja

Prawa autorskie (c) 2026 Sebastian Tauer

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Prawa autorskie/Copyright Notice

1. Autorzy udzielają wydawcy (Polskiemu Towarzystwu Ludoznawczemu) licencji niewyłącznej na korzystanie z utworu w następujących polach eksploatacji:

a) utrwalanie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

b) reprodukowanie (zwielokrotnienie) Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego drukiem i techniką cyfrową (ebook, audiobook);

c) wprowadzania do obrotu egzemplarzy zwielokrotnionego Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego;

d) wprowadzenie Utworu/przedmiotu prawa pokrewnego do pamięci komputera;

e) rozpowszechnianie utworu w wersji elektronicznej w formule open access na licencji Creative Commons (CC BY - ND 3.0).

 2. Autorzy udzielają wydawcy licencji nieodpłatnie.

3. Korzystanie przez wydawcę z utworu na ww. polach nie jest ograniczone czasowo, ilościowo i terytorialnie.

 

Statystyki

Liczba wyświetleń i pobrań: 211
Liczba cytowań: 0

Wyszukiwanie

Wyszukiwanie

Przeglądaj

  • Indeks autorów
  • Lista archiwalnych numerów

Użytkownik

Użytkownik

Aktualny numer

  • Logo Atom
  • Logo RSS2
  • Logo RSS1

Informacje

  • dla czytelników
  • dla autorów
  • dla bibliotekarzy

Newsletter

Zapisz się Wypisz się

Język / Language

  • Čeština
  • Deutsch
  • English
  • Español (España)
  • Français (France)
  • Français (Canada)
  • Italiano
  • Język Polski
  • Srpski
  • Українська
  • Hrvatski

Tagi

Szukaj przy pomocy tagu:

Neo-Sarmatism, Borderland she-wolf, radical right-wing, Jacek Komuda, Andrzej Pilipiuk
W górę

Akademicka Platforma Czasopism

Najlepsze czasopisma naukowe i akademickie w jednym miejscu

apcz.umk.pl

Partnerzy platformy czasopism

  • Akademia Ignatianum w Krakowie
  • Akademickie Towarzystwo Andragogiczne
  • Fundacja Copernicus na rzecz Rozwoju Badań Naukowych
  • Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk
  • Instytut Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN
  • Instytut Tomistyczny
  • Karmelitański Instytut Duchowości w Krakowie
  • Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Krośnie
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych we Włocławku
  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Stanisława Pigonia w Krośnie
  • Polska Fundacja Przemysłu Kosmicznego
  • Polskie Towarzystwo Ekonomiczne
  • Polskie Towarzystwo Ludoznawcze
  • Towarzystwo Miłośników Torunia
  • Towarzystwo Naukowe w Toruniu
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
  • Uniwersytet Mikołaja Kopernika
  • Uniwersytet w Białymstoku
  • Uniwersytet Warszawski
  • Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska
  • Wyższe Seminarium Duchowne w Pelplinie / Wydawnictwo Diecezjalne „Bernardinum" w Pelplinie

© 2021- Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Deklaracja dostępności Sklep wydawnictwa